Vỡ kế hoạch thu phí tự động không dừng: Thiếu quyết liệt hay sợ minh bạch?

(NB&CL) Bộ trưởng GTVT Nguyễn Văn Thể thừa ủy quyền Thủ tướng đã vừa ký báo cáo gửi Uỷ ban Thường vụ QH về việc triển khai hệ thống thu phí dịch vụ đường bộ tự động không dừng (ETC). Việc ông Thể và các hữu trách Bộ GTVT hứa “nghiêm khắc phê bình, rút kinh nghiệm” càng khiến dư luận thất vọng tràn trề.

1. Từ tháng 10/2017, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 437, trong đó có yêu cầu “Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên quan ban hành khung tiêu chuẩn chung làm cơ sở, thực hiện đấu thầu lựa chọn nhà cung cấp dịch vụ thu phí tự động không dừng, tránh tình trạng độc quyền, giám sát doanh thu của các trạm và bảo đảm tính cạnh tranh, công khai, minh bạch trong hoạt động thu phí. Năm 2019, triển khai đồng bộ thu phí dịch vụ không dừng đối với tất cả các tuyến quốc lộ được đầu tư theo hình thức BOT trên cả nước”.

Người dân đeo Căn cước công dân và đếm xe tại trạm BOT Ninh Lộc - Khánh Hòa, yêu cầu minh bạch lượng xe qua trạm.

Người dân đeo Căn cước công dân và đếm xe tại trạm BOT Ninh Lộc - Khánh Hòa, yêu cầu minh bạch lượng xe qua trạm.

Đến giữa tháng 8/2019, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu đã chất vấn Bộ trưởng GTVT: “Chính phủ đặt ra quyết tâm đến ngày 31/12 năm nay sẽ hoàn thành toàn tuyến với 44 trạm và 620 làn. Nhưng hôm qua Bộ trưởng làm việc với Tổng cục Đường bộ thì đến nay mới triển khai 29 trạm với 161 làn, bằng 26%, vậy có thực hiện được mục tiêu đặt ra không?”.

Ông Nguyễn Văn Thể trả lời rằng tư vấn đã có sẵn, việc còn lại tùy thuộc sự sẵn sàng của chủ đầu tư trong việc thực hiện, phối hợp. Ông Thể còn nói: “Đến ngày 31/12 sẽ tạm dừng thu phí toàn bộ các trạm phu thí nếu không thu phí tự động không dừng... Nhà đầu tư chây ì thì phải chấp nhận”.

Nhưng đến nay, toàn quốc có 93 trạm thu phí, trong đó Bộ GTVT quản lý 74 trạm, UBND các tỉnh quản lý 19 trạm. Hiện đã lắp đặt vận hành từ 2-6 làn ETC tại 39 trạm. Riêng 5 tuyến cao tốc do VEC quản lý chỉ có 1 tuyến cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình đã lắp đặt thiết bị. Có 6/19 trạm địa phương quản lý đã đầu tư và kết nối dự án giai đoạn 1, có 6 trạm đồng thuận kết nối với dự án giai đoạn 2. Còn lại 7/19 trạm các địa phương tự tổ chức thực hiện vẫn chưa hoàn thành…

Như vậy, kế hoạch hoàn thành triển khai thu phí đường bộ tự động không dừng tại các trạm BOT trước 31/12/2019 hoàn toàn phá sản, và đặc biệt là chưa thấy có bất cứ chế tài nào được đưa ra với các nhà đầu tư, như tuyên bố hùng hồn của Bộ GTVT “sẽ tạm dừng thu phí toàn bộ các trạm phu thí nếu không thu phí tự động không dừng”.

Người dân đếm xe tại BOT Ninh Lộc - tỉnh Khánh Hòa để yêu cầu kiểm soát số lượng xe qua trạm.

Người dân đếm xe tại BOT Ninh Lộc - tỉnh Khánh Hòa để yêu cầu kiểm soát số lượng xe qua trạm.

