Quốc gia khởi nghiệp không thể dung túng cho dối trá!

(NB&CL) Ngày 2/11/2018, Lazada phát đi thông tin “cam kết hỗ trợ cho 8 triệu người khởi nghiệp và các doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trong ngành thương mại điện tử (TMĐT) ở Đông Nam Á”. Cam kết trên khiến không ít người giật mình: Việt Nam sẽ có bao nhiêu triệu trong số 8 triệu startup? Tinh thần khởi nghiệp có “chết từ trứng nước” khi những Lazada, Shopee, Sendo bị ví là “thiên đường” của hàng nhái, hàng giả?

1. Theo doanh nhân Phạm Phú Ngọc Trai, Dan Senor - cây viết bình luận của Jerusalem Post, đồng tác giả cuốn Quốc gia khởi nghiệp: Phép lạ kinh tế của Israel có lẽ là người đầu tiên đưa ra cụm từ “quốc gia khởi nghiệp”. Cụm từ này khái quát thành công của một Israel nhỏ bé, lịch sử lập quốc ngắn ngủi, lại nằm giữa các quốc gia thù địch lớn mạnh.

Các dịch giả Việt Nam không hề che giấu ý muốn so sánh Israel và Việt Nam, khao khát Việt Nam cũng sẽ là một quốc gia khởi nghiệp. Khao khát ấy được hiện thực hóa phần nào nhờ hàng loạt bước đi bởi Chính phủ kiến tạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. Và Israel là hình mẫu.

Hội kiến với Tổng thống Reuven R.Rivlin đầu 2017, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã bày tỏ ấn tượng về sự phát triển mạnh mẽ của Israel, khẳng định rằng đây là nguồn cảm hứng cho nhân dân các nước, trong đó có Việt Nam. “Chúng tôi mong muốn học hỏi mô hình quốc gia khởi nghiệp của Israel”, Thủ tướng bày tỏ, và đề nghị Israel hỗ trợ nhiều hơn về đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực nông nghiệp, khoa học, CNTT,…

Ngay sau đó, tại cuộc thi “Start Jerusalem” dành cho người Việt tháng 10/2017, Đại sứ Israel Nadav Eshcar đánh giá: “Việt Nam đã có tất cả những nền tảng cần thiết để trở thành một quốc gia khởi nghiệp. Đó là nguồn nhân lực trẻ dồi dào, nhiều sáng tạo và dám dấn thân”.

Cần nhớ, trước đó, trong nhiều thập kỷ, những người “trẻ”, “sáng tạo” và “dám dấn thân” Israel đã bắt đầu bằng những ý tưởng tuyệt vời về công nghệ, đưa được các công ty công nghệ lên sàn giao dịch NASDAQ. Ở “quốc gia khởi nghiệp” Israel, cải cách về công nghệ mang tính bản lề, giúp các nhà khởi nghiệp thu hút lượng vốn đầu tư khổng lồ trong và ngoài nước.

Việt Nam đi chệch hướng, hay chỉ là cụm từ “khởi nghiệp” bị lợi dụng, lạm dụng quá đáng?

2. Quay lại với cam kết của Lazada. Họ cho biết sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ số hóa mô hình kinh doanh; được tận dụng mạng lưới dịch vụ hậu cần của Lazada,… Nhưng họ sẽ trả lời thế nào cho câu hỏi: Các nhà khởi nghiệp có thể vươn mình giữa một rừng hàng giả, nhái, rẻ trên chính Lazada hay Shopee, Sendo?

Như báo chí và người tiêu dùng phản ánh, việc đăng ký bán hàng trên các trang TMĐT hiện quá dễ dàng, ai ai cũng có thể nhanh chóng “khởi nghiệp” với hàng giả, hàng nhái, không nguồn gốc,…

Về pháp lý, Chủ tịch Hiệp hội TMĐT Việt Nam Nguyễn Thanh Hưng đã từng nói về Nghị định 52/2013 của Chính phủ, có yêu cầu: Sàn TMĐT có cơ chế kiểm tra, giám sát để đảm bảo việc cung cấp thông tin người bán được thực hiện chính xác, đầy đủ; sàn TMĐT có biện pháp xử lý kịp thời khi phát hiện hoặc nhận được phản ánh về hành vi kinh doanh vi phạm pháp luật,… Còn theo Thanh tra Bộ KHCN, nhiều trang TMĐT tại Việt Nam đang rao bán hàng nhái, hàng giả, vi phạm các quy định về sở hữu trí tuệ. Thế nhưng, số vụ xử phạt còn rất hạn chế.

