Nhiều người đặt câu hỏi: Tại sao thế hệ trẻ sinh ra trong thời đại công nghệ số lại dễ bị lừa trên chính môi trường số? Câu trả lời là do họ thiếu hiểu biết pháp luật, thiếu kỹ năng, và thiếu sự chuẩn bị cho những tình huống nguy hiểm trong thế giới mạng. Nhưng nguyên nhân sâu xa hơn có lẽ chính là sự ngắt kết nối với gia đình, nên trong những tình huống bối rối và nhiều nguy hiểm, các em đã chọn cách một mình xử lý, thay vì tìm kiếm sự giúp đỡ từ chính người thân.
Từ “bắt cóc online”
Tối 25/7, Đội Đặc nhiệm - Đội 2, Phòng Cảnh sát Hình sự Công an TP.HCM đã tìm thấy nữ sinh ở một khách sạn trong trạng thái hoảng loạn và đưa về nhà. Được biết, trưa cùng ngày, mẹ nữ sinh này đã đến Công an phường Hòa Hưng (TP. HCM) trình báo con gái mất liên lạc sau khi nghe điện thoại của người lạ và xin ra ngoài. Vài giờ sau, tài khoản Zalo của nữ sinh nhắn về nói cô bị “giang hồ” bắt cóc, chuẩn bị đưa sang Campuchia, yêu cầu gia đình chuyển 150 triệu đồng tiền chuộc. Người mẹ hoảng sợ, chuyển trước 17 triệu đồng nhưng không được gặp con. Trước đó, nữ sinh bị một đối tượng giả danh công an gọi điện, dọa rằng thông tin cá nhân của em bị lộ, liên quan đến vụ rửa tiền. Để chứng minh vô tội, em phải chuyển tiền và giữ bí mật tuyệt đối. Các đối tượng yêu cầu nữ sinh liên tục thay đổi chỗ ở, thuê khách sạn một mình để dễ kiểm soát.
Còn nhớ vụ việc ngày 22/7, Công an phường Ô Chợ Dừa, TP. Hà Nội, đã kịp thời ngăn chặn vụ lừa đảo, giả danh Công an đe dọa 1 nữ sinh nhằm thực hiện việc “bắt cóc Online”. Theo đó, ông L.H.T. đã trình báo công an về việc cháu họ ông là cháu M. (SN 2006; sinh viên đại học) bị bắt cóc, tống tiền. Ông T. cho biết, khoảng 10 giờ cùng ngày, mẹ của cháu ở quê gọi điện cho ông thông báo về việc cháu M. gọi về gia đình qua Zalo cho biết, mình bị bắt cóc và cho xem Video trên người cháu có nhiều vết thương.
Theo cháu M., gia đình phải chuyển khoản 370 triệu đồng cho các đối tượng, nếu không M. sẽ bị “chặt ngón tay”. Chỉ sau khoảng 1 giờ nhận tin báo, Công an phường Ô Chợ Dừa đã nhanh chóng tìm được em M. đang ở một mình tại một khách sạn trên đường La Thành và đưa về trụ sở để làm rõ. Tại cơ quan Công an, em M. cho biết bị một nhóm người tự xưng là Công an gọi điện thông báo em M. liên quan đến hoạt động rửa tiền và buôn bán chất cấm. Các đối tượng yêu cầu em phải chuyển tiền vào tài khoản để phục vụ công tác điều tra. Do em M. không có tiền, các đối tượng hướng dẫn em phải tìm chỗ kín đáo để vẽ lên mặt, vẽ lên người các vết thương giống như bị đánh gây ra, rồi liên hệ về gia đình báo mình bị bắt cóc và yêu cầu gia đình chuyển tiền chuộc mới được thả.
Từ tháng 3 đến đầu tháng 7 năm 2025, công an đã giải cứu 10 nạn nhân là sinh viên bị lừa trong các vụ “bắt cóc online”. Vụ việc là hồi chuông cảnh báo về thủ đoạn ngày càng tinh vi, bài bản và chuyên nghiệp của các đối tượng lừa đảo.
Đến bỏ nhà đi vì buồn chán
Thời gian gần đây, mạng xã hội liên tục lan truyền lời kêu cứu của nhiều phụ huynh tìm con, trẻ bỏ nhà đi, trẻ mất tích không rõ lý do khiến dư luận xã hội dấy lên mối lo ngại sâu sắc. Vụ việc cháu T (13 tuổi) ở Hà Nội đoàn tụ gia đình vào tối 27/7 vừa qua nhận được nhiều quan tâm. Vào lúc 20h15 tối ngày 23/7, gia đình cháu T (13 tuổi) lo lắng chia sẻ thông tin về việc cháu rời khỏi nhà tại đường Lạc Long Quân, phường Tây Hồ, TP. Hà Nội.
Hành trình tìm con của chị N.T.D (mẹ cháu T) trải qua nhiều gian nan. Gia đình kiểm tra định vị điện thoại thấy vị trí cuối cùng hiển thị ở Thái Nguyên nhưng sau đó, tín hiệu hoàn toàn biến mất. Qua những thông tin trên mạng xã hội, chị D nắm được thông tin con gái bắt xe khách đi Long An (nay là tỉnh Tây Ninh) nhưng bị các nhà xe từ chối bán vé với lý do còn quá nhỏ và đi một mình. Bị nhà xe từ chối và không chịu đi xe buýt, cháu T được một người cho tiền và quay sang bắt xe ôm. Ngay trong sáng 26/7, vợ chồng chị D đi máy bay vào Nam, bắt xe đến bến xe Ngã Tư Ga (TP. Hồ Chí Minh) để gặp người xe ôm. Người này hỗ trợ nhiệt tình đưa chị tới điểm cháu T xuống xe.
Tới tối 27/7, cháu T đã trở về nhà an toàn sau nhiều ngày mất liên lạc khi đi theo một người quen qua mạng xã hội từ Hà Nội vào TP. Hồ Chí Minh. Với gia đình cháu T, hành trình tìm lại được con như một phép màu. Và cháu T vẫn rất hồn nhiên khi nói “bỏ nhà đi vì buồn chán”.
Một vụ việc khác cũng nhận được quan tâm của dư luận. Cháu H (13 tuổi), trú tại khu tập thể Nam Thành Công, phường Láng Hạ, Hà Nội, rời khỏi nhà lúc 8h40 ngày 23/5/2025. Tới sáng 2/6, gia đình đã tìm lại được H. ở địa điểm cách nhà khoảng 5 km. Ông N.V.Q (41 tuổi, trú tại tỉnh Ninh Bình) không giấu được niềm xúc động khi tìm lại được con trai vào ngày 13/6, sau hơn 5 tháng con bỏ nhà đi sau một cuộc tranh cãi nhỏ giữa hai cha con.
Hay như trường hợp của nam sinh H (sinh năm 2010, trú tại Thanh Trì, Hà Nội) là học sinh lớp 9, cũng đã được tìm thấy vào chiều 10/6, sau 2 ngày mất liên lạc với gia đình. Bố của H chia sẻ chỉ vì mắng cháu một câu, khuyên chuyện 2 anh em cãi nhau mà H bỏ đi.
Hãy thấu hiểu và yêu thương đúng cách
Vấn đề đặt ra là: Tại sao thế hệ trẻ sinh ra trong thời đại công nghệ số lại dễ bị lừa trên chính môi trường số? Câu trả lời là do họ thiếu hiểu biết pháp luật, thiếu kỹ năng, và thiếu sự chuẩn bị cho những tình huống nguy hiểm trong thế giới mạng. Nhưng nguyên nhân sâu xa hơn có lẽ chính là sự ngắt kết nối với gia đình, nên trong những tình huống bối rối và nhiều nguy hiểm, các em đã chọn cách một mình xử lý, thay vì tìm kiếm sự giúp đỡ từ chính người thân.
Một trong những nỗi buồn thầm lặng của nhiều bậc cha mẹ hiện nay là việc con cái ngày càng ít chia sẻ, ít tâm sự. Dù sống chung dưới một mái nhà, nhưng giữa cha mẹ và con cái lại tồn tại những khoảng cách vô hình. Có những chuyện quan trọng trong cuộc sống, con sẵn sàng nói với bạn bè, thầy, cô giáo, thậm chí là mạng xã hội, nhưng tuyệt nhiên không mở lời tâm sự với cha mẹ. Đây không chỉ là vấn đề giao tiếp trong gia đình, mà còn có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng về tâm lý, hành vi và cả mối quan hệ lâu dài.
Nhịp sống hối hả, sự phụ thuộc vào công nghệ và nhiều yếu tố khác đang khiến cho sợi dây kết nối giữa cha mẹ và con cái ngày càng xa vời. Gần đây, xuất hiện một video lan truyền trên mạng xã hội đã phần nào thể hiện sự chân thực về nỗi lo khoảng cách thế hệ, đồng thời mang đến những suy ngẫm về hệ quả của sự mất kết nối giữa các thành viên trong gia đình.
Khi bước vào tuổi dậy thì và trưởng thành, cùng với nhịp sống hiện đại, tất bật và sự phát triển mạnh mẽ của internet, mạng xã hội cũng như sự mất cân bằng trong quan hệ gia đình dẫn đến khoảng cách giữa bố mẹ và con cái ngày càng rõ. Thực tế cho thấy rằng khoảng cách thế hệ giữa cha mẹ và con cái ngày càng lộ rõ khi cha mẹ dành quá nhiều thời gian cho công việc hay những áp lực về cơm áo gạo tiền, các mối quan hệ xã hội và sự thành công cá nhân. Con cái lại bị cuốn vào cuộc sống số, mất đi thời gian chất lượng với gia đình và trở thành nạn nhân của sự cô đơn trong thế giới ảo.
Mất kết nối giữa cha mẹ và con cái thường xuất phát từ sự thiếu thấu hiểu và khó khăn trong việc bày tỏ tình yêu thương. Mối quan hệ gia đình đòi hỏi sự thấu hiểu và khả năng chia sẻ để phát triển. Tuy nhiên, khi thiếu đi những yếu tố quan trọng này, khoảng cách giữa cha mẹ và con cái ngày càng tăng lên, tạo ra sự xa cách và mất kết nối. Nhiều cha mẹ không biết cách bày tỏ tình yêu thương và không thể truyền đạt cảm xúc của mình đến con cái. Con chỉ cảm nhận rằng bố mẹ đang đặt nhiều yêu cầu khắt khe và không hiểu được niềm đau của cha mẹ. Do đó, con tự tạo ra khoảng cách để tránh sự trách móc và áp lực liên tục.
Thực tiễn cuộc sống yêu cầu những bậc làm cha làm mẹ chúng ta ngày nay phải học lại từ đầu, và dạy con những kỹ năng mới. Cha mẹ, mỗi ngày, hãy làm sao để con cảm thấy nhà mình là nơi an toàn và tin cậy, có thể thoải mái kể về mọi thứ, nhất là những chuyện “nhạy cảm” trên mạng xã hội. Hãy làm sao để khi con gặp khó khăn, con sẽ kể với ba mẹ đầu tiên. Bởi rằng, các kỹ thuật dọa dẫm hay kiểm soát của bố mẹ sẽ không bao bọc con đủ so với những chiêu trò của những kẻ lừa đảo qua mạng.
“Các bạn trẻ với vai trò là người được tiếp cận với kiến thức hiện đại, phát triển và học tập trong điều kiện tốt hơn cha mẹ cần có trách nhiệm hơn trong việc tìm ra vấn đề thay vì trách móc thế hệ đi trước và mong họ sẽ sống đúng ý mình. Một điều đặc biệt quan trọng là sự cởi mở của cha mẹ với con cái. Nếu các bậc cha mẹ không có các khung định hướng quá nghiêm khắc, những thước đo đánh giá ngặt nghèo thì việc kết bạn với con không hề khó khăn. Các con sẵn sàng bao dung với mọi vấn đề của cha mẹ nếu như cảm nhận được thành ý và tình yêu từ cha mẹ mình và không chịu những áp lực từ sự kỳ vọng quá lớn.
Mọi việc sẽ trở nên dễ dàng hơn khi người trẻ chủ động phát tín hiệu và cha mẹ tự tháo gỡ những gò bó trong quan niệm của chính mình trong khi xử lý các vấn đề. Khi đó, gia đình sẽ thực sự trở thành cái nôi hạnh phúc và quan trọng nhất đối với một con người”, chuyên gia tâm lý Phạm Thảo Nguyên nhấn mạnh.