2. Từ tháng 7/2017, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã ký ban hành quyết định 07/2017/QĐ-TTg về việc thu giá dịch vụ sử dụng đường bộ theo hình thức tự động không dừng. Bộ GTVT, Tổng cục Đường bộ sau đó đã vạch ra lộ trình triển khai, thực hiện: Đến hết năm 2018 tất cả trạm thu phí sử dụng đường bộ trên QL1 và đường Hồ Chí Minh sẽ thu phí không dừng; hết năm 2019, áp dụng cho tất cả các trạm thu phí còn lại.

Tuy nhiên, đã gần 3 năm qua, sự chậm trễ của việc triển khai đồng bộ thu phí tự động không dừng dù đã liên tục được nêu ra tại diễn đàn Quốc hội, các chỉ đạo của Chính phủ, ý kiến của các chuyên gia,… đã khiến dư luận hoài nghi về quyết tâm siết chặt quản lý của Bộ GTVT.

Báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, về việc 5 tuyến cao tốc do VEC quản lý chỉ có 1 tuyến Cầu Giẽ - Ninh Bình đã lắp đặt thiết bị, Bộ trưởng GTVT lý giải rằng, 4 tuyến còn lại chưa thể triển khai thực hiện do vướng mắc về nguồn vốn (Hiệp định vay vốn các dự án của VEC đã hết hạn) và chỉ đạo thực hiện (do VEC chuyển về Ủy ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp từ tháng 11/2018) nên không thể hoàn thành trong năm 2019 theo chỉ đạo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ. Về việc 33 trạm phải triển khai hệ thống thu phí tự động không dừng giai đoạn 2 nhưng chưa hoàn thành, Bộ trưởng lý giải rằng “do vướng mắc thành lập doanh nghiệp dự án nên chưa thể triển khai thực hiện”…

Các lý giải trên của ông Nguyễn Văn Thể như đang bảo vệ doanh nghiệp đầu tư dịch vụ đường BOT chứ không phải bảo vệ quyền lợi của các cá nhân, doanh nghiệp sử dụng dịch vụ. Trong khi đó, Nghị quyết của Quốc hội, Quyết định của Thủ tướng về yêu cầu triển khai hệ thống thu phí tự động không dừng đã có, quyết tâm của Bộ GTVT “đến ngày 31/12 sẽ tạm dừng thu phí toàn bộ các trạm phu thí nếu không thu phí tự động không dừng” cũng không thể phát ra cho vui!

Thêm nữa, phàn nàn của Bộ trưởng GTVT về số lượng xe dán thẻ Etag chưa đạt được như yêu cầu (dưới 1 triệu xe), báo chí và người dân đã phản biện: Việc người sử dụng chưa mặn mà dán thẻ Etag bởi họ phải loay hoay tìm chỗ dán thẻ; hoặc dán cũng không sử dụng được do sự thiếu đồng bộ tại các trạm BOT, phải chờ đợi và trả bằng tiền mặt. Lỗi vẫn thuộc về Bộ GTVT, các nhà đầu tư BOT…

Người dân đếm xe tại BOT Ninh Lộc - tỉnh Khánh Hòa để yêu cầu kiểm soát số lượng xe qua trạm.

Người dân đếm xe tại BOT Ninh Lộc - tỉnh Khánh Hòa để yêu cầu kiểm soát số lượng xe qua trạm.

3. Theo các chuyên gia giao thông, để triển khai đồng bộ thu phí tự động không dừng, Bộ GTVT chỉ cần yêu cầu trạm thu phí mới nào muốn hoạt động phải thu phí tự động; trạm thu phí nào đang hoạt động sẽ có thời gian để triển khai ETC, sau đó không thực hiện sẽ phải dừng thu phí. Vấn đề như đã nói, Bộ GTVT lại “đe” chứ không “đánh” dù đã tuyên bố chế tài, khiến các nhà đầu tư “nhờn mặt”.

Các chuyên gia cho rằng, yêu cầu triển khai đồng bộ thu phí tự động không dừng (ETC) tại các trạm BOT là một chiến lược có tầm nhìn xa của Chính phủ, giúp giảm ùn tắc giao thông, hạn chế giao dịch tiền mặt, công khai minh bạch hoạt động thu phí, chưa kể là còn giúp giảm nguy cơ lây truyền dịch bệnh (như Covid-19 và các bệnh truyền nhiễm khác).

Về yếu tố “minh bạch”, khi mà nhiều dự án đường dịch vụ BOT trên cả nước bị dư luận phản ứng về việc làm một đường thu một nẻo (Bộ GTVT đã và đang kiến nghị di dời), thiếu minh bạch (như việc trạm thu phí cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây bị cướp 2,2 tỷ sáng 7/2/2019, kiểm tra thì thấy không sao lưu đầy đủ dữ liệu video), lừa dối cơ quan quản lý và người dân (Công ty CP Tập đoàn Yên Khánh dùng phần mềm giấu doanh thu thu phí trên cao tốc TP.HCM - Trung Lương),… sẽ được giải quyết nếu việc triển khai đồng bộ thu phí dịch vụ đường bộ tự động không dừng được tuân thủ, nghiêm.

Với quyết tâm của Chính phủ, sự giám sát quyết liệt của Quốc hội, báo chí và người dân, việc Bộ GTVT để vỡ kế hoạch triển khai thu phí tự động không dừng trên toàn quốc tiếp tục găm vào dư luận hoài nghi: Tại sao các nhà đầu tư BOT ngại thu phí tự động? Tại sao Bộ GTVT thay vì chế tài, lại “nói đỡ” cho doanh nghiệp và tự “nghiêm túc phê bình”?

Công luận chờ đợi Chính phủ và các bộ, ngành sẽ có giải pháp bắt buộc các doanh nghiệp phải lắp đặt hệ thống thu phí tự động không dừng nếu muốn tiếp tục thu phí, đồng thời thanh tra, rà soát quá trình chọn thầu, phê duyệt vị trí đặt trạm, suất đầu tư,… để tiến tới loại bỏ hoàn toàn những bất cập đang tồn tại, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước - nhà đầu tư - người sử dụng dịch vụ.

Kiên Giang

Xem thêm

Khi hiệu quả của chính quyền được đo bằng chất lượng phục vụ và mức độ thụ hưởng của người dân

Khi hiệu quả của chính quyền được đo bằng chất lượng phục vụ và mức độ thụ hưởng của người dân

(NB&CL) Mỗi giai đoạn phát triển của đất nước đều được đánh dấu bằng những quyết sách mang tính mở đường. Có những quyết sách làm thay đổi cách tổ chức nền kinh tế, có những quyết sách tạo nên bước ngoặt về thể chế và phương thức quản trị. Nhưng cũng có những quyết sách không khởi đầu bằng những công trình quy mô lớn hay mục tiêu tăng trưởng cao, mà bắt đầu từ một câu hỏi rất giản dị: sau tất cả những đổi thay, người dân sẽ sống tốt hơn như thế nào?

Nhà nước pháp quyền không có chỗ cho 'quyền lực ảo' phán xét

Nhà nước pháp quyền không có chỗ cho 'quyền lực ảo' phán xét

(CLO) Một đoạn video chưa đầy một phút. Một dòng trạng thái được chia sẻ hàng nghìn lần. Chỉ sau vài giờ, một con người có thể bị quy kết, bị tẩy chay và bị kết án bởi hàng vạn bình luận, ngay cả khi cơ quan có thẩm quyền còn chưa bắt đầu xác minh sự việc.

Một kỳ thi và bài học về sự trung thực

Một kỳ thi và bài học về sự trung thực

(CLO) Mỗi mùa thi tốt nghiệp trung học phổ thông đều mang theo biết bao kỳ vọng của học sinh, gia đình và toàn xã hội. Sau mười hai năm đèn sách, kỳ thi không chỉ khép lại một chặng đường học tập mà còn mở ra cánh cửa của tương lai. Đó có thể là giảng đường đại học, trường nghề hay hành trình lập nghiệp của mỗi người.

Nền tảng cho khát vọng phát triển đất nước

Nền tảng cho khát vọng phát triển đất nước

(NB&CL) Ngày 2/7/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1189/QĐ-TTg về Kế hoạch triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng về phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong thời kỳ mới; đồng thời tạo nền tảng tinh thần vững chắc, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Khi tăng trưởng được đo bằng năng lực thực thi

Khi tăng trưởng được đo bằng năng lực thực thi

(NB&CL) Suốt nhiều năm, “thể chế là điểm nghẽn của điểm nghẽn” gần như đã trở thành một nhận định quen thuộc mỗi khi bàn về những lực cản đối với phát triển. Thế nhưng, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 và Hội nghị trực tuyến với các địa phương đầu tháng 7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra một nhận định khác, ngắn gọn nhưng giàu sức gợi: “Hiện nay, vấn đề cốt tử, cốt lõi là triển khai thực thi. Giai đoạn này, thể chế không còn là điểm nghẽn của điểm nghẽn nữa. Thực thi nhiệm vụ, tổ chức triển khai đang là điểm nghẽn của điểm nghẽn”.

Lớn cùng nhịp bước của đất nước

Lớn cùng nhịp bước của đất nước

(CLO) Mỗi thế hệ đều có một thời điểm phải trả lời câu hỏi: mình sẽ lớn lên như thế nào trong bước chuyển của đất nước. Với tuổi trẻ hôm nay, câu hỏi ấy đến sớm hơn và cũng cụ thể hơn. Khi Việt Nam bước vào một giai đoạn phát triển mới với những cơ hội rộng mở nhưng áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, điều được chờ đợi ở người trẻ không chỉ là khát vọng hay nhiệt huyết, mà còn là năng lực thích ứng, tinh thần học tập không ngừng và bản lĩnh để tạo ra giá trị thật. Lớn cùng nhịp bước của đất nước, vì thế, không còn là một lời cổ vũ, mà đang trở thành một yêu cầu của thời đại.

Nhìn lại một năm cải cách bộ máy

Nhìn lại một năm cải cách bộ máy

(CLO) Một năm trước, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên phạm vi cả nước, cùng với quyết tâm tinh gọn tổ chức bộ máy là hàng loạt băn khoăn về những tác động trong giai đoạn chuyển tiếp. Việc nhiều cán bộ, công chức, viên chức xin nghỉ hưu trước tuổi hoặc thôi việc đã trở thành chủ đề thu hút sự quan tâm của dư luận. Có người coi đây là kết quả tất yếu của quá trình sàng lọc đội ngũ, cũng có người lo ngại bộ máy sẽ thiếu hụt những cán bộ có năng lực, kinh nghiệm đúng vào thời điểm chính quyền cơ sở được giao nhiều quyền hạn và trách nhiệm hơn.

Báo chí Việt Nam - Người đến sau có trách nhiệm!

Báo chí Việt Nam - Người đến sau có trách nhiệm!

(CLO) Vòng xoáy công nghệ có lẽ chẳng bao giờ có điểm dừng. Báo chí bây giờ và trong tương lai vẫn sẽ từng ngày đối mặt với áp lực buộc mình đổi mới. Nhưng dù có ở nền tảng công nghệ nào, dù kỹ thuật làm báo có phát triển đến đâu, thì có những giá trị cốt lõi của báo chí cũng không thể mất và không được phép mất. Như một chiếc la bàn, Báo chí cách mạng có thể định hướng dư luận, góp phần gìn giữ sự ổn định xã hội và vun đắp niềm tin vào sự thật. Mạng xã hội có thể là “mạch máu” kết nối thông tin, nhưng Báo chí cách mạng chính là “trái tim” giữ nhịp đập lý trí và trách nhiệm trong đời sống truyền thông hiện đại, để luôn là một người đến sau có trách nhiệm!

Giữ chủ quyền trên không gian mạng: Từ tư duy đến hành động

Giữ chủ quyền trên không gian mạng: Từ tư duy đến hành động

(NB&CL) Từ cảnh báo về nguy cơ mất an toàn dữ liệu đến yêu cầu xây dựng “thế trận an ninh mạng chủ động, toàn diện”, Chỉ thị số 57-CT/TW đã đặt ra một định hướng chiến lược rõ ràng cho bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian số. Nhưng để biến định hướng ấy thành năng lực phòng thủ thực chất vẫn là bài toán lớn, đòi hỏi sự đồng bộ về công nghệ, nhân lực, thể chế pháp lý và khả năng tự chủ dữ liệu trong bối cảnh các nguy cơ an ninh mạng ngày càng phức tạp và khó lường.

Cần những “lá chắn phòng thủ” mới

Cần những “lá chắn phòng thủ” mới

(NB&CL) Một đường điện bị tê liệt có thể làm cả thành phố tối đèn. Một tuyến giao thông đứt gãy có thể khiến nền kinh tế chao đảo. Nhưng trong thời đại số, chỉ một cuộc tấn công mạng vào trung tâm dữ liệu, hệ thống ngân hàng hay nền tảng điều hành quốc gia cũng có thể tạo ra những xáo trộn không kém một cuộc khủng hoảng ngoài đời thực. Không gian mạng giờ đây đã trở thành phần lãnh thổ đặc biệt, gắn trực tiếp với chủ quyền quốc gia, năng lực quản trị và niềm tin xã hội.

Sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam: Cơ hội định giá lại nông sản Việt Nam

Sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam: Cơ hội định giá lại nông sản Việt Nam

(NB&CL) Trong nhiều năm qua, Việt Nam đứng trong nhóm xuất khẩu nông sản lớn nhất thế giới về sản lượng, nhưng giá trị thu về vẫn chưa tương xứng. Phần lớn các mặt hàng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, gạo… vẫn phụ thuộc vào giá niêm yết trên sàn quốc tế, khiến doanh nghiệp và nông dân trong nước luôn ở thế bị động. Chuyên gia nhận định: Việt Nam dẫn đầu thế giới nhiều mặt hàng nông sản nhưng thiếu sàn giao dịch thực thụ, gây lãng phí nguồn lực và đánh mất quyền định đoạt giá bán.

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Từ đối thoại khu vực đến dấu ấn một Việt Nam chủ động kiến tạo

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Từ đối thoại khu vực đến dấu ấn một Việt Nam chủ động kiến tạo

(NB&CL) Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 được tổ chức tại Hà Nội (từ ngày 9-10/6/2026) vào đúng thời điểm khu vực đang đứng trước những yêu cầu mới về tự cường, đổi mới và thích ứng với các biến động toàn cầu. Trong dòng chảy đó, AFF không chỉ là một sự kiện đối ngoại quan trọng của ASEAN mà còn cho thấy vai trò ngày càng chủ động của Việt Nam trong việc khởi xướng, duy trì và làm sâu sắc thêm các không gian đối thoại khu vực.

Việc tử tế - Bông hoa đẹp của thi đua yêu nước

Việc tử tế - Bông hoa đẹp của thi đua yêu nước

(CLO) Nhân dịp kỷ niệm 78 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc (11/6/1948 - 11/6/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gặp mặt 100 điển hình tiên tiến trong Chương trình “Việc tử tế” của Đài Truyền hình Việt Nam. Đây không chỉ là hoạt động tôn vinh những con người bình dị mà cao quý, mà còn là dịp để xã hội nhìn lại, trân trọng và lan tỏa những giá trị nhân văn tốt đẹp đang hiện hữu trong đời sống hằng ngày.

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

(CLO) Trong nhiều thập niên qua, người lao động Việt Nam từng đối mặt với không ít biến động của nền kinh tế. Nhưng có lẽ chưa bao giờ câu chuyện tương lai nghề nghiệp lại được đặt ra rõ ràng như hôm nay, khi trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và chuyển đổi số đang làm thay đổi cách con người làm việc và tạo ra giá trị. Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một nhiệm kỳ đại hội.

 Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

(NB&CL) Hà Nội một lần nữa đưa kế hoạch thu phí phương tiện giao thông vào nội đô với lộ trình bắt đầu từ Vành đai 1 vào năm 2028 với kỳ vọng “công cụ kinh tế” sẽ giúp điều tiết giao thông và thúc đẩy người dân chuyển sang phương tiện công cộng. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, việc nghiên cứu thu phí phương tiện vào nội đô cần được đánh giá toàn diện cả ở góc độ giao thông, kinh tế lẫn tác động xã hội.

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

(NB&CL) Một năm trước, mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương chính thức đi vào vận hành sau cuộc sắp xếp quy mô lớn nhất trong nhiều thập niên. Hàng loạt đơn vị hành chính được tổ chức lại, nhiều cơ quan được hợp nhất, hàng nghìn đầu mối được tinh gọn, mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên phạm vi cả nước.

Cỡ chữ bài viết: