Trên báo chí thời gian gần đây, tôi đọc được nhiều bài viết về chị Nguyễn Thị Vân - Chủ tịch Hội đồng quản lý Trung tâm Nghị lực sống - tổ chức phi lợi nhuận hoạt động trong lĩnh vực đào tạo, dạy nghề công nghệ thông tin và kỹ năng sống cho người khuyết tật, trung tâm được đánh giá là đối tác uy tín nhất của Cơ quan hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA) năm 2019.
“Nữ tướng” 35 tuổi này còn là đồng sáng lập và Chủ tịch CTCP dịch vụ Nghị lực sống (Imagtor). Công ty chuyên cung cấp dịch vụ chỉnh sửa ảnh, video cho các doanh nghiệp bất động sản và thương mại điện tử quốc tế. Không nhiều người biết rằng chị Nguyễn Thị Vân mắc chứng teo cơ tủy sống từ nhỏ, sinh hoạt cá nhân phụ thuộc vào người khác, cơ thể đau nhức, nhưng chưa một ngày nào chị ngừng cống hiến cho cộng đồng người khuyết tật Việt Nam.
Trung tâm Nghị lực sống đã đào tạo miễn phí cho hơn 1.200 học viên, hằng năm đã hỗ trợ việc làm cho 60 - 70 người khuyết tật. Với những đóng góp cho xã hội và nghị lực phi thường, truyền cảm hứng đến cho cộng đồng, chị từng được vinh danh là 1 trong 50 người phụ nữ ảnh hưởng nhất Việt Nam năm 2019 do tạp chí Forbes Việt Nam tổ chức, Top 50 phụ nữ ảnh hưởng nhất Việt Nam, Giải thưởng Sao Đỏ.
Thủ tướng Phạm Minh Chính tặng hoa chúc mừng lãnh đạo Hội LHPN Việt Nam tại Hội nghị đối thoại với phụ nữ Việt Nam ngày 15/10. Ảnh: Nhật Bắc
Không chỉ có chị Vân, phụ nữ Việt Nam giờ đây đã ngày càng khẳng định vai trò quan trọng của mình trên mọi mặt đời sống xã hội. Theo những con số thống kê mới đây, tỷ lệ lao động nữ làm công hưởng lương là 48,3%; tỷ lệ doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ đạt 26,5%, góp phần đưa chỉ số kết quả tiến bộ của phụ nữ trong doanh nghiệp của Việt Nam xếp thứ 9 trên tổng 58 nước, xếp thứ 2 trong 6 nước Đông Nam Á được nghiên cứu... Nhiều phụ nữ lọt vào các danh sách doanh nhân tiêu biểu cho quốc tế bình chọn…
Tỷ lệ phụ nữ tham gia vào quản lý Nhà nước ngày càng tăng. Tỷ lệ nữ cán bộ giữ các chức danh quan trọng trong bộ máy Nhà nước ở Trung ương: Bộ trưởng và tương đương (8%), Thứ trưởng và tương đương (7,7%); ở địa phương: Tỷ lệ nữ giữ chức danh Chủ tịch ủy ban nhân dân các cấp (tỉnh: 3,12%, huyện: 3,62%, xã: 3,42%), giữ chức danh Phó Chủ tịch ủy ban nhân các cấp (tỉnh: 16,08%; huyện: 14,48%, xã 8,44%).
Số lượng nữ đại biểu Quốc hội chiếm tỷ lệ cao, đứng thứ hai trong khu vực Đông Nam Á (nhiệm kỳ khóa XIII đạt 24,4%; nhiệm kỳ khóa XIV đạt 26,8%; nhiệm kỳ khóa XV đạt 30.26%) và đứng thứ 51 trên thế giới, thứ 4 ở châu Á và đứng đầu trong Hội đồng Liên minh nghị viện Hiệp hội các nước Đông Nam Á về tỷ lệ nữ là đại biểu Quốc hội.
Đặc biệt, tại Đại hội XIII, trong số Ủy viên Trung ương Đảng chính thức được bầu có 18 đại biểu nữ, tăng 01 đại biểu so với nhiệm kỳ khóa XII. Trong 63 bí thư tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương nhiệm kỳ 2020 - 2025 có tới 09 người là nữ thuộc các tỉnh: Lạng Sơn, Lai Châu, Thái Nguyên, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hà Nam, Ninh Bình, Quảng Ngãi và An Giang. Đây là số lượng nữ Bí thư tỉnh ủy nhiều nhất từ trước đến nay…
Đó là những con số rất đáng trân trọng, rất đáng tự hào. Nó cho thấy phụ nữ Việt Nam - như lời Thủ tướng Phạm Minh Chính, qua các thời kỳ luôn có vai trò đặc biệt và đóng góp to lớn trong quá trình xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước, tỏa sáng phẩm chất anh hùng bất khuất, trung hậu, đảm đang, giờ đây đã ngày càng có nhiều cơ hội, trí thức, bản lĩnh để khẳng định mình.
Tuy nhiên, những con người may mắn có cơ hội được thể hiện mình như chị Vân không nhiều. Tỷ lệ cán bộ nữ giữ các chức danh thực sự vẫn chưa phải là cao… Trong các lĩnh vực KHCN, Toán học, Kỹ thuật, lực lượng nữ vẫn ít hơn nam giới. Trong thời đại công nghệ 4.0 này, nếu phụ nữ ít tham gia vào lĩnh vực này thì dần dần họ sẽ tụt lại phía sau. Vẫn còn không ít những người phụ nữ, vẫn đang thực sự là phái yếu, đang bị bỏ lại phía sau với rất nhiều những thiệt thòi, thậm chí là phân biệt, định kiến, thậm chí vẫn còn những chị em còn đang gánh chịu bạo lực gia đình…
Thực tế ấy có lẽ cũng là lý do để người đứng đầu Chính phủ, trong buổi đối thoại với phụ nữ Việt Nam nhân ngày 20/10 vừa qua đã thẳng thắn chỉ rõ: “Vẫn còn nhiều việc phải làm, vì định kiến về giới, nhận thức thực hiện bình đẳng giới một số nơi còn hạn chế, cơ chế phối hợp chưa hiệu quả. Nhiều phụ nữ còn khó khăn, chị em làm việc khu vực phi chính thức còn đối diện với rủi ro, chăm sóc sức khỏe chưa hoàn thiện…”. Thủ tướng cũng nhấn mạnh: “Vấn đề ở thẩm quyền nào thì cố gắng xử lý, giải quyết chứ không phải nêu ra rồi để đó, đặc biệt là những tồn tại kéo dài thời gian qua, không để ai bị bỏ lại phía sau”.
Các đại biểu tham dự Hội nghị đối thoại với phụ nữ Việt Nam. Ảnh: Nhật Bắc
“Không ai bị bỏ lại phía sau” - một thông điệp đầy nhân văn, đầy xúc cảm - nhưng để biến thông điệp ấy thành hiện thực, thì có lẽ vẫn đang còn quá nhiều điều phải làm. Ngoài sự chủ động, nỗ lực tự thân của chính chị em phụ nữ, sự trui rèn kiến thức, kỹ năng, năng lực để có thể sẵn sàng đảm nhận mọi công việc, sự quyết tâm để vượt lên định kiến, tự tin vào chính mình để dấn thân hơn, thậm chí là sự chủ động giành lấy những cơ hội để phát triển bản thân mình thì rất cần những “chiếc phao” hỗ trợ.
Không thể phủ nhận, những cơ hội dành cho phụ nữ hiện nay chưa đáp ứng được hết nhu cầu, nguyện vọng của giới nữ. Như lời thừa nhận của bà Hà Thị Nga – người đứng đầu Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam - cần có các chính sách để thúc đẩy nhiều hơn vai trò phụ nữ. Đơn cử như hiện chưa có chính sách riêng cho phụ nữ trong tham gia hoạt động kinh tế. Những chính sách bình đẳng giới, quyền lợi cho phụ nữ ở mọi lĩnh vực, tháo gỡ về trình tự, thủ tục… cũng rất cần được rà soát, sửa đổi. Chính phủ cũng rất cần nghiên cứu chính sách về đảm bảo an sinh xã hội cho phụ nữ, môi trường an toàn và phát triển toàn diện cho phụ nữ và trẻ em…
Rõ ràng, chúng ta còn nhiều việc phải làm để mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn cho người phụ nữ, để phụ nữ Việt Nam có cơ hội tiếp tục toả sáng hơn nữa, đóng góp nhiều hơn cho xã hội, cho đất nước…
Hà Nguyễn
