Khi trách nhiệm Nhà nước và đoàn kết của người dân trở thành điểm sáng trong bão lũ

1. Theo thống kê sơ bộ từ Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, tính đến hết ngày 23/11, mưa lũ ở Nam Trung Bộ đã làm 102 người chết, 221 nhà đổ sập, gần 200.100 nhà bị ngập, hơn 82.100 ha lúa và hoa màu, hơn 117.000 ha cây lâu năm bị thiệt hại; hơn 3,3 triệu con gia súc, gia cầm và 1.150 ha thuỷ sản bị chết, cuốn trôi, 343 trạm BTS (mạng công cộng) bị mất kết nối; tổn thất kinh tế lên hơn 13.000 tỷ đồng.

Nhưng giữa dòng nước lũ dữ dội ấy, người ta lại thấy sáng lên thứ tài sản vô giá của dân tộc - tinh thần đoàn kết và nghĩa tình Việt Nam, đồng thời chứng kiến cả hệ thống chính trị vận hành với tốc độ chưa từng có. Ngay khi tình hình trở nên nguy cấp, Bộ Chính trị và Ban Bí thư lập tức thành lập 5 đoàn công tác, phân công trực tiếp tới các điểm nóng để chỉ đạo ứng phó và khắc phục hậu quả. Từ Trung ương đến địa phương, mọi mũi hỗ trợ được mở ra đồng loạt, đồng bộ, không bỏ sót một khu dân cư nào, không để một tiếng kêu cứu nào rơi vào khoảng trống.

Trong vô số hình ảnh và câu chuyện trong lũ bão, hình ảnh Thủ tướng Phạm Minh Chính họp khẩn trực tuyến từ Johannesburg (Nam Phi), nơi ông đang dự Hội nghị G20, đã gây xúc động mạnh với hàng triệu người. Dưới ánh đèn trắng ở một phòng họp dã chiến, Thủ tướng liên tục cập nhật tình hình, yêu cầu bộ ngành nhanh chóng sơ tán các hộ dân có nguy cơ cao, triển khai lực lượng cứu hộ, cung cấp lương thực, thuốc men, nước sạch tới những vùng bị cô lập, đồng thời tăng cường lực lượng, dồn mọi nguồn lực để cứu dân “nhanh nhất có thể”. Gương mặt đầy lo lắng, giọng nói dứt khoát và gấp gáp của ông là minh chứng cho trách nhiệm cao nhất của người đứng đầu Chính phủ trong giờ phút khó khăn.

Cuộc họp trực tuyến này không chỉ là chỉ đạo hành chính, nó còn gửi một thông điệp rõ ràng: trách nhiệm của Nhà nước là hành động, là có mặt kịp thời, không trì hoãn trước thiên tai. Những quyết định được đưa ra ngay trong đêm, kế hoạch cứu trợ triển khai khẩn trương, minh chứng cho tinh thần làm việc hết mình vì người dân.

Cùng với đó là hình ảnh nhiều lãnh đạo cấp cao, trong đó có Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí Thư Trần Cẩm Tú, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài và nhiều lãnh đạo Chính phủ, bộ ngành… đã trực tiếp đến các vùng bị thiệt hại nặng. Hình ảnh các vị lãnh đạo lội bùn, đi giữa nước lũ, gặp gỡ người dân, kiểm tra khu sơ tán, chỉ đạo việc phân phối cứu trợ, trở thành minh chứng sống động cho sự hiện diện và trách nhiệm sát dân.

Quen thuộc nhất vẫn là các lực lượng xung kích ở tuyến đầu như công an, bộ đội, dân quân tự vệ, thanh niên xung phong, tình nguyện viên. Họ phối hợp nhịp nhàng để cứu dân, tiếp tế lương thực, thuốc men và di chuyển người già, trẻ em đến nơi an toàn. Hơn 44.000 cán bộ, chiến sĩ, cùng hàng nghìn xe, trực thăng, tàu cứu hộ đã được huy động. Mỗi chuyến đi, mỗi gói hàng được chuyển đến tay người dân là một câu chuyện về trách nhiệm và nghĩa tình, về tinh thần không ai bị bỏ lại phía sau.

2. Điểm đặc biệt trong cơn lũ này là sự chủ động của chính cộng đồng. Không chỉ lực lượng vũ trang, chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, người dân cũng vào cuộc mạnh mẽ, nhanh chóng vận động cộng đồng, doanh nghiệp, các tổ chức thiện nguyện khẩn trương tiếp sức. Hàng nghìn tấn gạo, nước uống, nhu yếu phẩm đã được chuyển đến tay người dân trong vùng ngập sâu ngay lúc khó khăn. Tinh thần “lá lành đùm lá rách” được lan tỏa theo nhiều cách từ các thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM, Huế... đến từng làng quê xa xôi.

Vô số câu chuyện điển hình được ghi nhận, như ở Đắk Lắk, nhóm thanh niên đã dùng thuyền cứu hộ hơn 50 người già và trẻ em bị kẹt tại các thôn xa trung tâm xã Hòa Thịnh. Nhiều người dân tự nguyện chèo thuyền đi cứu hàng xóm, mang lương thực đến người bị cô lập, hỗ trợ dọn dẹp, dựng lại nhà cửa. Những nhóm tình nguyện viên trẻ mang áo phao, đèn pin, thuyền phao, vật dụng cứu hộ, liên tục luân phiên để hỗ trợ các điểm sơ tán; ở Khánh Hòa, người dân cõng từng túi gạo, nước, thuốc lên những mái nhà bị ngập sâu; hơn 150 thanh niên từ TP. Hồ Chí Minh sẵn sàng lên đường vào vùng lũ, dọn bùn, dựng bếp ăn tập trung, hỗ trợ người dân vùng ngập nước; ở Hà Nội và nhiều tỉnh, các tổ chức thiện nguyện cùng người dân quyên góp tiền, nhu yếu phẩm để nhanh chóng vận chuyển và phân bổ kịp thời hàng trăm triệu đồng, hàng nghìn tấn lương thực đến được vùng lũ.

Chính sự đồng lòng này biến hiểm nguy thành sức mạnh, tạo ra niềm tin, ấm áp giữa bão tố. Tinh thần này cho thấy rằng mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng đều có thể trở thành điểm sáng, góp phần tạo nên sức mạnh tổng thể, lan tỏa niềm tin và hy vọng cho những người đang chịu hoạn nạn.

3. Giữa muôn vàn hình ảnh cảm động, thật đáng buồn và không khỏi bức xúc khi vẫn xuất hiện một số thông tin sai lệch, chủ yếu từ thế lực thù địch và các đối tượng lợi dụng tình hình để xuyên tạc rằng “chính quyền chậm trễ”, “ứng cứu thiếu quyết liệt”. Những thông tin này không chỉ dễ gây hiểu lầm, mà còn có thể làm phân tán sự tập trung của lực lượng cứu trợ đang dốc toàn lực trên thực địa.

Tuy nhiên, lời giải thuyết phục nhất cho mọi nghi ngờ không phải là lời giải thích suông, mà chính là hành động cụ thể, kịp thời và minh bạch của Nhà nước. Nhìn vào thực tế, quyết định họp khẩn từ Nam Phi của Thủ tướng, việc huy động hàng chục nghìn cán bộ, chiến sĩ, triển khai trực thăng, xe cứu hộ, phân bổ hơn 1.300 tỷ đồng cùng hàng nghìn tấn nhu yếu phẩm cho 4 tỉnh thiệt hại nặng như Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, đã chứng minh rõ ràng trách nhiệm và hành động quyết liệt của chính quyền. Mỗi lượt cứu hộ trên sông, từng thùng quà cứu trợ, từng cán bộ dầm mưa lội nước để giúp người dân đều là minh chứng sống động rằng, niềm tin được xây dựng bằng hành động chứ không chỉ bằng lời nói.

Trong bão lũ, niềm tin của cộng đồng vào chính quyền được thử thách, nhưng cũng được củng cố mạnh mẽ khi người dân chứng kiến từng chuyến cứu nạn, từng thùng nhu yếu phẩm đến tay các hộ dân bị cô lập. Đó là bằng chứng rõ ràng nhất rằng, trách nhiệm của Nhà nước không nằm ở lời giải thích, mà nằm trong hành động, trong sự hiện diện sát dân và trong tinh thần không ai bị bỏ lại phía sau.

Thiên tai là phép thử khốc liệt, nhưng cũng là thước đo về trách nhiệm và nghĩa tình. Qua trận lũ này, chúng ta có thể thấy rõ ba bài học lớn:

Thứ nhất, vai trò lãnh đạo phải đi đôi với hành động. Nhà nước không chỉ ra lệnh mà trực tiếp triển khai cứu trợ, giám sát, kiểm tra thực địa. Thứ hai, sức mạnh cộng đồng là không thể thay thế. Người dân, doanh nghiệp, tổ chức thiện nguyện, tình nguyện viên, tất cả chung tay, chia sẻ, sẽ tạo ra sức mạnh nhân văn và vật chất. Thứ ba, minh bạch và công khai là nền tảng niềm tin. Khi thông tin được giải trình rõ ràng, hành động minh bạch, cộng đồng dễ dàng tin tưởng, hợp lực, và không bị xao nhãng bởi những tin đồn xuyên tạc.

Ngày mai, lũ rồi sẽ qua, bão sẽ tan, nhưng những hình ảnh lãnh đạo sát cánh cùng dân, những chuyến thuyền cứu hộ, những gói quà cứu trợ, những ánh mắt chia sẻ và những bàn tay nắm chặt nhau trong vùng lũ, sẽ còn mãi.

Trách nhiệm của Nhà nước, kết hợp cùng sự vào cuộc tự nguyện của người dân, đã trở thành điểm sáng giữa cơn bão. Nó nhắc nhở rằng, thiên tai có thể thử thách vật chất, nhưng không thể nhấn chìm tinh thần. Khi trách nhiệm gặp tình người, khi hành động đi đôi với niềm tin, chính là lúc xã hội thể hiện trọn vẹn nhất giá trị nhân văn và sức mạnh đại đoàn kết.