Loạt hiệp ước và thỏa thuận hòa bình
Với sự nỗ lực của cộng đồng quốc tế và sự tham gia tích cực của Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhiều cuộc đàm phán hòa bình đã diễn thành công trong năm 2025. Đáng chú ý là nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine đã tìm thấy “ánh sáng cuối đường hầm”, khi chính quyền Mỹ đưa ra kế hoạch hòa bình 28 điểm. Mặc dù chi tiết của kế hoạch, đặc biệt là các điều khoản liên quan đến vấn đề lãnh thổ, vẫn còn là một chủ đề nhạy cảm, nhưng cả Nga và Ukraine đều đang tiến gần hơn đến một giải pháp ngoại giao.
Bên cạnh Ukraine, nỗ lực ngoại giao của Mỹ còn lan tỏa đến khu vực Đông Nam Á, nơi Tổng thống Trump tham gia chứng kiến việc dự thảo hiệp định giải quyết tranh chấp biên giới giữa Campuchia và Thái Lan được hoàn thiện. Cùng lúc đó, thế giới chứng kiến một trong những tin tức nhân đạo được mong đợi nhất: lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza. Sau hơn hai năm xung đột nghiêm trọng, với con số thương vong đã vượt quá mốc 70.000 người, một thỏa thuận ngừng bắn cuối cùng đã được thiết lập và duy trì hiệu lực từ tháng 10/2025.
Năng lượng tái tạo bùng nổ và đột phá trong nhiệt hạch
Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt chưa từng có trong lịch sử năng lượng, khi nguồn tái tạo bùng nổ mạnh mẽ, đồng thời các nghiên cứu nhiệt hạch tiến gần hơn bao giờ hết tới việc cung cấp điện sạch, vô tận cho thế giới. Sản lượng điện mặt trời và gió toàn cầu tăng trưởng ngoạn mục, với điện mặt trời tăng gần 31% so với cùng kỳ năm trước, đưa năng lượng tái tạo trở thành một trong những nguồn phát điện chính toàn cầu. Bước tiến này không chỉ giúp giảm sự phụ thuộc vào than đá mà còn đặt nền móng cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu được củng cố hơn bao giờ hết.
Trong khi đó, lĩnh vực nhiệt hạch - vốn được xem là “chén thánh” của năng lượng tương lai - cũng ghi nhận những bước tiến đột phá. Thiết bị EAST của Trung Quốc, còn được gọi là “mặt trời nhân tạo”, lập kỷ lục giữ plasma siêu nóng ổn định đến 1.066 giây, chứng minh khả năng kỹ thuật của phản ứng hợp hạch hạt nhân đang tiến gần hơn tới việc tạo ra điện thực.
Sự kết hợp giữa năng lượng tái tạo bùng nổ và những tiến bộ về nhiệt hạch khiến năm 2025 trở thành một năm đầy hy vọng cho tương lai năng lượng toàn cầu. Nhân loại đang từng bước chứng minh khả năng tạo ra một hệ sinh thái năng lượng sạch, bền vững và gần như vô tận, mở ra những kỳ vọng lớn cho năm 2026 và những năm tiếp theo.
Vắc-xin chống sốt rét được triển khai rộng rãi tại châu Phi
2025 đánh dấu một bước tiến hiếm có trong cuộc chiến chống sốt rét ở châu Phi: vắc‑xin chống sốt rét đã được triển khai rộng khắp hơn bao giờ hết. Đầu tiên, vào tháng 4/2025, Uganda chính thức trở thành quốc gia thứ 19 ở châu Phi đưa vắc‑xin chống sốt rét vào chương trình tiêm chủng định kỳ, với chiến dịch lớn nhất từ trước tới nay nhằm bảo vệ hơn 1,1 triệu trẻ dưới 2 tuổi tại hơn 100 quận có nguy cơ cao.
Việc vắc‑xin sốt rét “lan rộng” ở châu Phi trong 2025 cho thấy rằng cộng đồng toàn cầu không còn “ngó lơ” với một trong những đại dịch lâu đời nhất nhân loại. Đó là dấu hiệu rõ ràng: năm 2025 không chỉ là năm đầy biến động chính trị mà còn có thể được xem như năm khởi đầu cho một cuộc “cách mạng y tế” ở lục địa đen, mở đường cho hy vọng về một thế hệ ít chịu ảnh hưởng của sốt rét.
AI phục vụ nhân loại về y tế và nhân đạo
Năm 2025, trí tuệ nhân tạo không còn là món đồ chơi công nghệ mà nó bắt đầu được dùng như một “công cụ vì nhân loại”. Tại Hội nghị thượng đỉnh “AI for Good 2025” ở Geneva, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng một loạt tổ chức toàn cầu khác đã ngồi lại để bàn về cách AI có thể hỗ trợ y tế, bảo đảm tiếp cận chăm sóc sức khỏe tốt hơn cho mọi người, bất kể giàu nghèo hay biên giới quốc gia.
Tại nhiều nước, AI đã bắt đầu len vào bệnh viện, phòng khám và hệ thống y tế, không phải để thay bác sĩ mà để hỗ trợ bác sĩ làm việc hiệu quả, đưa ra chẩn đoán nhanh hơn, theo dõi bệnh nhân chặt hơn, quản lý dữ liệu sức khỏe ít sai sót hơn. Ở Việt Nam, dự án “Cơ hội AI cho nhân viên y tế” khởi động năm 2025, đã chính thức đưa AI vào công tác đào tạo, quản trị y tế và khám chữa bệnh, đánh dấu bước đầu “số hóa + hiện đại hóa” y tế theo xu hướng toàn cầu.
Sự hợp lực giữa công nghệ - y tế - chính sách đã tạo ra một cơ hội thực sự để giảm bớt bất bình đẳng trong chăm sóc sức khỏe, đặc biệt ở những vùng khó khăn, nghèo đói hoặc hạ tầng y tế mỏng.
Thiên nhiên hồi sinh, sinh kế vững bền
Năm nay, GGW - dự án “vành đai xanh” khổng lồ qua sa mạc Sahel ở châu Phi - được cộng đồng quốc tế nhìn nhận như một mô hình khôi phục thiên nhiên & sinh kế đáng học hỏi. Vào ngày 15/10/2025, GGW được vinh danh bởi Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) như một trong những “thực hành tốt nhất” toàn cầu về lâm nghiệp bền vững.
Không chỉ ở châu Phi, mô hình phục hồi thiên nhiên - trồng lại rừng ven biển, rừng ngập mặn - cũng được nhiều quốc gia, vùng biển chú ý. Năm 2025, tại nhiều tỉnh ven biển Việt Nam, chương trình phục hồi rừng ngập mặn, rừng phòng hộ ven biển - một phần của dự án Hiện đại hoá ngành Lâm nghiệp và tăng cường chống chịu vùng ven biển giai đoạn 2 (FMCR) do Ngân hàng Thế giới tài trợ - tiếp tục được thực hiện.
Miễn dịch học & bước tiến y tế 2025
Năm 2025 chứng kiến những bước tiến quan trọng trong lĩnh vực y tế, nơi mà các nghiên cứu về miễn dịch không chỉ dừng lại ở phòng thí nghiệm mà đã bắt đầu tác động trực tiếp tới bệnh nhân. Phần thưởng Nobel Y học 2025 được trao cho Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell và Shimon Sakaguchi nhờ những khám phá mang tính bước ngoặt về tế bào T điều hòa (Treg), mở ra khả năng kiểm soát phản ứng miễn dịch quá mức và điều trị các bệnh tự miễn.
Bên cạnh đó, những tiến bộ trong điều trị ung thư dựa trên miễn dịch năm 2025 đã đạt được nhiều kết quả ấn tượng. Các liệu pháp dựa trên Treg và các tế bào miễn dịch khác được tinh chỉnh để giảm tác dụng phụ, đồng thời tăng khả năng tiêu diệt tế bào ung thư.
Không chỉ trong điều trị ung thư hay bệnh tự miễn, kiến thức về Treg còn được ứng dụng trong các thử nghiệm về cấy ghép tạng, giảm nguy cơ thải ghép, cũng như trong các nghiên cứu chống viêm mạn tính và bệnh lý tim mạch liên quan miễn dịch. Những tiến bộ này đánh dấu một năm 2025 mà miễn dịch học không còn là khái niệm xa vời, mà đang đi vào đời sống thực tế, cứu sống hàng nghìn bệnh nhân và tạo tiền đề cho các liệu pháp thế hệ mới.