Những Lazada, Sendo, Shoppe,… bán gì mà khiến các nhà khởi nghiệp thực sự lo lắng?

“Thượng vàng hạ cám” là cụm từ có thể sử dụng, khi chúng bán từ chiếc chổi tới iPhone X. Bên cạnh đó, hàng loạt sản phẩm công nghệ, thời trang, thực phẩm,… đã hoặc đang bị phản ánh là nhái, giả. Thậm chí, còn xuất hiện cả hàng cấm, như bản đồ có đường lưỡi bò.

Báo chí rỉ rả, người tiêu dùng bất mãn, nhưng hiện tượng trên còn âm thầm gây họa khôn lường, dài lâu mà ít ai chú ý, là sẽ “tiêu diệt” khát vọng khởi nghiệp thực sự. “Chúng tôi không thể cạnh tranh về giá bán, phải giảm giá, thua lỗ hoặc không đủ lợi nhuận để mở rộng sản xuất, kinh doanh!”, một nhà kinh doanh ca thán.

3. Lại phải nói về đường hướng của các trang TMĐT tại Việt Nam, tiêu biểu là Lazada.

Lazada ra mắt vào 2012, đã có mặt tại nhiều nước Đông Nam Á. Như phân tích của VNReviews, khó có thể phủ nhận đóng góp của nó đối với nền TMĐT Việt Nam, chỉ tiếc là vấn nạn hàng giả hàng nhái không (hoặc chưa) được giải quyết triệt để.

Cũng có cách hiểu rằng, những Amazon, Alibaba, eBay, Lazada,... chỉ là bên cho thuê gian hàng và thu phí. Nó là cái chợ, và người mua - bán phải tự chịu trách nhiệm với giao dịch của mình.

Thực tế hiện nay, các công ty TMĐT phát triển theo 03 mô hình/nhóm, gồm: 1. Công ty TMĐT gom hàng và trực tiếp bán hàng (Amazon, Tiki,... có hình thức này); 2. Cho nhà sản xuất/phân phối ký gửi kho hàng (Amazon, Lazada, Tiki,..); 3. Cho bên bán mở gian hàng và đăng bán trực tiếp (Alibaba và Shopee chỉ có loại hình này, Lazada có loại hình này).

Có thể thấy, đa số các công ty TMĐT tại Việt Nam không đủ tiềm lực để theo mô hình 1, mà chủ yếu theo 2 và 3. Và như thế, họ chỉ đứng vai trò trung gian và logistic, thu phí từ bên bán, không thể kiểm soát chất lượng hàng hóa đầu vào, đầu ra của bên bán.

Nhìn ra thế giới, Alibaba (công ty mẹ của Lazada Vietnam) đã, đang được ví là một chợ hàng giả lớn nhất thế giới, và CEO Jack Ma là “trùm bán hàng giả”. Vào tháng 5/2016, Alibaba đã bị tổ chức chống hàng giả quốc tế IACC khai trừ vì “nỗ lực chống hàng giả chưa đủ lớn”.

Liệu đây có phải là bài học hữu hiệu để Việt Nam áp dụng với Lazada, Sendo, Shopee,…?

Nói như ông Phạm Phú Ngọc Trai, chúng ta đã bỏ lỡ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, thứ hai và thứ ba, thì đừng bỏ lỡ cơ hội ở cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Có thể thấy, cuộc cách mạng 4.0 đang là bệ đỡ để Việt Nam viết giấc mơ khởi nghiệp. Nhưng nếu không bắt đầu từ nông nghiệp, khoa học, CNTT,… để tận dụng sức trẻ, sự sáng tạo, dấn thân, Việt Nam làm sao có trở thành quốc gia khởi nghiệp đúng nghĩa? Và nữa, sẽ vươn ra thế giới ra sao, lên NASDAQ kiểu gì, nếu rặt những sáng kiến “buôn thúng bán bưng” giữa thời đại số?

