Tại Mỹ, tỷ lệ sinh đã giảm xuống mức thấp nhất trong lịch sử, chỉ còn 1,7 ca sinh trên mỗi phụ nữ (năm 2023), thấp hơn mức cần thiết để duy trì dân số (2,1).
Số lượng hộ gia đình chỉ có một người đã đạt mức cao kỷ lục 38,1 triệu vào năm 2023, chiếm khoảng 29% tổng số hộ gia đình. Điều này phản ánh sự thay đổi trong cách sống và giá trị của các thế hệ trẻ.
Tương tự, tại Hàn Quốc, tỷ lệ sinh thậm chí giảm xuống chỉ còn 0,75, gây lo ngại cho tương lai đất nước này. Mức tỷ lệ này không chỉ là một con số đơn giản mà còn phản ánh những thay đổi sâu sắc trong lối sống và giá trị của các thế hệ Gen Y và Gen Z.
Gen Y và Gen Z: Các lựa chọn và quan điểm sống mới
Những người thuộc Gen Y (sinh từ 1981 đến 1996) là thế hệ đầu tiên chứng kiến sự bùng nổ công nghệ và toàn cầu hóa. Với sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng truyền thông xã hội, Gen Y có xu hướng tìm kiếm sự nghiệp ổn định và thành công cá nhân trước khi nghĩ đến chuyện lập gia đình.
Theo một nghiên cứu từ Pew Research Center, hơn 40% người thuộc Gen Y cho biết họ không có kế hoạch sinh con trong vòng 5 năm tới.
Còn Gen Z (sinh từ 1997 đến 2012) đang đi theo xu hướng này mạnh mẽ hơn. Thế hệ này, khi chứng kiến những khó khăn của thế hệ trước (nợ nần, chi phí sinh hoạt cao, sự bất ổn kinh tế), đã bắt đầu quan niệm rằng việc lập gia đình và sinh con không phải là ưu tiên.
Thay vào đó, họ tập trung vào việc phát triển bản thân, học hỏi và du lịch. Theo khảo sát của McKinsey, 70% Gen Z cho biết họ không bị áp lực phải lập gia đình hoặc có con trong khi họ còn quá trẻ.
Lý do chính khiến Gen Y và Gen Z không muốn sinh con
Tại các thành phố lớn, chi phí sống cao và mức thu nhập không đủ để trang trải cho các nhu cầu cơ bản như nhà ở, giáo dục và chăm sóc sức khỏe.
Một cuộc khảo sát của hãng nghiên cứu Gallup chỉ ra rằng gần 60% người từ 25 đến 40 tuổi cho biết chi phí nuôi con là yếu tố chính khiến họ trì hoãn hoặc từ bỏ kế hoạch có con.
Gen Y và Gen Z cũng coi sự nghiệp cá nhân là trọng tâm, với việc họ mong muốn có một sự nghiệp vững vàng trước khi nghĩ đến gia đình.
Đặc biệt, phụ nữ nhận thức rõ hơn về việc độc lập tài chính và sự nghiệp có thể bị gián đoạn nếu họ có con. Điều này khiến họ lựa chọn trì hoãn việc sinh con.
Các giá trị truyền thống về gia đình cũng đang dần thay đổi. Gen Y và Gen Z không còn nhìn nhận việc kết hôn và sinh con như là cột mốc quan trọng của cuộc đời. Họ đánh giá cao sự tự do cá nhân và không muốn bị ràng buộc bởi những trách nhiệm lâu dài như việc nuôi dạy con cái.
Ảnh hưởng của tỷ lệ sinh thấp đối với nền kinh tế
Tỷ lệ sinh thấp đang gây ra một số vấn đề nghiêm trọng đối với nền kinh tế toàn cầu. Dân số già hóa nhanh chóng là một trong những hậu quả rõ rệt nhất.
Các quốc gia như Nhật Bản và Hàn Quốc đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất lao động và tăng trưởng kinh tế. Dự báo trong 20 năm tới, dân số lao động ở Hàn Quốc có thể giảm tới 20%, khiến nền kinh tế gặp khó khăn.
Các biện pháp giải quyết vấn đề tỷ lệ sinh thấp
Để giải quyết vấn đề này, nhiều quốc gia đã triển khai các chính sách khuyến khích sinh con, bao gồm trợ cấp gia đình, hỗ trợ nhà ở, và các chính sách bảo vệ việc làm cho các bậc phụ huynh.
Ở các quốc gia như Pháp và Thụy Điển, các chương trình chăm sóc trẻ em miễn phí và các phúc lợi cho gia đình đã giúp tỷ lệ sinh tăng lên một chút. Tuy nhiên, những thay đổi này vẫn chưa đủ để ngăn chặn sự giảm sút mạnh mẽ của tỷ lệ sinh.
