Nỗi niềm chi rứa Huế ơi!

(NB&CL) Những ngày qua, hình ảnh người chồng, người cha ở Thừa Thiên Huế gào thét, vái lạy thủy thần trả lại vợ và hài nhi chưa kịp khóc chào đời đã gây bao ám ảnh, đã cho ta thấy rõ nhất những hậu họa đau thương xảy đến với miền Trung sau những năm tháng phát triển nóng, tàn phá thiên nhiên bất chấp…

1. Mùa mưa năm nào cũng vậy, sẽ có một bản làng, thôn xóm, thậm chí cả một tỉnh rộng lớn trở nên tan tác vì mưa và thủy điện xả lũ.

Miền Trung năm nay, lúc này đang phải hứng chịu những ngày ngập lụt trên diện rộng, gây thiệt hại rất lớn về tài sản và nhân mạng. Lãnh đạo Ủy ban quốc gia về ứng phó sự cố thiên tai và tìm kiếm cứu nạn nói thẳng, việc điều tiết xả lũ vừa qua gây nên ngập lụt, nhiều nơi bị ảnh hưởng là do xả lũ. Do đó, Ủy ban này đề nghị phải xả lũ theo đúng quy trình và có thông báo để an toàn, báo động cho người dân và các lực lượng đang tham gia ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ.

Bão, lũ lụt còn tiếp tục diễn biến khó lường trong nhiều ngày tới tại khu vực miền Trung. Ảnh: GĐVN

Bão, lũ lụt còn tiếp tục diễn biến khó lường trong nhiều ngày tới tại khu vực miền Trung. Ảnh: GĐVN

Tuy nhiên, Bộ Công thương cho biết khu vực giúp các hồ tích được nước ở vùng núi thì không giữ được nước nên mưa lúc nào xuống lúc đó. Các hồ thủy điện xả lũ căn cứ vào lượng mưa lũ về và vận hành theo đúng thời gian mùa lũ để làm sao đảm bảo an toàn… “Nhận định thủy điện xả lũ gây ngập lụt là chưa toàn diện, không đúng”, đại diện bộ Công thương có ý kiến.

Mặc dù ý kiến của đại diện Bộ Công thương  là vậy, nhưng dư luận đang đặt câu hỏi về việc các hồ chứa các thủy điện đã vận hành đúng quy trình? Và việc quy trình vận hành hồ chứa thủy điện có được kịp thời điều chỉnh? Cơ quan quản lý có chạy theo lợi ích kinh tế của doanh nghiệp hay không?...

Mặc dù đại diện Bộ Công thương không thừa nhận lỗi, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trong công điện khẩn về ứng phó mưa lũ, đã yêu cầu các bộ, ngành và Tập đoàn Điện lực Việt Nam chủ động chỉ đạo công tác vận hành an toàn các hồ đập thủy lợi, thủy điện, góp phần giảm lũ cho hạ du, không để gia tăng ngập lụt ở hạ du do xả lũ.

Bão, lũ lụt còn tiếp tục diễn biến khó lường trong nhiều ngày tới tại khu vực miền Trung. Ảnh: GĐVN

Bão, lũ lụt còn tiếp tục diễn biến khó lường trong nhiều ngày tới tại khu vực miền Trung. Ảnh: GĐVN

2. Miền Trung địa hình hẹp, dốc, lượng nước đổ về dồn dập, lại thêm các thủy điện đồng loạt xả lũ khiến vùng hạ du không kịp trở tay. Nhưng vì sao lượng nước đổ về dồn dập?

Ngoài tình trạng xây dựng thủy điện tràn lan, thì căn nguyên đã được gọi tên đó chính là nạn bạt núi làm dự án và phá rừng đến cạn kiệt, là việc ẩu tả trong chuyển đổi diện tích rừng sang sử dụng cho các mục đích khác…

Năm 2016, theo thống kê của Bộ NN&PTNT, cả nước có gần 14,4 triệu ha rừng, trong đó rừng tự nhiên 10,2 triệu ha, rừng trồng 4,1 triệu ha; độ che phủ rừng 41,19%. Những con số đẹp đẽ ấy không che lấp được thực trạng rừng bị tàn phá ngày một nghiêm trọng, khiến Thủ tướng Chính phủ đã phải ra lệnh “đóng cửa rừng”.

Và bất chấp quyết tâm của Thủ tướng, rừng vẫn luôn “rỉ máu”. Theo số liệu của Tổng cục Lâm nghiệp, trong 4 năm từ 2016-2019, diện tích rừng bị thiệt hại lên tới 7.283ha, tức mỗi năm Việt Nam mất đi 2.430ha rừng.

Đáng chú ý, khu vực Tây Nguyên năm 2019 có hơn 3.239.600 ha đất lâm nghiệp, trong đó diện tích có rừng 2.559.596 ha. Mặc dù diện tích rừng trồng ở Tây Nguyên tăng 18.387ha so với năm 2018, nhưng  diện tích rừng tự nhiên giảm 15.753ha.

Các thống kế đều cho thấy tại miền Trung và Tây Nguyên, diện tích rừng rừng phòng hộ đang suy giảm, thay vào đó là gia tăng diện tích rừng sản xuất. Theo GS Nguyễn Ngọc Lung, rừng phát huy hiệu quả trong việc chắn gió, cản sức nước và góp phần làm suy yếu sức mạnh của gió tại các vùng mà bão đi qua… Khi rừng còn “rỉ máu” năm này qua năm khác, thì báo cáo của Tổ chức Nông lương Liên Hiệp Quốc đã kết luận: Lũ lụt, sạt lở đất, hạn hán, ngập mặn,... ở Việt Nam ngày càng nghiêm trọng do phá rừng, mất rừng!

Một câu hỏi đau xót nữa, là vì sao các tỉnh thành miền Trung đều giáp biển, nhưng thoát lũ lại rất chậm? Các chuyên gia đã nhiều lần chỉ thẳng: Sông ngòi bị san lấp, thu hẹp, đường thoát nước tự nhiên ra biển bị “chắn” bởi hàng loạt resort, khách sạn sừng sững ven biển!

Miền Trung chìm trong biển nước do mưa lớn và thủy điện xả lũ.

Miền Trung chìm trong biển nước do mưa lớn và thủy điện xả lũ.

3. Thủy điện tràn lan, nạn phá rừng và lỗi quy hoạch đô thị ven biển là những nguyên nhân trực tiếp gây lũ lụt trên diện rộng ở miền Trung.

Về thủy điện, như loạt bài của báo CAND chỉ ra: Lịch sử đất nước chưa bao giờ thấy mạng lưới thủy điện đã bủa vây chằng chịt khắp các dòng sông, con suối trên vùng đất miền Trung và Tây Nguyên. Có lúc các “đại gia” tranh nhau “chạy” dự án thủy điện và ví chuyện được dự án như trúng vàng. Và rồi, có ai để ý nhiều con sông sử thi đã biến mất?

Thủy điện đang là những mối họa treo trên đầu các khu dân cư khi không kiểm soát quy hoạch, thi công, vận hành. Ở Huế, vụ sạt lở thủy điện Rào Trăng 3 đã khiến hàng chục người gặp nạn, trong đó có 17 công nhân của công ty thủy điện và 13 người trong lực lượng cứu hộ mất tích, hiện mới chỉ tìm thấy những thi thể đầu tiên.

Các chuyên gia thủy lợi, môi trường không phủ nhận lợi ích từ các dự án thủy điện, nhưng mặt trái của chúng là làm ngập, phá hủy nhiều diện tích rừng, đất đai, phá vỡ cân bằng sinh thái,… và đang phải coi chúng là “sự đã rồi”. Giờ, các chuyên gia yêu cầu phải thay đổi quy trình vận hành, xả lũ để cứu người dân vùng hạ du miền Trung, đặc biệt là khi những dự báo về mưa lũ còn đầy hiểm họa trong nhiều ngày tới.

Về quy hoạch, theo các chuyên gia, việc cần làm ngay và luôn là ngăn chặn sự thay đổi quy hoạch bị chi phối bởi lợi ích nhóm và tư duy nhiệm kỳ tại các địa phương, rà soát, thu hồi các dự án vi phạm, sai phạm, hủy bỏ các dự án bạt núi lấp sông, lấn chiếm bờ biển, cửa biển,...

Núi Chụt ở trung tâm TP Nha Trang bị cào nát, phía dưới là các khu dân cư hiện hữu và đường giao thông, bờ biển.

Núi Chụt ở trung tâm TP Nha Trang bị cào nát, phía dưới là các khu dân cư hiện hữu và đường giao thông, bờ biển.

Những hô hào về kiểm soát thủy điện, bảo vệ rừng, thắt chặt quy hoạch đô thị,… cứ ra rả, đến hẹn lại lên. Và lũ lụt thì vẫn ập về miền Trung, vẫn bất ngờ, điên cuồng, rút đi rất chậm sau khi gây tang tóc.

Nhà báo Trần Vương Thuấn đã vừa đặt những dấu hỏi xé lòng: “Có bộ đồ gỗ khủng kỳ công nào được hợp thức hóa từ gỗ phá rừng đầu nguồn góp tay vào chuyến đi định mệnh của sản phụ ấy không? Có sự phát triển nóng, hợp tác lạnh, có lòng tham nhân danh cái đói, miếng ăn nào để phá sơn lâm, đâm hà bá, đào tróc núi, lấp cửa sông, ngăn dòng chảy,... đã đưa bàn tay đen mà bịt chặt tiếng trẻ khóc chào đời?”.

Và câu trả lời thuộc về tất cả chúng ta!

Kiên Giang

Xem thêm

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

(CLO) Trong nhiều thập niên qua, người lao động Việt Nam từng đối mặt với không ít biến động của nền kinh tế. Nhưng có lẽ chưa bao giờ câu chuyện tương lai nghề nghiệp lại được đặt ra rõ ràng như hôm nay, khi trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và chuyển đổi số đang làm thay đổi cách con người làm việc và tạo ra giá trị. Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một nhiệm kỳ đại hội.

 Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

(NB&CL) Hà Nội một lần nữa đưa kế hoạch thu phí phương tiện giao thông vào nội đô với lộ trình bắt đầu từ Vành đai 1 vào năm 2028 với kỳ vọng “công cụ kinh tế” sẽ giúp điều tiết giao thông và thúc đẩy người dân chuyển sang phương tiện công cộng. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, việc nghiên cứu thu phí phương tiện vào nội đô cần được đánh giá toàn diện cả ở góc độ giao thông, kinh tế lẫn tác động xã hội.

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

(NB&CL) Một năm trước, mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương chính thức đi vào vận hành sau cuộc sắp xếp quy mô lớn nhất trong nhiều thập niên. Hàng loạt đơn vị hành chính được tổ chức lại, nhiều cơ quan được hợp nhất, hàng nghìn đầu mối được tinh gọn, mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên phạm vi cả nước.

Bảo vệ thế hệ trẻ trước những cạm bẫy trên không gian mạng

Bảo vệ thế hệ trẻ trước những cạm bẫy trên không gian mạng

(CLO) Chưa bao giờ internet và mạng xã hội có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến đời sống con người như hiện nay. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, bất kỳ ai cũng có thể học tập, giải trí, kết nối bạn bè và tiếp cận kho tri thức toàn cầu. Không gian mạng đã mở ra nhiều cơ hội phát triển trong thời đại số.

Xăng E10 và định hướng tăng trưởng xanh của nền kinh tế!

Xăng E10 và định hướng tăng trưởng xanh của nền kinh tế!

(NB&CL) Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được phân phối trên toàn quốc theo lộ trình của Bộ Công Thương. Việc các doanh nghiệp xăng dầu đồng loạt chuyển sang kinh doanh xăng sinh học E10 cho thấy, quá trình chuyển đổi năng lượng xanh ở Việt Nam đang từng bước thích ứng với xu hướng phát triển bền vững, giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Nếu phát triển tốt nhiên liệu sinh học, Việt Nam không chỉ có thêm một giải pháp giảm phát thải mà còn mở ra dư địa cho nông nghiệp nguyên liệu, công nghiệp chế biến và xu hướng kinh tế tuần hoàn.

Xăng E10: 14 năm chuẩn bị và bài toán đồng thuận xã hội

Xăng E10: 14 năm chuẩn bị và bài toán đồng thuận xã hội

(NB&CL) Xăng E10 sẽ chính thức được triển khai trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 theo đúng lộ trình được Chính phủ hoạch định từ hơn một thập niên trước. Nhưng điều khiến dư luận tranh luận những ngày qua không chỉ là một loại nhiên liệu mới, mà là cách một chủ trương đúng được đưa vào đời sống. Bởi kinh nghiệm cho thấy, một chính sách có thể được chuẩn bị rất kỹ trên giấy tờ, nhưng chỉ thực sự thành công khi người dân hiểu, tin và sẵn sàng đồng hành cùng nó.

Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa những giá trị tốt đẹp vào đời sống hằng ngày

Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa những giá trị tốt đẹp vào đời sống hằng ngày

(CLO) Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa đang được đặt ra như một bước phát triển mới trong tư duy quản trị ở cơ sở. Theo PGS.TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, đây là thời điểm “chín muồi” để đưa những giá trị của chủ nghĩa xã hội đi vào đời sống bằng những thay đổi cụ thể mà người dân có thể nhìn thấy, cảm nhận được mỗi ngày.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường bảo vệ tác quyền trên môi trường số

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường bảo vệ tác quyền trên môi trường số

(NB&CL) Hàng loạt vụ xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan bị khởi tố hình sự đánh dấu bước chuyển mạnh trong câu chuyện bản quyền tại Việt Nam. Động thái của Bộ Công an được xem là cú đánh trực diện vào tư duy “xài chùa” vốn tồn tại dai dẳng trong môi trường giải trí và nội dung số.

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến khát vọng hùng cường của dân tộc

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến khát vọng hùng cường của dân tộc

(CLO) Tháng Năm lại về. Những con đường bắt đầu nhiều hơn sắc đỏ của cờ hoa. Những bài hát về Bác lại vang lên từ các ô cửa nhỏ, từ loa phát thanh trong mỗi khu dân phố, từ những chương trình truyền hình buổi tối. Có điều, năm nay, cảm xúc về ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh dường như đến theo một cách khác.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

(CLO) Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đại thành công”. Đó không chỉ là lời hiệu triệu cách mạng, mà còn là kết tinh sâu sắc tư tưởng chính trị, triết lý nhân văn và tầm nhìn chiến lược của Người về sức mạnh của dân tộc Việt Nam.

Không có ngoại lệ cho người nổi tiếng

Không có ngoại lệ cho người nổi tiếng

(CLO) Thông tin ca sĩ Miu Lê bị Công an Thành phố Hải Phòng khởi tố, bắt tạm giam để điều tra hành vi “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” thêm một lần nữa đặt ra những suy ngẫm về trách nhiệm xã hội của người nổi tiếng. Dù vụ việc vẫn đang trong quá trình điều tra và chờ kết luận chính thức từ cơ quan chức năng, song việc một nghệ sĩ nổi tiếng vướng vòng lao lý cũng đủ gióng lên hồi chuông cảnh báo về lối sống lệch chuẩn, về ý thức thượng tôn pháp luật của một bộ phận nghệ sĩ hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, giải trí hiện nay.

Nỗi bất an phía sau những lọ thuốc nhỏ mắt bị thu hồi

Nỗi bất an phía sau những lọ thuốc nhỏ mắt bị thu hồi

(CLO) Dung dịch nhỏ mắt, hay thứ người ta vẫn quen gọi đơn giản là “thuốc nhỏ mắt” vốn từ lâu được mặc nhiên xem là sản phẩm có thể đưa thẳng vào đôi mắt, nơi nhạy cảm và mong manh nhất của cơ thể. Nhưng khi một lô thuốc bị thu hồi vì không đạt chỉ tiêu độ trong, câu chuyện không còn chỉ là lỗi kỹ thuật của nhà sản xuất, mà là lời cảnh báo rằng, không phải thứ gì mang tên thuốc nhỏ mắt cũng có thể yên tâm nhỏ vào mắt.

“Nghe dân”, gần dân và bước chuyển mình của Mặt trận

“Nghe dân”, gần dân và bước chuyển mình của Mặt trận

(NB&CL) Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQ) có lẽ là một trong những kỳ Đại hội đặc biệt nhất nhiều năm trở lại đây. Không chỉ vì diễn ra vào thời điểm đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với hàng loạt thay đổi lớn về tổ chức bộ máy, mô hình quản trị và yêu cầu tăng trưởng, mà còn bởi chính Đại hội này cho thấy một sự thay đổi khá rõ trong cách Mặt trận nhìn về vai trò của mình.

Điều đáng tiếc nhất khi một bộ phận người nổi tiếng sống buông thả

Điều đáng tiếc nhất khi một bộ phận người nổi tiếng sống buông thả

(CLO) “Lại thêm một nghệ sĩ dính ma túy”. Có lẽ đó là câu xuất hiện nhiều nhất trên mạng xã hội sau thông tin ca sĩ Miu Lê (tên thật là Lê Ánh Nhật) bị bắt để điều tra hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Điều lạ là vụ việc ồn ào thật, tranh cãi cũng dữ dội thật, nhưng cảm giác sốc thì dường như không còn bao nhiêu.

Định hướng cho thế hệ trẻ

Định hướng cho thế hệ trẻ

(CLO) Mỗi mùa hoa phượng nở cùng với cái nóng oi ả đầu hè cũng là lúc nhiều gia đình bước vào những tháng ngày thấp thỏm, lo âu vì các kỳ thi lớp 10, thi tốt nghiệp trung học phổ thông và kỳ tuyển sinh đại học. Cái nóng ngoài trời dường như càng thêm ngột ngạt bởi không khí thi cử. Từ trong các lớp học đến những bữa cơm gia đình, câu chuyện điểm số, trường lớp, đỗ hay trượt luôn hiện diện như một áp lực vô hình bao trùm lên cả học sinh lẫn cha mẹ.

Sân bay Dubai. Ảnh: DXB

Khi yêu cầu “gần dân, sát dân” trở thành thước đo đổi mới

(NB&CL) Từ ngày 11 đến 13/5/2026, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI sẽ chính thức diễn ra với sự tham dự của hơn 1.300 đại biểu, đại diện cho các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, tôn giáo, kiều bào và các tổ chức thành viên trong và ngoài nước.

Nỗi đau mang tên bạo hành trẻ em

Nỗi đau mang tên bạo hành trẻ em

(CLO) Có những đứa trẻ chưa kịp hiểu thế nào là cuộc đời đã sớm học cách sợ hãi người lớn. Có những đứa trẻ chưa thuộc hết bảng chữ cái nhưng đã quen với tiếng quát tháo, tiếng đồ vật ném xuống nền nhà, tiếng chân người lớn đi về phía mình trong tâm trạng bất an. Và có những đứa trẻ, như cháu bé 4 tuổi ở phường Phú Diễn vừa qua, đã rời khỏi thế giới này ngay trong chính gia đình – nơi lẽ ra phải là chỗ bình yên nhất.

Cỡ chữ bài viết: