Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres chỉ ra rằng cuộc chiến ở Ukraine, “thảm họa khí hậu đang hoành hành, các mối đe dọa hạt nhân gia tăng”, và “sự chia rẽ địa chính trị nghiêm trọng” đang làm xói mòn “sự đoàn kết và niềm tin toàn cầu”.
Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres. Ảnh: Reuters
Ông Guterres cho biết sự chuyển đổi cần thiết ngay lúc này phải bắt đầu bằng hòa bình, bắt đầu ở Ukraine - nơi mà theo ông, thật không may, triển vọng hòa bình “tiếp tục giảm dần” và “cơ hội leo thang hơn nữa và đổ máu tiếp tục gia tăng”.
Guterres nói rằng thế giới phải nỗ lực hơn nữa vì hòa bình, không chỉ ở Ukraine mà còn trong cuộc xung đột kéo dài hàng thập kỷ giữa Israel và Palestine “nơi mà giải pháp hai nhà nước ngày càng trở nên xa vời”; hay ở Afghanistan, nơi quyền của phụ nữ và trẻ em gái “đang bị giày xéo và các cuộc tấn công khủng bố chết người vẫn tiếp diễn” và ở khu vực Sahel của châu Phi, nơi an ninh đang xấu đi “ở mức báo động”.
Ông cũng kêu gọi tăng cường các nỗ lực hòa bình ở Myanmar hiện do quân đội cai trị, nơi đang phải đối mặt với bạo lực và đàn áp mới; ở Haiti, nơi các băng đảng đang bắt giữ đất nước làm con tin, “và những nơi khác trên thế giới gồm hai tỷ người ở các quốc gia bị ảnh hưởng bởi xung đột và khủng hoảng nhân đạo”.
Tổng thư ký LHQ cho biết đã đến lúc tất cả các nước phải cam kết tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc kêu gọi giải quyết hòa bình các tranh chấp và tập trung mới vào việc ngăn ngừa và hòa giải xung đột.
Ông Guterres cũng cho biết đã đến lúc các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân từ bỏ việc sử dụng tất cả vũ khí hạt nhân, bao gồm cả vũ khí hạt nhân chiến thuật.
Ông nói: “Chúng ta đang đứng trước nguy cơ cao nhất trong nhiều thập kỷ về một cuộc chiến tranh hạt nhân có thể bắt đầu do tai nạn hoặc cố ý. Chúng ta cần chấm dứt mối đe dọa do 13.000 vũ khí hạt nhân được cất giữ trong các kho vũ khí trên khắp thế giới”.
Đối với hệ thống tài chính toàn cầu, Guterres kêu gọi “chuyển đổi triệt để” để đặt nhu cầu của các nước đang phát triển vào trung tâm của mọi quyết định.
Ông chỉ ra tình trạng nghèo đói và đói nghèo ngày càng gia tăng trên khắp thế giới, các nước đang phát triển buộc phải trả gấp 5 lần để vay tiền so với các nền kinh tế tiên tiến, các nước thu nhập trung bình dễ bị tổn thương bị từ chối tài trợ ưu đãi và xóa nợ, và 1% người giàu nhất thế giới chiếm được “gần như một nửa của tất cả sự giàu có mới trong thập kỷ qua”.
Ông Guterres cho biết các ngân hàng phát triển đa phương phải thay đổi mô hình kinh doanh để đầu tư nhiều vốn hơn vào các nước đang phát triển nhằm đạt được các mục tiêu của Liên hợp quốc bao gồm chấm dứt tình trạng nghèo đói cùng cực và giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu.
Ông Guterres nói với các nhà ngoại giao rằng năm 2023 cũng phải là “một năm của hành động thay đổi cuộc chơi về khí hậu”, không phải của những lời bào chữa hay những bước đi yếu ớt; và phải “không còn lòng tham vô đáy của ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch và những người hỗ trợ nó”.
Ông nói: 'Thế giới phải tập trung vào việc cắt giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính đang nóng lên toàn cầu trong một nửa thập kỷ này, điều đó có nghĩa là phải hành động nhiều tham vọng hơn để cắt giảm ô nhiễm carbon bằng cách đẩy nhanh quá trình chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng tái tạo, đặc biệt là ở 20 nền kinh tế toàn cầu giàu nhất thế giới".
Mai Anh (theo AP)
