Sức sống Diên Hồng

Những ngày qua, từ những diễn biến từ Hội trường Diên Hồng, có thể thấy rõ kỳ họp thứ 10 thực sự không chỉ là một kỳ họp sôi nổi, dân chủ, thẳng thắn và trách nhiệm như nhận xét của Chủ tịch Quộc hội mà còn là kỳ họp giàu sức sống, mang đậm hơi thở cuộc sống, bàn từ nải chuối buồng cau tới kế hoạch phục sinh rừng, sống chung với Covid-19,…

1. Ngày 10/11, phát biểu kết thúc phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết: Sau 2 ngày rưỡi làm việc nghiêm túc và trách nhiệm, với tinh thần tiếp tục đổi mới, Quốc hội đã hoàn thành phiên chất vấn và trả lời chất vấn, tổng cộng đã có 122 lượt đại biểu Quốc hội chất vấn, có 6 đại biểu chất vấn 2 lần, 41 lượt đại biểu tranh luận.

Các thành viên Chính phủ, trong đó có 3 Phó Thủ tướng Chính phủ và 15 Bộ trưởng, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã trực tiếp trả lời chất vấn về các vấn đề thuộc trách nhiệm quản lý, điều hành của mình.

“Việc chất vấn và trả lời chất vấn tại phiên họp thể hiện tinh thần trách nhiệm của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, các vị đại biểu Quốc hội trong việc theo dõi, giám sát đến cùng những nội dung được cử tri và nhân dân quan tâm, mà đã được Quốc hội giám sát ra nghị quyết yêu cầu thực hiện”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội nhận xét, phiên chất vấn đã diễn ra trong không khí dân chủ, thẳng thắn và trách nhiệm, có sự trao đổi, tranh luận sôi nổi để làm rõ thêm những vấn đề mà đại biểu Quốc hội và cử tri quan tâm.

Theo đó, các đại biểu Quốc hội đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, nghiên cứu kỹ các báo cáo, đặt câu hỏi ngắn gọn, rõ ràng và đi thẳng vào nội dung chất vấn.

Các thành viên Chính phủ, các vị trưởng ngành cơ bản đã trả lời rõ, thẳng thắn về kết quả đạt được; về những hạn chế, yếu kém, chỉ rõ nguyên nhân, nhận trách nhiệm và có giải pháp cụ thể để khắc phục trong tương lai.

Chủ tịch Quốc hội đánh giá chung: “Có thể khẳng định rằng, phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp này đã thành công tốt đẹp, tinh thần chung của phiên chất vấn đó là dân chủ, thẳng thắn, trách nhiệm và xây dựng”.

2.  Thực sự, những gì diễn ra tại Hội trường Diên Hồng những ngày qua đã chứng minh cho những nhận định của Chủ tịch Quốc hội. Đơn cử như Nghị trường đã “nóng” ngay từ đầu phiên chất vấn bằng chất vấn của đại biểu Lê Thanh Vân (Cà Mau) về việc Hiệu trưởng Đại học Tôn Đức Thắng bị cách chức là trái thẩm quyền theo quy định của Luật Giáo dục đại học Quốc hội vừa thông qua. Trả lời, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã phát biểu dứt khoát về luật, đồng thời khẳng định: Sau khi đoàn công tác của Chính phủ báo cáo kết quả, Chính phủ sẽ công bố kết quả giải quyết cho toàn dân biết.

Tiếp đó, ngày 10/11, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng lên “ghế nóng” trả lời chất vấn của đại biểu về hàng loạt vấn đề quan trọng.

Về kỳ họp kỳ họp 10, Quốc hội khóa XIV này, không thể không nói tới “cơn bão nghị trường” do đại biểu Ksor H’Bơ Khăp (Gia Lai) tạo ra.

Trước trình bày của các Bộ trưởng về tỷ lệ che phủ rừng, phát triển thủy điện và bảo vệ môi trường ở các dự án điện mặt trời, đại biểu Ksor H’Bơ Khăp đã hỏi Bộ trưởng NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường: “Làm gì có chuyện rừng tự nhiên lại tăng như Bộ trưởng nói”; hỏi Bộ trưởng Công thương Trần Tuấn Anh: “Sau này pin (dự án điện mặt trời) đó dùng để nướng bò một nắng hay sao?”; hỏi Bộ trưởng TN&MT Trần Hồng Hà: “Vậy thời gian tới Bộ trưởng vẫn tiếp tục ủng hộ xây dựng, phát triển thủy điện nhỏ đúng không?”;…

Câu trả lời của Bộ trưởng TN&MT sau đó phần nào giải đáp được tất cả các câu hỏi mà đại biểu Ksor H’Bơ Khăp đặt ra: “Tôi nghĩ rừng còn quan trọng hơn cả trời!” Tiếp đó, Bộ trưởng Hà cam kết sẽ cùng Bộ NN&PTNT rà soát, siết chặt chuyển đổi rừng và “phải phục hồi lại rừng đúng với bản chất rừng tự nhiên”…

Cũng tại kỳ họp lần này, đại biểu Phạm Thị Minh Hiền (Phú Yên) làm “nóng” nghị trường với nhận định “nếu chấp nhận bộ sách như một lốp xe đầy chắp vá, tiếp tục vận hành là thái độ thỏa hiệp rất nguy hại, xem nhẹ giá trị nhân văn, trong sáng của tiếng Việt...” khi nói về sai sót của sách giáo khoa lớp 1.

Trước đó, cũng về giáo dục, đại biểu Hiền từng yêu cầu Bộ trưởng GD&ĐT giải thích về dự thảo quy định sinh viên bán dâm không quá 4 lần, cho rằng nó đi ngược lại mục tiêu truyền thụ nhân cách. “Trước năng lượng tiêu cực của xã hội trong thời gian qua mà Bộ GD&ĐT mang đến, tôi vô cùng lo lắng”, là phát ngôn gây chấn động của nữ đại biểu Phú Yên năm 2018.

Năng lượng tiêu cực mà ngành giáo dục, tài nguyên, nông nghiệp, công thương,... gieo vào xã hội là có. Nhưng cũng phải thừa nhận rằng các bộ trưởng, trưởng ngành đang ngày càng thẳng thắn, cầu thị.

3. Quan sát kỳ họp, không chỉ đại biểu, mà người dân còn đồng tình rằng dấu ấn lớn và xuyên suốt của kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV này thuộc về chính Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, khi bà đã điều phối, thúc đẩy, nhắc, “nắn” cả đại biểu và người trả lời chất vấn một cách uyển chuyển, linh hoạt, trách nhiệm và khoa học.

Về nội dung chất vấn- trả lời chất vấn tại kỳ họp lần này, theo đại biểu Mai Sỹ Diến (Thanh Hóa), nhiều chất vấn mang được hơi thở, đòi hỏi của cuộc sống vào nghị trường, phản ánh được tâm tư và nguyện vọng của cử tri... Bên cạnh đó, những vấn đề nóng của cuộc sống cũng được các thành viên Chính phủ trả lời thẳng thắn, mạch lạc, nắm vấn đề, không né tránh và có giải pháp khắc phục… “Tôi cũng cảm nhận rõ sự lo lắng và trách nhiệm đến đời sống của người dân trong phần trả lời của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng sau khi trực tiếp đi chỉ đạo và khắc phục thiên tai ở miền Trung; sự trăn trở của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam khi nói về giáo dục nước nhà”, ông Mai Sỹ Diến phát biểu.

Về thành công, ý nghĩa của kỳ họp, theo Chủ tịch Quốc hội, kết quả phiên chất vấn sẽ là cầu nối giữa 2 khóa Quốc hội XIV và XV, chuyển tải những nỗ lực, trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành trong công tác chỉ đạo, điều hành và trách nhiệm của các đại biểu trong theo dõi, giám sát…

Dù còn những nuối tiếc, rằng tại kỳ họp có vai trò cầu nối này, các bộ, ngành đã chưa thống kê được con số bao nhiêu đồi, mặt sông, cửa biển bị cạo trọc, lấn lấp làm dự án, bao nhiêu rừng tự nhiên bị chuyển đổi để phát triển công nghiệp, thủy điện; chưa nhìn nhận trực diện rằng khi sách giáo khoa sai sót, thiếu nhân bản sẽ gây hệ lụy khôn lường với thế hệ trẻ;…

Nhưng, với những hiệu ứng từ nghị trường, lan tỏa ra xã hội, đây rõ ràng là một kỳ họp mà quyền lực của Quốc hội, của các đại biểu dân cử được nêu cao, mỗi chất vấn đều là những trăn trở với đời sống, với thời cuộc mà đại biểu thay dân gửi gắm.

Kiên Giang