Đó không hẳn là khởi nghiệp, nó trông như “kiếm sống”. Thậm chí, cách kiếm sống có phần chộp giật ấy đang “triệt hạ” những khát vọng khởi nghiệp mới hé mầm - những khát vọng làm giàu cho bản thân, gia đình, xã hội trên cơ sở đổi mới sáng tạo và đột phá.

Thế thì, ta còn chần chừ gì mà không triệt bỏ những dối trá ấy, để mở đường cho khát vọng đổi mới sáng tạo và đột phá thực sự !?

Kiên Giang

Xem thêm

Công nghệ văn hóa: Nguồn lực nội sinh cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Công nghệ văn hóa: Nguồn lực nội sinh cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

(NB&CL) Trong hai đêm 24 và 25/10, concert của nhóm nhạc Hàn Quốc BIGBANG tại sân vận động Mỹ Đình, Hà Nội, thu hút hơn 90.000 lượt khán giả. Trước đó tại TP.HCM, các đêm concert diễn ra hôm 17-18/10 cũng thu hút khoảng 200.000 lượt khán giả. Hiệu ứng BIGBANG cho thấy sức hút của âm nhạc với du lịch, dịch vụ, kinh tế là rất lớn, chuyên gia nêu giải pháp để đưa công nghiệp văn hóa thành động lực tăng trưởng kinh tế mới. 

Chỉ thị số 10-CT/TW: Để lý tưởng, đạo đức trở thành hành động

Chỉ thị số 10-CT/TW: Để lý tưởng, đạo đức trở thành hành động

(NB&CL) Trong thời đại người trẻ có thể tiếp cận tri thức chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại, nhưng cũng dễ bị cuốn vào những luồng thông tin sai lệch và cách ứng xử lệch chuẩn, giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống đòi hỏi những cách làm thiết thực hơn. Làm sao để những giá trị được dạy trong nhà trường trở thành bản lĩnh và trách nhiệm trong cuộc sống? Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 của Ban Bí thư về tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân đặt ra yêu cầu cấp thiết ấy.

Kỳ 4: Trách nhiệm của "người mở cửa"

Kỳ 4: Trách nhiệm của "người mở cửa"

(CLO) Đòi hỏi người tài phải cam kết đầu ra, phải có sản phẩm đột phá nhưng bộ máy giao việc lại đứng ngoài vòng phán xét, đó là căn bệnh vô cảm của cơ chế đánh giá một chiều. Khi một công trình nghìn tỷ đắp chiếu hay một nhà khoa học dứt áo ra đi, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy được định lượng bằng thước đo nào? Các quyết sách lịch sử của Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV đã tuyên chiến với sự né tránh: Trách nhiệm phải được truy xuất sòng phẳng ở cả hai đầu. Trọng dụng nhân tài không còn là việc chiêu mộ thuần túy mà chính là bản lĩnh chính trị và danh dự của người cầm quyền.

Kỳ 3: Đất dụng võ mới là đất lành

Kỳ 3: Đất dụng võ mới là đất lành

(CLO) Đãi ngộ tài chính vượt khung có thể tạo ra sức hút ban đầu nhưng không bao giờ giữ chân được người tài nếu họ thiếu một mảnh đất thực chiến để vẫy vùng sáng tạo. Hàng chục ngàn công chức, trí thức rời khu vực công cùng những đề án nghìn tỷ đắp chiếu đã để lại bài học đau xót: Với người thực tài, “đất lành” không nằm ở lời hứa đãi ngộ hay chiếc ghế an phận mà nằm ở bài toán xứng tầm, hạ tầng đồng bộ và cơ chế bảo vệ rủi ro. Đột phá của Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV chính là việc xác lập “văn hóa trọng dụng” thành một trụ cột độc lập; mở đường cho thể chế dung dưỡng đổi mới sáng tạo, biến môi trường làm việc thực chất thành bệ phóng để nhân tài ở lại cống hiến dài lâu.

Xây dựng văn hóa trong Đảng - Để chuẩn mực trở thành sức mạnh từ bên trong

Xây dựng văn hóa trong Đảng - Để chuẩn mực trở thành sức mạnh từ bên trong

(CLO) Văn hóa trong Đảng không chỉ thể hiện qua đạo đức, tác phong của mỗi cán bộ, đảng viên, mà còn được nhận ra từ cách tổ chức lãnh đạo, cách người có chức vụ sử dụng quyền hạn và cách công việc được giải quyết vì lợi ích chung. Quy định số 19-QĐ/TW đặt yêu cầu xây dựng văn hóa trong Đảng gắn với lý tưởng phát triển đất nước, chuẩn mực đạo đức cách mạng, văn hóa lãnh đạo, văn hóa công vụ và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân. Điều quan trọng là những yêu cầu ấy phải bước ra khỏi văn bản, trở thành cách nghĩ, cách làm và những chuyển biến người dân có thể cảm nhận trong cuộc sống.

