Chân giá trị thời... Covid-19

CLO) Đại dịch mang lại cho con người nhiều nỗi sợ, nhiều nỗi âu lo nhưng đồng thời cũng dạy cho con người biết cách sống... chậm lại, sống có ý nghĩa hơn, định vị lại nhiều giá trị của cuộc sống.

1. Một kỷ lục mà có lẽ không một người Việt Nam tiến bộ nào muốn nhắc đến đó là dải đất hình chữ S được liệt vào hàng những quốc gia tiêu thụ rượu bia nhiều nhất thế giới. Thị trường rượu bia Việt Nam trở thành miếng mồi béo bở đối với nhiều ông trùm đồ uống khắp thế giới. Người ta uống bất kể lúc nào, vui uống, buồn cũng uống, không vui không buồn cũng uống. Cứ như thiếu rượu bia thì “huyết quản” của xã hội sẽ ngừng chảy, mạch ngầm… sáng tạo của cuộc sống sẽ nghẽn lại.

Ấy thế nhưng kể từ khi đại dịch Covid -19 bùng phát, hàng quán đóng cửa, bặt tiếng cụng ly, xã hội lại trở về đường ray như lẽ ra nó phải thế. Không thấy ai phàn nàn về việc không được tự do đàn đúm nhậu nhẹt, bù khú rượu bia. Có thể ngành công nghiệp đồ uống, con gà đẻ trứng vàng của chúng ta sẽ đứng trước nguy cơ suy sụp nhưng khi sự sống bị đe dọa đến mức báo động, chẳng có lợi ích nào đem ra đong đếm được. Một điều chắc chắn rằng, không có rượu, bia, thế giới vẫn tiến về phía trước nhưng thiếu sức đề kháng từ những cơ thể khỏe mạnh, chúng ta không đủ lực để chống chọi với Covid-19.

Có những thứ, chỉ khi đứng trước cuộc chiến sinh tử với dịch bệnh, người ta mới thấy nó đáng giá biết nhường nào.

Dịch bệnh lại là thứ khiến chúng ta nhắc nhớ về giá trị của hai chữ gia đình. Ảnh: Sơn Hải.

Dịch bệnh lại là thứ khiến chúng ta nhắc nhớ về giá trị của hai chữ gia đình. Ảnh: Sơn Hải.

2. Một gia đình bị cách ly tại nhà 2 tuần. Thường ngày, 4 người trong số họ đều được liệt vào hàng ưa “xê dịch” hay… công dân toàn cầu. Công việc cuốn họ đi đến mức, cả tuần chỉ độ 1 – 2 bữa cơm có đông đủ thành viên. Thậm chí, có thời điểm, cả nhà phải ăn cơm “trực tuyến” để duy trì… không khí gia đình. Công nghệ đưa thế giới xích lại gần nhau nhưng làm cho con người dễ cách xa nhau. Thế nên, những ngày cách ly với họ không khác gì một cuộc sum họp. Những bữa cơm gia đình đều đặn rôm rả nói cười. Công việc vẫn trôi chảy thông qua thế giới Internet. Những đứa trẻ biết giành nhau nhặt rau, rửa bát, gom tiền mừng tuổi ủng hộ đồng bào. Anh đã biết học cách mặc tạp dề vào bếp. Chị biết trở lại với những dòng nhật ký trên trang giấy còn thơm mùi mực năm xưa…

Cuộc sống thời 4.0 của người Việt là một cuộc chạy đua. Không ít người nhầm tưởng đang cống hiến và đam mê nhưng thực sự đang trở thành nô lệ cho chính mình. Chỉ đến khi dịch bệnh cảnh tỉnh, họ mới chợt nhận ra rằng: giá trị của cuộc sống đâu chỉ có cơm ngon và áo đẹp…

3. Đường phố Thủ đô những ngày cao điểm chống dịch vắng lặng, đìu hiu. Ngày dài lê thê trong tiếng dương cầm gãy đổ vẳng buông trên từng nóc phố. Nhiều người ví Hà Nội như nàng Bân thiếu phụ ngồi đan áo cho chồng trong cái rét tháng Ba. Người ta bắt đầu tiếc cho một Hà Nội sôi động, ngút tầm mắt bởi những dãy nhà chọc trời. Người ta thèm một Hà Nội năng động, náo nhiệt bất chấp “đặc sản” tắc đường, ô nhiễm không khí bủa vây. Nhưng rồi người ta lại muốn níu giữ “những đêm dài xao xác hơi may”, thèm cái “im lặng đêm Hà Nội” để bước chân về gác trọ nghe tiếng dương cầm đổ. Chưa bao giờ Hà Nội hiện lên hai gương mặt một cách rõ rệt đến như vậy.

Rồi đây khi đại dịch qua đi, Hà Nội trở lại nhịp sống thường nhật, liệu có thể có một thủ đô phát triển mà trật tự, náo nhiệt mà êm đềm, hiện đại mà cổ kính hay không? Dịch bệnh đôi khi như một phép thử để nhận ra đâu là giá trị đích thực của cuộc sống để mà nỗ lực vươn tới.

4. Gần 1 tuần thực hiện giãn cách xã hội, cuộc sống dường như ngăn nắp hơn, điều mà lẽ ra nó phải thế. Không còn thấy phóng nhanh, vượt ẩu, lấn làn; không còn chen chúc, xô đẩy nhau tranh cướp lộc. Tai nạn giao thông giảm hẳn, gây gổ, đánh nhau cũng bớt lại… Dịch bệnh dạy cho con người ta học cách biết… sợ để mà sống chậm lại, sống có ý nghĩa hơn…

Sau chiến tranh, có lẽ chưa bao giờ ý niệm về đất nước, dân tộc, Tổ quốc, nhân dân, đồng bào được biểu thị nhiều như những ngày chống dịch bệnh Covid-19. Người Việt Nam là vậy, càng gian khó bao nhiêu, càng kiên cường và nhân văn bấy nhiêu. Những cựu chiến binh xung phong đi làm lá chắn thép. Những đứa trẻ còn chưa hiểu rõ nghĩa đồng bào đã gom tiền tiết kiệm đi làm từ thiện. Những bác sỹ, chiến sỹ bộ đội, công an, dân quân… nhường cơm, xẻ áo, sẵn sàng xung trận. Những chiến sỹ blouse trắng sống trong… ổ dịch vẫn rạng ngời niềm tin. Một đất nước còn nghèo, phương tiện y tế còn thiếu thốn nhưng vẫn có những đội quân đi từng ngõ, gõ cửa từng nhà để chống dịch.

Cuộc chiến chống giặc Covid-19 có thể còn kéo dài, còn muôn vàn gian khó nhưng chúng ta có niềm tin chiến thắng bởi những giá trị được kết tinh từ truyền thống của dân tộc. Trân trọng những giá trị ấy cũng là một cách tiếp thêm niềm tin trong trận chiến đầy gian khổ này.

Quang Duy

Xem thêm

Công nghệ văn hóa: Nguồn lực nội sinh cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Công nghệ văn hóa: Nguồn lực nội sinh cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

(NB&CL) Trong hai đêm 24 và 25/10, concert của nhóm nhạc Hàn Quốc BIGBANG tại sân vận động Mỹ Đình, Hà Nội, thu hút hơn 90.000 lượt khán giả. Trước đó tại TP.HCM, các đêm concert diễn ra hôm 17-18/10 cũng thu hút khoảng 200.000 lượt khán giả. Hiệu ứng BIGBANG cho thấy sức hút của âm nhạc với du lịch, dịch vụ, kinh tế là rất lớn, chuyên gia nêu giải pháp để đưa công nghiệp văn hóa thành động lực tăng trưởng kinh tế mới. 

Chỉ thị số 10-CT/TW: Để lý tưởng, đạo đức trở thành hành động

Chỉ thị số 10-CT/TW: Để lý tưởng, đạo đức trở thành hành động

(NB&CL) Trong thời đại người trẻ có thể tiếp cận tri thức chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại, nhưng cũng dễ bị cuốn vào những luồng thông tin sai lệch và cách ứng xử lệch chuẩn, giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống đòi hỏi những cách làm thiết thực hơn. Làm sao để những giá trị được dạy trong nhà trường trở thành bản lĩnh và trách nhiệm trong cuộc sống? Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 của Ban Bí thư về tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân đặt ra yêu cầu cấp thiết ấy.

Kỳ 4: Trách nhiệm của "người mở cửa"

Kỳ 4: Trách nhiệm của "người mở cửa"

(CLO) Đòi hỏi người tài phải cam kết đầu ra, phải có sản phẩm đột phá nhưng bộ máy giao việc lại đứng ngoài vòng phán xét, đó là căn bệnh vô cảm của cơ chế đánh giá một chiều. Khi một công trình nghìn tỷ đắp chiếu hay một nhà khoa học dứt áo ra đi, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy được định lượng bằng thước đo nào? Các quyết sách lịch sử của Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV đã tuyên chiến với sự né tránh: Trách nhiệm phải được truy xuất sòng phẳng ở cả hai đầu. Trọng dụng nhân tài không còn là việc chiêu mộ thuần túy mà chính là bản lĩnh chính trị và danh dự của người cầm quyền.

Kỳ 3: Đất dụng võ mới là đất lành

Kỳ 3: Đất dụng võ mới là đất lành

(CLO) Đãi ngộ tài chính vượt khung có thể tạo ra sức hút ban đầu nhưng không bao giờ giữ chân được người tài nếu họ thiếu một mảnh đất thực chiến để vẫy vùng sáng tạo. Hàng chục ngàn công chức, trí thức rời khu vực công cùng những đề án nghìn tỷ đắp chiếu đã để lại bài học đau xót: Với người thực tài, “đất lành” không nằm ở lời hứa đãi ngộ hay chiếc ghế an phận mà nằm ở bài toán xứng tầm, hạ tầng đồng bộ và cơ chế bảo vệ rủi ro. Đột phá của Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV chính là việc xác lập “văn hóa trọng dụng” thành một trụ cột độc lập; mở đường cho thể chế dung dưỡng đổi mới sáng tạo, biến môi trường làm việc thực chất thành bệ phóng để nhân tài ở lại cống hiến dài lâu.

Xây dựng văn hóa trong Đảng - Để chuẩn mực trở thành sức mạnh từ bên trong

Xây dựng văn hóa trong Đảng - Để chuẩn mực trở thành sức mạnh từ bên trong

(CLO) Văn hóa trong Đảng không chỉ thể hiện qua đạo đức, tác phong của mỗi cán bộ, đảng viên, mà còn được nhận ra từ cách tổ chức lãnh đạo, cách người có chức vụ sử dụng quyền hạn và cách công việc được giải quyết vì lợi ích chung. Quy định số 19-QĐ/TW đặt yêu cầu xây dựng văn hóa trong Đảng gắn với lý tưởng phát triển đất nước, chuẩn mực đạo đức cách mạng, văn hóa lãnh đạo, văn hóa công vụ và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân. Điều quan trọng là những yêu cầu ấy phải bước ra khỏi văn bản, trở thành cách nghĩ, cách làm và những chuyển biến người dân có thể cảm nhận trong cuộc sống.

Kỳ 2: Trọng dụng nhân tài: “Tùy tài mà dùng người”

Kỳ 2: Trọng dụng nhân tài: “Tùy tài mà dùng người”

(CLO) Đem chuyên gia đầu ngành đặt vào chiếc ghế hành chính sự vụ, bắt nhà khoa học phải đối thoại bằng ngôn ngữ của tờ trình và quy trình duyệt chi, đó là bi kịch lớn nhất của sự lãng phí chất xám. Khi nấc thang danh vọng trong hệ thống công suốt nhiều năm chỉ có một lối rẽ duy nhất là đường quan lộ, tài năng tất yếu bị mài mòn giữa những cuộc họp hành vụn vặt. Nghị quyết số 30-NQ/TW và Kết luận số 105-KL/TW đã dũng cảm khai thông nhận thức luận: Trọng dụng người tài không đồng nhất với bổ nhiệm chức vụ quản lý; thiết lập “hai làn đường” phát triển song hành và cơ chế khoán việc trao quyền chính là lời giải cho sự thăng hoa của trí tuệ.

Kỳ 1: Gần 80 năm một trăn trở: “Nghe không đến, thấy không khắp”

Kỳ 1: Gần 80 năm một trăn trở: “Nghe không đến, thấy không khắp”

(CLO) Rầm rộ trải thảm đỏ đón người tài nhưng lại lúng túng khi xếp chỗ làm việc; chi đậm ngân sách cho những gói đãi ngộ ban đầu nhưng buông lỏng hoàn toàn khâu tạo dựng môi trường để họ dấn thân dài hạn. Nghịch lý “trọng mời, nhẹ dùng” suốt nhiều năm qua đã biến không ít đề án nhân tài thành những bản báo cáo số lượng hình thức, tô hồng thành tích nhiệm kỳ. 

Đổi mới cách bảo vệ công trình quan trọng về an ninh quốc gia

Hôm nay, Quốc hội thảo luận tại tổ về Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi)

(CLO) Hôm nay (25/10), Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI tiếp tục bước sang tuần làm việc thứ 2 với nhiều dự án luật quan trọng. Trong đó, Quốc hội thảo luận ở tổ về Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Luật An ninh dữ liệu, Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia. 

Trọng dụng hiệu quả để chuyển hóa nhân tài thành nguồn lực phát triển

Trọng dụng hiệu quả để chuyển hóa nhân tài thành nguồn lực phát triển

(NB&CL) Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh, nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia. Phát triển, thu hút và trọng dụng nhân tài phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, lấy lợi ích quốc gia, dân tộc và yêu cầu thực hiện các nhiệm vụ chiến lược làm định hướng cao nhất. Từ tinh thần ấy, Kết luận số 105-KL/TW ngày 15/10/2026 của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững được ban hành, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong tư duy của Đảng về nguồn lực con người.

Quy định số 224-QĐ/TW: Làm kinh tế bằng năng lực, không bằng quyền lực

Quy định số 224-QĐ/TW: Làm kinh tế bằng năng lực, không bằng quyền lực

(NB&CL) Một người đảng viên có thể trở thành doanh nhân giỏi, tạo ra sản phẩm có ích, giải quyết việc làm cho người lao động và đóng góp cho ngân sách. Nhưng nếu lợi thế kinh doanh đến từ chức vụ đang nắm giữ, thông tin có được nhờ công vụ hay khả năng chi phối những quyết định quản lý, câu chuyện đã vượt khỏi phạm vi làm giàu thông thường. Khi ấy, điều cần được xem xét không chỉ là khoản lợi nhuận thu về, mà còn là nguồn gốc của lợi thế tạo nên khoản lợi nhuận đó.

Bạo lực học đường: Ai đang làm mỏng đi quyền uy của thầy cô?

Bạo lực học đường: Ai đang làm mỏng đi quyền uy của thầy cô?

(CLO) Vụ nam sinh hành hung cô giáo ngay trên bục giảng tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, Hà Nội, được phản ánh trong hai ngày qua, một lần nữa khiến dư luận bàng hoàng, đồng thời gợi lên câu hỏi không thể né tránh: Vì sao những hành vi xúc phạm, thậm chí bạo lực với thầy cô vẫn xảy ra trong môi trường giáo dục? Đổ hết lỗi cho học sinh là chưa đủ; nhưng nếu chỉ yêu cầu giáo viên phải thấu hiểu, bao dung và đổi mới, chúng ta cũng cần tự hỏi đã làm gì để bảo vệ người đang đứng trên bục giảng.

Phụ nữ Việt Nam: Từ người "giữ lửa" trong gia đình đến người "kiến tạo" trong xã hội

Phụ nữ Việt Nam: Từ người "giữ lửa" trong gia đình đến người "kiến tạo" trong xã hội

(CLO) Bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, phụ nữ Việt Nam không còn chỉ đóng vai trò là hậu phương vững chắc. Vượt qua những định kiến giới cũ kỹ, phụ nữ Việt Nam ngày nay đang tạo nên những bước chuyển mình ngoạn mục từ người "giữ lửa" trong gia đình đến người "kiến tạo" xã hội. Bằng trí tuệ, sự nhạy bén và khát vọng cống hiến mạnh mẽ, những người phụ nữ thời đại mới đang tự tin bước ra thế giới, khẳng định vị thế chủ thể trên mọi lĩnh vực chủ chốt từ chính trị, kinh tế số cho đến ngoại ngữ và khoa học công nghệ.

Phụ nữ Việt Nam phát huy bản lĩnh trong kỷ nguyên mới

Phụ nữ Việt Nam phát huy bản lĩnh trong kỷ nguyên mới

(CLO) Từ những nữ doanh nhân chèo lái tập đoàn nghìn tỷ trong nền kinh tế số, các nhà khoa học nữ sở hữu công trình tầm cỡ quốc tế, cho đến những nữ chiến sĩ mũ nồi xanh kiên cường tại các phái bộ Liên Hợp Quốc... phụ nữ Việt Nam hôm nay đang viết nên một định nghĩa mới về bản lĩnh. Không còn bị trói buộc bởi những định kiến cũ kỹ, họ chủ động làm chủ công nghệ, đón đầu xu thế và tỏa sáng rực rỡ trong kỷ nguyên mới, trở thành động lực thúc đẩy hành trình vươn mình mạnh mẽ của toàn dân tộc.

Kỳ vọng xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo đồng bộ

Kỳ vọng xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo đồng bộ

(NB&CL) Bộ VHTTDL vừa ra mắt “Mạng lưới phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam” và công bố 17 sáng kiến phát triển ngành năm 2026. Mạng lưới được kỳ vọng trở thành đầu mối kết nối các nguồn lực, chia sẻ cơ hội hợp tác và thúc đẩy những sáng kiến mới, góp phần đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển kinh tế. Hiệu quả của mô hình sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa các định hướng thành chương trình hợp tác cụ thể, đưa ý tưởng thành sản phẩm có giá trị và tạo chỗ đứng trên thị trường trong nước, quốc tế.

Việc đã rõ phải làm ngay

Việc đã rõ phải làm ngay

(NB&CL) Việc đã xác định rõ thì phải bắt tay thực hiện, vướng mắc phải được tháo gỡ, trách nhiệm phải được xác định đến cùng. Từ Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV, 3 chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với quá trình tổ chức thực hiện các quyết sách: không để công việc chậm trễ vì né tránh, đùn đẩy, không để những vấn đề đã có hướng giải quyết tiếp tục ách tắc, mà phải tạo chuyển biến thực chất trong từng nhiệm vụ, từng lĩnh vực, để người dân và doanh nghiệp sớm nhận thấy kết quả.

Sau cuộc trở về là một lời hứa

Sau cuộc trở về là một lời hứa

(CLO) 731 liệt sĩ được đưa về nơi an nghỉ sau gần 60 năm. Nhưng sự tri ân không thể khép lại cùng một lễ truy điệu. Điều phải ở lại là lời hứa của những người đang sống: không quên quá khứ và xây dựng một đất nước xứng đáng với sự hy sinh ấy.

Cỡ chữ bài viết: