Cuộc khủng hoảng từ một “đề thi mẫu” trùng khớp bất thường với đề thi thật
Kỳ thi tuyển sinh y khoa quốc gia NEET-UG 2026, được tổ chức ngày 3/5 cho hơn 2,27 triệu thí sinh, đã bị hủy bỏ chỉ chín ngày sau khi kết quả gây tranh cãi, sau khi cơ quan điều tra phát hiện một “đề thi mẫu” lưu hành trước đó trùng khớp bất thường với đề thi thật. Khủng hoảng kéo dài gần ba tháng, buộc hơn hai triệu thí sinh phải thi lại dưới một trong những chiến dịch an ninh giám sát thi cử quy mô lớn nhất lịch sử nước này, và đỉnh điểm là việc Bộ trưởng Giáo dục Dharmendra Pradhan tuyên bố từ chức ngày 25/7/2026, sau nhiều tuần sinh viên biểu tình trên khắp cả nước.
Theo kết luận điều tra ban đầu, đề thi NEET-UG 2026 bị hủy sau khi nhà chức trách phát hiện một tài liệu “đề đoán” lưu hành rộng rãi trên mạng có tới khoảng 120 câu trùng khớp với đề thi thật tổ chức ngày 3/5, bao gồm toàn bộ các câu hỏi môn Sinh học và Hóa học. Cảnh sát bang Rajasthan xác định đây là một tệp PDF dài khoảng 150 trang, chứa hơn 400 câu hỏi, được phát tán qua các nhóm WhatsApp, mạng lưới trung tâm luyện thi và nhiều đầu mối trung gian trải khắp nhiều bang.
Mắt xích then chốt trong đường dây là một hiệu trưởng trường học tại Pune, từng được Cơ quan Khảo thí Quốc gia (NTA) mời làm chuyên gia ra đề môn Vật lý. Người này khai đã ghi nhớ các câu hỏi rồi truyền miệng cho một học sinh, sau đó nội dung tiếp tục lan truyền qua ứng dụng nhắn tin. Khi bị khám xét, cảnh sát thu giữ nhiều bản đề thi NEET, bản sao thẻ nhân viên NTA và tiền mặt tại nhà riêng nghi phạm. Người này cũng thừa nhận đã dùng máy tính của trường để in tài liệu rò rỉ, sau đó xóa lịch sử trò chuyện và đốt các ghi chép viết tay nhằm phi tang chứng cứ.
Ở một nhánh điều tra khác, Cục Điều tra Trung ương (CBI) xác định một đối tượng cầm đầu đã quét đề thi hoàn chỉnh thành file số rồi phân phối tới các “nhà an toàn” - nơi thí sinh được cung cấp đáp án với giá lên tới khoảng 30 lakh rupee (khoảng 825,9 triệu VND) mỗi người. Một số thí sinh bị thẩm vấn khai đã trả từ 2 đến 5 lakh rupee để tiếp cận tài liệu bị lộ, thông qua các mạng lưới luyện thi ở Sikar - trung tâm luyện thi y khoa nổi tiếng của Ấn Độ. Sau các cuộc khám xét trên diện rộng tại sáu bang, CBI đã bắt giữ nhiều sinh viên y khoa và bác sĩ bị cáo buộc tham gia mạng lưới môi giới gian lận qua ứng dụng nhắn tin, đồng thời mở rộng điều tra khả năng có sự thâm nhập ngay vào khâu dịch thuật và in ấn đề thi của NTA. Điều này cho thấy lỗ hổng không chỉ nằm ở khâu phân phối mà có thể tồn tại ngay trong quy trình bảo mật nội bộ.
Sau khi NTA tuyên bố hủy kỳ thi ngày 3/5, hơn hai triệu thí sinh được ấn định thi lại vào ngày 21/6, nghĩa là toàn bộ quy trình tổ chức lại một kỳ thi quy mô quốc gia chỉ diễn ra trong 37 ngày. Để khôi phục niềm tin công chúng, NTA đã triển khai một hệ thống an ninh gần như chưa từng có tiền lệ đối với một kỳ thi tuyển sinh dân sự.
Trên toàn quốc, khoảng 138.000 camera giám sát và hơn 51.000 thiết bị phá sóng di động được lắp đặt tại các điểm thi. Toàn bộ thí sinh phải trải qua quy trình xác thực sinh trắc học kép bằng dữ liệu Aadhaar kết hợp nhận diện khuôn mặt, đồng thời bị khám người hai lớp với sự hỗ trợ của lực lượng cảnh sát bang.
Hệ thống trung tâm chỉ huy và giám sát camera được thiết lập từ trụ sở NTA, Bộ Giáo dục, 34 cơ sở giáo dục do trung ương quản lý cho đến toàn bộ các bang và văn phòng hành chính cấp huyện. Khoảng 700.000 nhân sự gồm cảnh sát, giám sát viên và cán bộ coi thi được huy động trên cả nước, với trung bình 40-50 nhân viên an ninh tại mỗi điểm thi.
Ngoài ra, gần 38.800 nhân viên khám người, khoảng 48.400 nhân viên phụ trách xác thực sinh trắc học và hơn 6.700 giám sát viên hiện trường, cùng trên 100 giám sát viên trực tuyến, cũng được điều động để tăng cường kiểm soát. Đề thi và phiếu trả lời được vận chuyển dưới sự hộ tống của cảnh sát, phối hợp cùng Không quân Ấn Độ và ngành bưu chính, và được lưu giữ tại gần 1.500 chi nhánh ngân hàng được chỉ định.
Trước ngày thi, một cuộc diễn tập trên phạm vi toàn quốc cũng được tổ chức nhằm kiểm tra sự đồng bộ giữa hệ thống camera, thiết bị phá sóng, quy trình khám người và xác thực sinh trắc học.
“Căn bệnh mãn tính” ngấm sâu vào hệ thống giáo dục
Vụ NEET-UG 2026 không phải một sự cố đơn lẻ, mà là mắt xích mới nhất trong chuỗi bê bối thi cử kéo dài hơn một thập kỷ tại Ấn Độ.
Năm 2015, dư luận thế giới từng chấn động trước hình ảnh hàng trăm người leo kín tường nhiều tầng của một trường học ở bang Bihar để chuyền tài liệu cho thí sinh qua cửa sổ. Những bức ảnh này trở thành biểu tượng cho tình trạng gian lận có tổ chức và áp lực thi cử cực lớn tại Ấn Độ.
Một trong những vụ án nghiêm trọng nhất là đại án Vyapam tại bang Madhya Pradesh, kéo dài từ năm 1995 đến 2013. Đường dây bị cáo buộc cấu kết với quan chức và chính trị gia để thao túng các kỳ thi tuyển sinh ngành y và tuyển dụng công chức bằng nhiều thủ đoạn như thuê người thi hộ, sắp xếp chỗ ngồi để chép bài và sửa đáp án sau khi thu bài.
Vụ án khiến hơn 2.500 người bị truy tố, gần 2.000 người bị bắt, ít nhất 634 sinh viên y khoa bị hủy kết quả hoặc tước bằng. Đặc biệt, hơn 40 người liên quan, từ nhân chứng đến nhà báo, đã tử vong trong những hoàn cảnh bất thường, khiến vụ việc càng gây chấn động dư luận.
Đến năm 2024, kỳ thi NEET-UG với khoảng 2,4 triệu thí sinh tiếp tục vướng bê bối lộ đề. Điều tra cho thấy các đường dây môi giới bán đề thi với giá 3-5 triệu rupee mỗi thí sinh, đồng thời tổ chức thi hộ và can thiệp vào phiếu trả lời.
CBI xác định đề thi bị đánh cắp từ kho lưu trữ của NTA với sự tiếp tay của lãnh đạo một trường học địa phương, trước khi được giải và bán thông qua mạng lưới môi giới tại bang Bihar. Cơ quan điều tra còn thu giữ các tấm séc trị giá hơn 30 lakh rupee được dùng để thanh toán cho đường dây.
Khác với năm 2026, Tòa án Tối cao Ấn Độ khi đó chỉ yêu cầu tổ chức thi lại đối với 1.563 thí sinh được cộng điểm bù do sự cố tại điểm thi, thay vì hủy toàn bộ kỳ thi. Bộ trưởng Giáo dục thời điểm đó cũng không từ chức dù chịu sức ép lớn từ dư luận.
Ngoài NEET, nhiều kỳ thi tuyển giáo viên và tuyển dụng công chức cấp bang như REET ở Rajasthan hay BPSC tại Bihar cũng nhiều lần xảy ra các vụ lộ đề, cho thấy hoạt động mua bán đề thi đã hình thành những đường dây có tổ chức, hoạt động xuyên nhiều kỳ thi và nhiều năm.
Chính phủ tăng cường cải tổ nhưng vấn nạn chưa có lời giải
Sau bê bối NEET-UG 2024, Chính phủ Ấn Độ thành lập một ủy ban cải cách do cựu Chủ tịch ISRO K. Radhakrishnan đứng đầu, đưa ra 101 khuyến nghị nhằm siết chặt an ninh, cải tổ NTA và từng bước chuyển kỳ thi sang hình thức thi trên máy tính. Tuy nhiên, nhiều đề xuất vẫn chưa được hoàn tất khi vụ lộ đề năm 2026 tiếp tục xảy ra, cho thấy các biện pháp cải tổ trước đó chưa đủ hiệu quả.
Sau khủng hoảng năm 2026, Chính phủ đã hủy kết quả, tổ chức thi lại với an ninh nghiêm ngặt hơn, đồng thời sửa đổi luật để tăng mức xử phạt hành vi gian lận, cách chức hàng chục quan chức liên quan và thay Bộ trưởng Giáo dục. Một tổ công tác mới cũng được thành lập nhằm tiếp tục cải tổ NTA và nghiên cứu mở rộng hình thức thi trên máy tính.
Dù vậy, nhiều chuyên gia nhận định các giải pháp hiện nay vẫn chủ yếu xử lý phần ngọn. Từ vụ Vyapam đến các bê bối NEET-UG liên tiếp, Ấn Độ đã nhiều lần siết an ninh, lập ủy ban và sửa luật sau mỗi vụ việc, nhưng những nguyên nhân cốt lõi như áp lực cạnh tranh quá lớn, thị trường mua bán đề thi ngầm và lỗ hổng trong quy trình tổ chức vẫn chưa được giải quyết triệt để.