Kỳ 2: Trọng dụng nhân tài: “Tùy tài mà dùng người”

Kỳ 2: Trọng dụng nhân tài: “Tùy tài mà dùng người”

(CLO) Đem chuyên gia đầu ngành đặt vào chiếc ghế hành chính sự vụ, bắt nhà khoa học phải đối thoại bằng ngôn ngữ của tờ trình và quy trình duyệt chi, đó là bi kịch lớn nhất của sự lãng phí chất xám. Khi nấc thang danh vọng trong hệ thống công suốt nhiều năm chỉ có một lối rẽ duy nhất là đường quan lộ, tài năng tất yếu bị mài mòn giữa những cuộc họp hành vụn vặt. Nghị quyết số 30-NQ/TW và Kết luận số 105-KL/TW đã dũng cảm khai thông nhận thức luận: Trọng dụng người tài không đồng nhất với bổ nhiệm chức vụ quản lý; thiết lập “hai làn đường” phát triển song hành và cơ chế khoán việc trao quyền chính là lời giải cho sự thăng hoa của trí tuệ.

Kỳ 1: Gần 80 năm một trăn trở: “Nghe không đến, thấy không khắp”

Kỳ 1: Gần 80 năm một trăn trở: “Nghe không đến, thấy không khắp”

(CLO) Rầm rộ trải thảm đỏ đón người tài nhưng lại lúng túng khi xếp chỗ làm việc; chi đậm ngân sách cho những gói đãi ngộ ban đầu nhưng buông lỏng hoàn toàn khâu tạo dựng môi trường để họ dấn thân dài hạn. Nghịch lý “trọng mời, nhẹ dùng” suốt nhiều năm qua đã biến không ít đề án nhân tài thành những bản báo cáo số lượng hình thức, tô hồng thành tích nhiệm kỳ. 

Đổi mới cách bảo vệ công trình quan trọng về an ninh quốc gia

Hôm nay, Quốc hội thảo luận tại tổ về Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi)

(CLO) Hôm nay (25/10), Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI tiếp tục bước sang tuần làm việc thứ 2 với nhiều dự án luật quan trọng. Trong đó, Quốc hội thảo luận ở tổ về Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Luật An ninh dữ liệu, Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia. 

Trọng dụng hiệu quả để chuyển hóa nhân tài thành nguồn lực phát triển

Trọng dụng hiệu quả để chuyển hóa nhân tài thành nguồn lực phát triển

(NB&CL) Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh, nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia. Phát triển, thu hút và trọng dụng nhân tài phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, lấy lợi ích quốc gia, dân tộc và yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ chiến lược làm định hướng cao nhất. Từ tinh thần ấy, Kết luận số 105-KL/TW ngày 15/10/2026 của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững được ban hành, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong tư duy của Đảng về nguồn lực con người.

Quy định số 224-QĐ/TW: Làm kinh tế bằng năng lực, không bằng quyền lực

Quy định số 224-QĐ/TW: Làm kinh tế bằng năng lực, không bằng quyền lực

(NB&CL) Một người đảng viên có thể trở thành doanh nhân giỏi, tạo ra sản phẩm có ích, giải quyết việc làm cho người lao động và đóng góp cho ngân sách. Nhưng nếu lợi thế kinh doanh đến từ chức vụ đang nắm giữ, thông tin có được nhờ công vụ hay khả năng chi phối những quyết định quản lý, câu chuyện đã vượt khỏi phạm vi làm giàu thông thường. Khi ấy, điều cần được xem xét không chỉ là khoản lợi nhuận thu về, mà còn là nguồn gốc của lợi thế tạo nên khoản lợi nhuận đó.

Bạo lực học đường: Ai đang làm mỏng đi quyền uy của thầy cô?

Bạo lực học đường: Ai đang làm mỏng đi quyền uy của thầy cô?

(CLO) Vụ nam sinh hành hung cô giáo ngay trên bục giảng tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, Hà Nội, được phản ánh trong hai ngày qua, một lần nữa khiến dư luận bàng hoàng, đồng thời gợi lên câu hỏi không thể né tránh: Vì sao những hành vi xúc phạm, thậm chí bạo lực với thầy cô vẫn xảy ra trong môi trường giáo dục? Đổ hết lỗi cho học sinh là chưa đủ; nhưng nếu chỉ yêu cầu giáo viên phải thấu hiểu, bao dung và đổi mới, chúng ta cũng cần tự hỏi đã làm gì để bảo vệ người đang đứng trên bục giảng.

Phụ nữ Việt Nam: Từ người "giữ lửa" trong gia đình đến người "kiến tạo" trong xã hội

Phụ nữ Việt Nam: Từ người "giữ lửa" trong gia đình đến người "kiến tạo" trong xã hội

(CLO) Bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, phụ nữ Việt Nam không còn chỉ đóng vai trò là hậu phương vững chắc. Vượt qua những định kiến giới cũ kỹ, phụ nữ Việt Nam ngày nay đang tạo nên những bước chuyển mình ngoạn mục từ người "giữ lửa" trong gia đình đến người "kiến tạo" xã hội. Bằng trí tuệ, sự nhạy bén và khát vọng cống hiến mạnh mẽ, những người phụ nữ thời đại mới đang tự tin bước ra thế giới, khẳng định vị thế chủ thể trên mọi lĩnh vực chủ chốt từ chính trị, kinh tế số cho đến ngoại ngữ và khoa học công nghệ.

Phụ nữ Việt Nam phát huy bản lĩnh trong kỷ nguyên mới

Phụ nữ Việt Nam phát huy bản lĩnh trong kỷ nguyên mới

(CLO) Từ những nữ doanh nhân chèo lái tập đoàn nghìn tỷ trong nền kinh tế số, các nhà khoa học nữ sở hữu công trình tầm cỡ quốc tế, cho đến những nữ chiến sĩ mũ nồi xanh kiên cường tại các phái bộ Liên Hợp Quốc... phụ nữ Việt Nam hôm nay đang viết nên một định nghĩa mới về bản lĩnh. Không còn bị trói buộc bởi những định kiến cũ kỹ, họ chủ động làm chủ công nghệ, đón đầu xu thế và tỏa sáng rực rỡ trong kỷ nguyên mới, trở thành động lực thúc đẩy hành trình vươn mình mạnh mẽ của toàn dân tộc.

Kỳ vọng xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo đồng bộ

Kỳ vọng xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo đồng bộ

(NB&CL) Bộ VHTTDL vừa ra mắt “Mạng lưới phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam” và công bố 17 sáng kiến phát triển ngành năm 2026. Mạng lưới được kỳ vọng trở thành đầu mối kết nối các nguồn lực, chia sẻ cơ hội hợp tác và thúc đẩy những sáng kiến mới, góp phần đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển kinh tế. Hiệu quả của mô hình sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa các định hướng thành chương trình hợp tác cụ thể, đưa ý tưởng thành sản phẩm có giá trị và tạo chỗ đứng trên thị trường trong nước, quốc tế.

Việc đã rõ phải làm ngay

Việc đã rõ phải làm ngay

(NB&CL) Việc đã xác định rõ thì phải bắt tay thực hiện, vướng mắc phải được tháo gỡ, trách nhiệm phải được xác định đến cùng. Từ Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV, 3 chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với quá trình tổ chức thực hiện các quyết sách: không để công việc chậm trễ vì né tránh, đùn đẩy, không để những vấn đề đã có hướng giải quyết tiếp tục ách tắc, mà phải tạo chuyển biến thực chất trong từng nhiệm vụ, từng lĩnh vực, để người dân và doanh nghiệp sớm nhận thấy kết quả.

Sau cuộc trở về là một lời hứa

Sau cuộc trở về là một lời hứa

(CLO) 731 liệt sĩ được đưa về nơi an nghỉ sau gần 60 năm. Nhưng sự tri ân không thể khép lại cùng một lễ truy điệu. Điều phải ở lại là lời hứa của những người đang sống: không quên quá khứ và xây dựng một đất nước xứng đáng với sự hy sinh ấy.

Cỡ chữ bài viết: