Gian trá điểm thi: 'Trọng bệnh' của ngành giáo dục hay 'vấn nạn' của quốc gia, dân tộc?

(CLO) Vụ gian lận điểm thi THPT quốc gia 2018 ở các tỉnh miền núi phía Bắc tới nay đã phần nào được làm rõ. Tuy vậy, khi danh tính những phụ huynh "chạy" và thí sinh "hưởng" còn ẩn khuất, đã tiếp tục găm vào dư luận nỗi đau xót, hoài nghi về sự thỏa hiệp với dối trá, với những "kẻ cắp giấc mơ"...

Bài liên quan

Gần 20 người bị khởi tố sau kỳ thi THPT quốc gia 2018

Giáo dục Việt Nam: Đại phẫu hay đập đi xây lại?

Thêm một nữ sinh bị hành hạ, làm nhục: Ông ở đâu, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ?

Dư luận xã hội đó đây còn bao dung đáng quý, nhưng chúng ta có biết rằng gian lận thi cử là biểu hiện của sự hủ bại cả về văn hóa và lương tri, là con đường ngắn và ghê gớm nhất tàn phá niềm tin xã hội, đe dọa tương lai quốc gia, dân tộc?

1. Cơn “địa chấn” gian lận điểm thi THPT tại Hòa Bình, Hà Giang và Sơn La được cho là khởi phát từ mạng xã hội, khi thầy giáo Vũ Khắc Ngọc dẫn danh sách 11 thí sinh điểm cao nhất nước trên Facebook và nhận lại những phản hồi tiêu cực, thậm chí là sự mỉa mai của học sinh đối với bạn mình - những "ngôi sao bảng điểm".

Thầy giáo Ngọc sau đó kể rằng đã nhận được hàng trăm tin nhắn bày tỏ sự chán nản, bế tắc, tuyệt vọng của nhiều học sinh vốn rất giỏi nhưng lại không đạt kết quả thi như ý vì đề quá khó. Thậm chí có những bạn đã nghĩ quẩn. Anh cũng cho biết nhiều bạn trẻ tâm sự rằng phải hy sinh 3, 4 năm thanh xuân vì giấc mơ Công an, Quân đội. Các bạn có lẽ cũng không biết, không ngờ rằng, ước mơ của mình bị đánh cắp một cách tàn nhẫn bởi những gian lận xảy ra ở đâu đó.

Gian trá trong thi cử đã

Gian trá trong thi cử đã "đánh cắp" giấc mơ của nhiều người học giỏi - Ảnh minh họa: TNO

Mẹ một thí sinh trường chuyên của Hà Giang nói với báo chí rằng, khi cầm kết quả trong tay, con chị đã khóc nức nở, đã đóng cửa phòng, không thiết ăn uống vì suy sụp. Cháu không biết tìm công lý ở đâu nên mạnh dạn nhắn tin cho thầy Ngọc để chia sẻ. “Không ngờ, dòng tin nhắn trên Facebook lúc nửa đêm ấy đã được các thầy cô để ý. Họ bắt đầu phân tích bất thường về phổ điểm…”, phụ huynh này kể.

Báo chí cũng rất nhanh chóng nắm bắt những thông tin trên mạng xã hội (ngay chiều 11/7/2018), nhận ra những khuất tất khi khi liên lạc với các thủ khoa, giáo viên,... nên nghi vấn gian lận điểm đã được đăng tải ào ạt.

Sau đó, Bộ GD&ĐT và công an vào cuộc, những dối trá tồi tệ lần lượt lộ sáng.

2. Sau bao giọt nước mắt uất nghẹn rơi xuống, kết quả điều tra cũng đã được công bố, lột trần một sự thật đau xót: Có tổng cộng 222 thí sinh được nâng điểm; Người được nâng cao nhất là 29,95 điểm; Tất cả các thí sinh được nâng điểm đều theo học tại những trường đại học danh tiếng;...

Nhưng rồi, dù có danh sách vi phạm, các cơ quan liên quan lại xử lý tản mát, mù mờ, mạnh ai nấy "trả về địa phương", "xóa tên". Lác đác có thí sinh tự xin… nghỉ học. Diễn tiến ấy càng găm sâu nỗi chán nản: Chỉ là "phần nổi của tảng băng"!

Trên báo chí, mạng xã hội, nhiều chuyên gia, nhà quản lý và người dân cho rằng, hành vi “chạy” điểm của phụ huynh cần phải được xử lý, kể cả ở mức hình sự, đồng thời cần phải công khai danh tính các cá nhân vi phạm.

Học sinh khóc nghẹn vì đề khó và vì có gian trá trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2018 - Ảnh minh họa.

Học sinh khóc nghẹn vì đề khó và vì có gian trá trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2018 - Ảnh minh họa.

Theo ông Lê Trường Tùng, Chủ tịch HĐQT Đại học FPT, khi đã có người “bán” thì đương nhiên sẽ có một vế nữa là người mua. Vì thế, chỉ khi có danh sách những “người mua” này thì bức tranh về gian lận thi cử vừa qua mới trở nên đầy đủ!

Nguyên ĐBQH Lê Như Tiến thì cho rằng, người ở “phần chìm” trong vụ việc chính là những phụ huynh hoặc có tiền, hoặc có quyền và dùng tiền và quyền để “chạy” điểm cho con em. “Tôi đề nghị cơ quan điều tra công khai danh tính phụ huynh chạy điểm, coi họ là đối tượng khởi tố vụ án hình sự chứ không chỉ dừng lại ở việc khởi tố người trực tiếp sửa điểm. Chính họ là ngòi nổ sinh ra gian lận thi cử nên cần phải coi họ là đối tượng khởi tố vụ án hình sự”, ông Tiến nhấn mạnh.

Về hệ lụy, theo ông Lê Trường Tùng, khi niềm tin đã bị lung lay thì người ta dễ nảy sinh những nghi kỵ tiếp theo. Rồi đây, người ta sẽ nghi ngờ tiêu cực cũng xảy ra ở những kỳ thi trước 2018. Và liệu kỳ thi 2019 có đảm bảo không gian lận?...

Yêu cầu công khai danh tính của phụ huynh đã trở nên cấp bách. Còn với học sinh, có nhiều nguy cơ cần đặt xuống nâng lên.

Nhưng trong thời đại 4.0, chưa ai đủ tỉnh táo để nhận ra rằng: Rất khó che dấu sự thật; Nếu thực sự tài năng, bản lĩnh, con em các quan chức, cán bộ, đại gia được nâng điểm sẽ dễ dàng vượt qua, thậm chí trưởng thành, rắn rỏi hơn sau vấp váp.

3. Để không có thêm những Hoà Bình, Hà Giang, Sơn La ở kỳ thi THPT quốc gia 2019 và sau đó, thì căn cốt vẫn là làm sao giúp người trẻ học thật, thi thật, được định hướng con đường học tập và làm việc sau này, dựa trên trước nhất là đam mê và năng lực thực sự.

Nhưng ta đều biết, chương trình, cách dạy và học của nền giáo dục hiện tại vẫn rõ nét là học để… đi thi. Thực tế ấy đã đã đẩy cả giáo viên, học sinh và phụ huynh vào thế phải sống chung với học vẹt, học tủ, thậm chí thờ ơ với dối trá.

Và khi cái "cốt" của giáo dục (học cách tự học, học làm người) bị lép vế so với thái độ học thực dụng (vị bằng cấp), đã khiến đất nước hôm nay dù lắm tiến sĩ, giáo sư, nhưng thưa vắng dần một đội ngũ với tri thức và nhân cách đáng kính, có năng lực dẫn dắt xã hội.

Cải cách thi THPT “2 trong 1” có tạo nên tình trạng “nửa dơi nửa chuột”? - Ảnh minh họa: Zing.vn

Cải cách thi THPT “2 trong 1” có tạo nên tình trạng “nửa dơi nửa chuột”? - Ảnh minh họa: Zing.vn

Về vai trò của Bộ GD&ĐT, thay vì tập trung lo vĩ mô, quản lý, giám sát, lại biến mình thành Ban Giám hiệu của mọi trường học. Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết từng cảnh báo chuyện cải cách thi THPT “2 trong 1” rằng: Gộp 2 kỳ thi sẽ tạo nên tình trạng “nửa dơi nửa chuột”. Khi Bộ ra đề dễ, điểm 10 ngập tràn, phá sản mục tiêu phân hóa. Bộ ra đề khó thì điểm 0 la liệt. Scandal sửa điểm là một u nhọt bị... "lộ”.

Từ đó, đã có ý kiến cho rằng Bộ nên trao quyền tổ chức thi tốt nghiệp THPT cho địa phương, giao kỳ thi tuyển sinh ĐH-CĐ cho các trường. Khi các trường ĐH-CĐ được tự quyết, chuyện dạy và học ở cấp học dưới cũng phải thay đổi theo, hướng vào thực tiễn; người học sẽ có cơ hội học để biết, để làm, để chung sống, để khẳng định mình.

Quay lại vụ việc gian trá điểm thi, chúng ta dễ chủ quan rằng ngành giáo dục lại có thêm một "trọng bệnh". Nhưng thử nhìn xa hơn, "chạy" điểm khi người trẻ chập chững vào đời có phải là khởi nguồn cho một xã hội ngổn ngang "chạy" việc, "chạy" chức, "chạy" dự án, "chạy" tội,… hôm nay?

Và những kẻ "chạy" điểm, dù vô tình hay hữu ý cũng sẽ đẩy dân tộc vào một tương lai u ám, nếu đất nước được "cầm trịch" bởi một lớp người đi lên nhờ sự hủ bại văn hóa, thiếu hụt lương tri, tự trọng.

Kiên Giang

Xem thêm

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

(CLO) Trong nhiều thập niên qua, người lao động Việt Nam từng đối mặt với không ít biến động của nền kinh tế. Nhưng có lẽ chưa bao giờ câu chuyện tương lai nghề nghiệp lại được đặt ra rõ ràng như hôm nay, khi trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và chuyển đổi số đang làm thay đổi cách con người làm việc và tạo ra giá trị. Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một nhiệm kỳ đại hội.

 Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

(NB&CL) Hà Nội một lần nữa đưa kế hoạch thu phí phương tiện giao thông vào nội đô với lộ trình bắt đầu từ Vành đai 1 vào năm 2028 với kỳ vọng “công cụ kinh tế” sẽ giúp điều tiết giao thông và thúc đẩy người dân chuyển sang phương tiện công cộng. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, việc nghiên cứu thu phí phương tiện vào nội đô cần được đánh giá toàn diện cả ở góc độ giao thông, kinh tế lẫn tác động xã hội.

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

(NB&CL) Một năm trước, mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương chính thức đi vào vận hành sau cuộc sắp xếp quy mô lớn nhất trong nhiều thập niên. Hàng loạt đơn vị hành chính được tổ chức lại, nhiều cơ quan được hợp nhất, hàng nghìn đầu mối được tinh gọn, mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên phạm vi cả nước.

Bảo vệ thế hệ trẻ trước những cạm bẫy trên không gian mạng

Bảo vệ thế hệ trẻ trước những cạm bẫy trên không gian mạng

(CLO) Chưa bao giờ internet và mạng xã hội có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến đời sống con người như hiện nay. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, bất kỳ ai cũng có thể học tập, giải trí, kết nối bạn bè và tiếp cận kho tri thức toàn cầu. Không gian mạng đã mở ra nhiều cơ hội phát triển trong thời đại số.

Xăng E10 và định hướng tăng trưởng xanh của nền kinh tế!

Xăng E10 và định hướng tăng trưởng xanh của nền kinh tế!

(NB&CL) Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được phân phối trên toàn quốc theo lộ trình của Bộ Công Thương. Việc các doanh nghiệp xăng dầu đồng loạt chuyển sang kinh doanh xăng sinh học E10 cho thấy, quá trình chuyển đổi năng lượng xanh ở Việt Nam đang từng bước thích ứng với xu hướng phát triển bền vững, giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Nếu phát triển tốt nhiên liệu sinh học, Việt Nam không chỉ có thêm một giải pháp giảm phát thải mà còn mở ra dư địa cho nông nghiệp nguyên liệu, công nghiệp chế biến và xu hướng kinh tế tuần hoàn.

Xăng E10: 14 năm chuẩn bị và bài toán đồng thuận xã hội

Xăng E10: 14 năm chuẩn bị và bài toán đồng thuận xã hội

(NB&CL) Xăng E10 sẽ chính thức được triển khai trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 theo đúng lộ trình được Chính phủ hoạch định từ hơn một thập niên trước. Nhưng điều khiến dư luận tranh luận những ngày qua không chỉ là một loại nhiên liệu mới, mà là cách một chủ trương đúng được đưa vào đời sống. Bởi kinh nghiệm cho thấy, một chính sách có thể được chuẩn bị rất kỹ trên giấy tờ, nhưng chỉ thực sự thành công khi người dân hiểu, tin và sẵn sàng đồng hành cùng nó.

Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa những giá trị tốt đẹp vào đời sống hằng ngày

Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa những giá trị tốt đẹp vào đời sống hằng ngày

(CLO) Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa đang được đặt ra như một bước phát triển mới trong tư duy quản trị ở cơ sở. Theo PGS.TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, đây là thời điểm “chín muồi” để đưa những giá trị của chủ nghĩa xã hội đi vào đời sống bằng những thay đổi cụ thể mà người dân có thể nhìn thấy, cảm nhận được mỗi ngày.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường bảo vệ tác quyền trên môi trường số

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường bảo vệ tác quyền trên môi trường số

(NB&CL) Hàng loạt vụ xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan bị khởi tố hình sự đánh dấu bước chuyển mạnh trong câu chuyện bản quyền tại Việt Nam. Động thái của Bộ Công an được xem là cú đánh trực diện vào tư duy “xài chùa” vốn tồn tại dai dẳng trong môi trường giải trí và nội dung số.

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến khát vọng hùng cường của dân tộc

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến khát vọng hùng cường của dân tộc

(CLO) Tháng Năm lại về. Những con đường bắt đầu nhiều hơn sắc đỏ của cờ hoa. Những bài hát về Bác lại vang lên từ các ô cửa nhỏ, từ loa phát thanh trong mỗi khu dân phố, từ những chương trình truyền hình buổi tối. Có điều, năm nay, cảm xúc về ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh dường như đến theo một cách khác.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

(CLO) Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đại thành công”. Đó không chỉ là lời hiệu triệu cách mạng, mà còn là kết tinh sâu sắc tư tưởng chính trị, triết lý nhân văn và tầm nhìn chiến lược của Người về sức mạnh của dân tộc Việt Nam.

Không có ngoại lệ cho người nổi tiếng

Không có ngoại lệ cho người nổi tiếng

(CLO) Thông tin ca sĩ Miu Lê bị Công an Thành phố Hải Phòng khởi tố, bắt tạm giam để điều tra hành vi “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” thêm một lần nữa đặt ra những suy ngẫm về trách nhiệm xã hội của người nổi tiếng. Dù vụ việc vẫn đang trong quá trình điều tra và chờ kết luận chính thức từ cơ quan chức năng, song việc một nghệ sĩ nổi tiếng vướng vòng lao lý cũng đủ gióng lên hồi chuông cảnh báo về lối sống lệch chuẩn, về ý thức thượng tôn pháp luật của một bộ phận nghệ sĩ hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, giải trí hiện nay.

Nỗi bất an phía sau những lọ thuốc nhỏ mắt bị thu hồi

Nỗi bất an phía sau những lọ thuốc nhỏ mắt bị thu hồi

(CLO) Dung dịch nhỏ mắt, hay thứ người ta vẫn quen gọi đơn giản là “thuốc nhỏ mắt” vốn từ lâu được mặc nhiên xem là sản phẩm có thể đưa thẳng vào đôi mắt, nơi nhạy cảm và mong manh nhất của cơ thể. Nhưng khi một lô thuốc bị thu hồi vì không đạt chỉ tiêu độ trong, câu chuyện không còn chỉ là lỗi kỹ thuật của nhà sản xuất, mà là lời cảnh báo rằng, không phải thứ gì mang tên thuốc nhỏ mắt cũng có thể yên tâm nhỏ vào mắt.

“Nghe dân”, gần dân và bước chuyển mình của Mặt trận

“Nghe dân”, gần dân và bước chuyển mình của Mặt trận

(NB&CL) Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQ) có lẽ là một trong những kỳ Đại hội đặc biệt nhất nhiều năm trở lại đây. Không chỉ vì diễn ra vào thời điểm đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với hàng loạt thay đổi lớn về tổ chức bộ máy, mô hình quản trị và yêu cầu tăng trưởng, mà còn bởi chính Đại hội này cho thấy một sự thay đổi khá rõ trong cách Mặt trận nhìn về vai trò của mình.

Điều đáng tiếc nhất khi một bộ phận người nổi tiếng sống buông thả

Điều đáng tiếc nhất khi một bộ phận người nổi tiếng sống buông thả

(CLO) “Lại thêm một nghệ sĩ dính ma túy”. Có lẽ đó là câu xuất hiện nhiều nhất trên mạng xã hội sau thông tin ca sĩ Miu Lê (tên thật là Lê Ánh Nhật) bị bắt để điều tra hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Điều lạ là vụ việc ồn ào thật, tranh cãi cũng dữ dội thật, nhưng cảm giác sốc thì dường như không còn bao nhiêu.

Định hướng cho thế hệ trẻ

Định hướng cho thế hệ trẻ

(CLO) Mỗi mùa hoa phượng nở cùng với cái nóng oi ả đầu hè cũng là lúc nhiều gia đình bước vào những tháng ngày thấp thỏm, lo âu vì các kỳ thi lớp 10, thi tốt nghiệp trung học phổ thông và kỳ tuyển sinh đại học. Cái nóng ngoài trời dường như càng thêm ngột ngạt bởi không khí thi cử. Từ trong các lớp học đến những bữa cơm gia đình, câu chuyện điểm số, trường lớp, đỗ hay trượt luôn hiện diện như một áp lực vô hình bao trùm lên cả học sinh lẫn cha mẹ.

Sân bay Dubai. Ảnh: DXB

Khi yêu cầu “gần dân, sát dân” trở thành thước đo đổi mới

(NB&CL) Từ ngày 11 đến 13/5/2026, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI sẽ chính thức diễn ra với sự tham dự của hơn 1.300 đại biểu, đại diện cho các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, tôn giáo, kiều bào và các tổ chức thành viên trong và ngoài nước.

Nỗi đau mang tên bạo hành trẻ em

Nỗi đau mang tên bạo hành trẻ em

(CLO) Có những đứa trẻ chưa kịp hiểu thế nào là cuộc đời đã sớm học cách sợ hãi người lớn. Có những đứa trẻ chưa thuộc hết bảng chữ cái nhưng đã quen với tiếng quát tháo, tiếng đồ vật ném xuống nền nhà, tiếng chân người lớn đi về phía mình trong tâm trạng bất an. Và có những đứa trẻ, như cháu bé 4 tuổi ở phường Phú Diễn vừa qua, đã rời khỏi thế giới này ngay trong chính gia đình – nơi lẽ ra phải là chỗ bình yên nhất.

Cỡ chữ bài viết: