Phước Long - Quê hương của những nhà báo, văn sĩ tài hoa

Theo Nhà báo Nguyễn Minh người cầm bút lâu năm và gắn bó với quê hương Bến Tre của vùng đất Nam bộ, nổi tiếng về "viết lách" ở xứ dừa này phải kế đến GS. Ca Văn Thỉnh và những người con tài năng xuất sắc của ông. Trong đó có nhà thơ Lê Anh Xuân (Ca Lê Hiến), người đã ngã xuống ven đô Sài Gòn trong đợt tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968.

Các hội viên Hội Nhà báo tỉnh Bến Tre

Các hội viên Hội Nhà báo tỉnh Bến Tre

Tiếp đó là Nhà báo liệt sĩ Dương Tử Giang, nhà thơ Chim Trắng, nhà báo Nguyễn Hồ, tác giả - soạn giả Lê Huỳnh, nhà văn quân đội Võ Trần Nhã, nhà báo lão thành Huỳnh Nam Thông cùng nhiều nhân sĩ trí thức khác...

Ở quê hương Bến Tre có thể nói chưa nơi nào có lực lượng viết lách đông đảo như xã Phước Long huyện Giồng Trôm. Từ thời kháng chiến chống Pháp, quê hương Phước Long có ông Lê Hoài Đôn, Lê Tâm (Lê Thị Nhãn – em gái ông Đôn) hoạt động báo chí – văn học tại tỉnh nhà và Sài Gòn. Kế đến là nhà báo Phạm Văn Phan, Đoàn Tý (nhiếp ảnh), Hồ Kiểng (điện ảnh), Võ Trọng Cảnh (tức nhà văn Trang Thế Hy)… 

Trong đó, tiêu biểu thời kỳ này là nhà báo, nhà tuyên huấn Lê Hoài Đôn. Đây là một nhà báo nổi tiếng là nói như viết và viết như diễn thuyết nhờ tầm kiến thức rộng và có nghệ thuật nói trước công chúng.

Những năm đầu cách mạng tháng Tám thành công, tổ chức Đoàn văn hóa kháng chiến Bến Tre (tiền thân của Hội văn học nghệ thuật Nguyễn Đình Chiểu ngày nay) được thành lập, có trên 40 hội viên. Nhà báo, nhà tuyên huấn Lê Hoài Đôn được bầu làm Thư ký (Trưởng Đoàn). Đây là tổ chức văn hóa văn nghệ đầu tiên tập hợp lực lượng báo chí, văn nghệ sĩ của tỉnh Bến Tre.

Năm 1949, khi Bến Tre và một số tỉnh đầu tiên thành lập Ban tuyên huấn Tỉnh ủy thì nhà báo Lê Hoài Đôn (tỉnh ủy viên) được cử làm Trưởng Ban.

Có thể nói, nhà báo Lê Hoài Đôn nhà tuyên huấn, là một cán bộ cách mạng trẻ tuổi, tài hoa. Ông tham gia cách mạng năm 21 tuổi, vào Đảng năm 22 tuổi, vào Tỉnh ủy lúc 24 tuổi và hai năm sau là Ủy viên thường vụ Tỉnh ủy.

Trưởng ban Tuyên huấn đầu tiên của Bến Tre – nhà báo, văn nghệ sĩ Lê Hoài Đôn, tên thường gọi là Sáu Đôn, bí danh Trường Chiến sinh năm 1924 tại làng Phước Mỹ (ấp 1 xã Phước Long ngày nay). Vốn thông minh, học giỏi, sống chiến đấu kiên cường đã cống hiến tuổi thanh xuân vì dân vì nước, xứng đáng là tấm gương sáng cho các thế hệ làm báo, văn nghệ sĩ, tuyên truyền viên cách mạng.

Từ kháng chiến chống Mỹ đến nay, bảng danh sách các nhà báo, văn nghệ sĩ của xã Phước Long anh hùng càng dài ra. Đi đầu có thể kể là NSND Phạm Khắc – người anh hùng của những thước phim lịch sử (đen trắng) thời phôi thai đầy máu lửa ngay giữa chiến trận từ Bắc vô Nam, đặc biệt là chiến trường sôi động miền Đông và Tây Nguyên.

Nhà báo, nghệ sĩ Phạm Tấn Phước (tên thật của Phạm Khắc) lúc đầu gia nhập bộ đội ở Mỹ Tho tại tiểu hàm 514. Năm 1963, ông tốt nghiệp khóa báo chí và quay phim do Trung ương Cục miền Nam mở, và sớm vang tiếng với Chiến thắng Cây Điệp – phim đầu tiên về ĐBSCL thời kháng Mỹ; phim Chiến thắng Bình Giã; Đồng Xoài rực lửa; Chiến đấu trên đường phố Sài Gòn (Mậu thân 1968).

Coi như tham gia bộ đội và làm báo là nhiệm vụ xuyên suốt trong 21 năm kháng chiến chống Mỹ. Năm 1971, khi được cử ra Bắc để bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, phim ảnh, Phạm Khắc đoạt nhiều giải thưởng ở Liên hoan phim quốc tế Praha; được đi tu nghiệp ở CHDC Đức từ năm 1973 cho đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng 30/4/1975.

Nhà báo Phạm Khắc được nhiều người biết tên tuổi là nhà quay phim, người đặt nền móng cho thể loại phim ký sự Đài truyền hình TP. HCM. Ông còn là một nhiếp ảnh gia nổi tiếng trong làng nhiếp ảnh với bộ sư tập trên 20.000 bức ảnh về các miền đất, cảnh sắc thiên nhiên và con người.

Khán giả trong và ngoài nước còn biết đến ông qua bộ phim truyền hình MêKông ký sự dài 84 tập do ông chủ biên và làm tổng đạo diễn. Và biết ông luôn có mặt ở nhiều trận tuyến đầu sóng ngọn gió và rực lửa.

Lê Trần Thy cũng là một nhà báo dạn dày trong khói lửa chiến tranh. Điện ảnh thời gian lao còn có Nguyễn Hoàng – một đạo diễn còn giàu tiềm năng. Hay Nhà báo Lê Văn Nghị (tức Thống Quốc, em ruột ông Thy) vang tiếng một thời về đưa tin thời sự. Và “cây” phóng sự rực lửa đương thời là nhà báo – nhà văn Nguyễn Phước.

Phước Long còn có nữ nghệ sĩ Phạm Thị Lan (Đoàn văn công Quận Khu 8); các nhà báo Nguyễn Nam (TTXNV); Lê Văn Lưu; Huỳnh Văn Thanh báo Chiến Thắng hoạt động xuyên suốt 30 năm trở lên, từ những năm bảy mươi (1970) đến nay.

Vừa đây, Phước Long của huyện “đất thép Giồng Trôm” còn được bổ sung thêm ba nhà báo “gạo cội”: Nhà báo Dương Vũ Thông (Phó Chủ tịch Hội Nhà báo TP. HCM), Nhà báo Huy Phong (Báo Sài Gòn giải phóng), Nhà báo Phạm Lia (Đài Truyền hình TP. HCM). Và bảng danh sách những người hoạt động báo chí, văn chương của quê hương Phước Long giàu truyền thống hẳn vẫn còn dài thêm.

Nhà văn - Nhà báo Trang Thế Huy

Nhà văn - Nhà báo Trang Thế Huy

Hiện người có ảnh hưởng sâu sắc đến lớp hậu duệ văn chương báo chí từ khoảng độ cuối thế kỷ 20 trở về sau hơn hết là nhà văn Trang Thế Hy. Ông được xem là biểu tượng của nhà văn Nam bộ. Tuy nhiên, ngôn ngữ trong văn chương của ông không hề mang tính vùng miền, mà nó phổ quát thậm chí bay bổng.

Văn ông mang tính tư tưởng nghệ thuật đặc sắc cảm hóa con người luôn hướng thiện… Ông từng có tác phẩm đoạt giải thưởng Văn học giải phóng miền Nam những năm 1960 -1965; giải truyện ngắn của Hội Nhà văn và giải thưởng loại A của Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Việt Nam.

Trang Thế Hy tham gia kháng chiến từ năm 1945 và hoạt động làm báo, viết văn một thời gian dài ở Sài Gòn (ông là cán bộ Ban Tuyên huấn đặc khu Sài Gòn – Gia Định). Sau đó công tác ở báo Văn nghệ giải phóng thuộc Ban Tuyên huấn trung ương Cục miền Nam và Hội Nhà văn TP. HCM đến trên 30 năm sau ngày giải phóng 30/4.

Nguyễn Huỳnh

(Hội viên Hội Nhà báo tỉnh Bến Tre)

Xem thêm

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

(NB&CL) Không gian phát triển mới của báo chí không còn là một khái niệm thuộc về tương lai. Nó đang hiện hữu trong từng thay đổi của công chúng, công nghệ, phương thức sản xuất và phân phối thông tin; trong sự xuất hiện của những nền tảng truyền thông mới, những mô hình sản phẩm mới và cả những thay đổi trong chính sách, pháp luật đối với hoạt động báo chí. Sự dịch chuyển ấy chính là cơ sở để Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 lựa chọn chủ đề “Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Cỡ chữ bài viết: