Cần sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính sách
Thực tế cho thấy, trong những năm qua, kinh tế tư nhân đã và đang đóng vai trò then chốt trong sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam, thể hiện qua những đóng góp quan trọng vào GDP, tạo việc làm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động, mở rộng thị trường và giảm gánh nặng cho ngân sách Nhà nước. Cụ thể, kinh tế tư nhân là nguồn tạo việc làm chủ yếu, chiếm 85% tổng số lao động trong nền kinh tế và giúp hàng triệu người có thu nhập ổn định.
Theo thống kê, khu vực này tạo ra 8,6 triệu việc làm trực tiếp trong năm 2023, góp phần quan trọng vào việc giảm tỷ lệ thất nghiệp và nâng cao mức sống của người dân… Vì vậy, đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân chính là một động lực quan trọng giúp thúc đẩy tăng trưởng và đảm bảo phát triển bền vững. Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế đang bước vào giai đoạn tăng tốc, đây là yếu tố then chốt để Việt Nam có thể vượt qua bẫy thu nhập trung bình, vươn mình trở thành nền kinh tế phát triển có sức cạnh tranh cao.
Và để khu vực kinh tế tư nhân thực sự “cất cánh”, theo các chuyên gia, cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính sách, môi trường kinh doanh thuận lợi và sự đổi mới từ chính các doanh nghiệp. Theo chuyên gia kinh tế - PGS TS Đinh Trọng Thịnh, để kinh tế tư nhân phát triển bền vững và trở thành một trụ cột quan trọng của nền kinh tế, cần có thêm nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ. Những chính sách này không chỉ tạo thuận lợi cho môi trường kinh doanh mà còn giúp doanh nghiệp tư nhân tiếp cận tốt hơn các nguồn lực, từ đó thúc đẩy tăng trưởng lâu dài, đảm bảo sự bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh giữa các thành phần kinh tế.
Cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ các doanh nghiệp tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn để biến tiềm năng thành hiện thực.
Còn theo chuyên gia kinh tế, PGS TS - Nguyễn Thường Lạng, để kinh tế tư nhân phát huy hết tiềm năng, cần xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, bao gồm chính sách ưu đãi, cơ chế hợp lý và môi trường kinh doanh thuận lợi. Trong đó, việc tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải cách thuế và xây dựng một khung pháp lý minh bạch là những yếu tố then chốt. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý Nhà nước sẽ giúp giảm bớt gánh nặng thủ tục cho các doanh nghiệp nhỏ, tạo điều kiện cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn.
Bên cạnh đó, cần thúc đẩy các giải pháp tài chính hiệu quả như thành lập quỹ bảo lãnh tín dụng, triển khai các chương trình cho vay ưu đãi và mở rộng các kênh huy động vốn cho doanh nghiệp tư nhân. Việc tạo cơ chế liên kết giữa doanh nghiệp tư nhân với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp FDI cũng đóng vai trò quan trọng, giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, nâng cao trình độ công nghệ và năng lực quản lý.
“Nếu có sự hỗ trợ hiệu quả từ chính sách và sự đổi mới mạnh mẽ từ chính các doanh nghiệp, khu vực kinh tế tư nhân sẽ tiếp tục đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước”, vị chuyên gia này bày tỏ.
Liên quan đến vấn đề này, tại buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương về phát triển khu vực kinh tế tư nhân ở Việt Nam ngày 7/3 vừa qua, Tổng Bí thư – Tô Lâm cũng nêu rõ, phải thay đổi được trong tư duy, nhận thức thì mới thay đổi được trong cách “ứng xử” và hành động, chính sách cụ thể đối với khu vực kinh tế tư nhân. Trong đó cần khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất cho tăng trưởng.
Theo Tổng Bí thư, phải có chiến lược rõ ràng cho phát triển của khu vực kinh tế tư nhân phù hợp với trình độ phát triển hiện nay của nền kinh tế. Chiến lược này phải có không gian địa kinh tế, địa chính trị của đất nước và có tính tới những biến đổi của địa kinh tế, địa chính trị thế giới nhằm bảo đảm cho kinh tế tư nhân có đủ sức phát triển với khả năng thích ứng, chống chọi và cạnh tranh cao.
Điểm cốt yếu để tạo đột phá là tháo gỡ các điểm nghẽn về “thể chế”, nhanh chóng cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, xóa bỏ các rào cản, trở lực đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Đồng thời, thực hiện nhất quán quan điểm “người dân và doanh nghiệp được phép làm những gì mà pháp luật không cấm”.
Sẽ có chính sách đột phá cho kinh tế tư nhân
Muốn đưa nền kinh tế trở lại với quỹ đạo tăng trưởng cao, đòi hỏi đặt ra là cơ quan chức năng phải tập trung tháo gỡ các rào cản, “nút thắt” từ thể chế và chính sách đang cản trở sự phát triển của kinh tế tư nhân. Để thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân, Thủ tướng Chính phủ - Phạm Minh Chính đã ký, ban hành Quyết định số 526/QĐ-TTg về việc thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án Phát triển kinh tế tư nhân.
Theo Quyết định, Ban Chỉ đạo có nhiệm vụ xây dựng Đề án Phát triển kinh tế tư nhân trình Bộ Chính trị. Ban Chỉ đạo làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, theo nguyên tắc tập trung, dân chủ, thảo luận công khai, đảm bảo sự chỉ đạo thống nhất. Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì các cuộc họp theo kế hoạch và triệu tập các cuộc họp đột xuất khi cần thiết, có thể ủy quyền cho Phó Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì các cuộc họp để thảo luận, quyết định một số vấn đề cụ thể thuộc nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo.
Đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân chính là một động lực quan trọng giúp thúc đẩy tăng trưởng và đảm bảo phát triển bền vững.
Chỉ thị 05 xác định quan điểm KTTN là một trong những động lực quan trọng nhất cho tăng trưởng, tăng năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Trước mắt, liên quan đến hỗ trợ doanh nghiệp (DN), Thủ tướng giao Bộ Tài chính trước ngày 15/3 sẽ phải báo cáo cấp có thẩm quyền, các đề xuất các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất… để hỗ trợ người dân, DN, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh, du lịch, tiêu dùng trong nước trong năm 2025.
Có thể nói, Chỉ thị 05 là sự khẳng định một lần nữa tầm quan trọng của KTTN và cụ thể hóa bằng thực tiễn. Trước đó, trong Nghị quyết 10-NQ/TW ngày 3/6/2017, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, cũng đã xác định về việc phát triển KTTN trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Điều này càng trở nên cần thiết hơn khi áp lực đạt mục tiêu tăng trưởng đang đặt ra trong năm và những năm nay tới là khá lớn. Thêm vào đó trong bối cảnh tiến hành tinh giản bộ máy, cũng đồng nghĩa với khu vực kinh tế nhà nước cũng dần thu hẹp lại nhường dần chỗ cho khu vực KTTN.
Kinh tế tư nhân Việt Nam đang đối mặt với nhiều khó khăn, từ rào cản thể chế, môi trường kinh doanh chưa thuận lợi đến hạn chế trong tiếp cận vốn và công nghệ. Dù đóng góp hơn 42-45% GDP, khu vực này vẫn chưa phát triển xứng tầm do thủ tục hành chính còn phức tạp, chi phí không chính thức cao và khả năng tiếp cận tín dụng còn hạn chế.
Hơn 50% doanh nghiệp tư nhân phản ánh rằng họ phải chịu nhiều đợt thanh tra, kiểm tra trong năm, gây lãng phí thời gian và chi phí. Bên cạnh đó, doanh nghiệp tư nhân chủ yếu có quy mô nhỏ, chiếm 96% tổng số doanh nghiệp, trong khi số doanh nghiệp lớn, có khả năng cạnh tranh toàn cầu như Vietjet, Vingroup, Masan, FPT hay VinFast… vẫn còn ít.
Tuy nhiên, với định hướng chiến lược rõ ràng của Đảng và sự vào cuộc nhanh nhạy của Chính phủ, cơ hội phát triển của kinh tế tư nhân đang mở ra mạnh mẽ. Chính phủ đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, hỗ trợ tín dụng và thúc đẩy khu vực tư nhân tham gia vào các ngành công nghệ cao, công nghiệp chế biến chế tạo – những lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ. Nếu rào cản về thể chế, vốn và công nghệ được tháo gỡ hiệu quả, khu vực tư nhân có thể tạo ra bước nhảy vọt, đưa nền kinh tế Việt Nam vào quỹ đạo tăng trưởng trên 10%/năm.
Bài học từ Trung Quốc, Hàn Quốc và các nước phát triển cho thấy, khi kinh tế tư nhân được trao cơ hội phát triển, nó có thể trở thành động lực chủ đạo của nền kinh tế. Trung Quốc sau cải cách đã duy trì mức tăng trưởng 10-12%/năm trong nhiều thập kỷ, trong khi Hàn Quốc vươn lên nhờ sự bùng nổ của các tập đoàn tư nhân. Việt Nam hoàn toàn có thể tái lập kỳ tích này nếu tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi cho khu vực tư nhân.
Dù còn nhiều thách thức, nhưng với sự định hướng mạnh mẽ từ Đảng và sự quyết liệt của Chính phủ, kinh tế tư nhân Việt Nam đang đứng trước một tương lai đầy hứa hẹn. Không chỉ đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế, khu vực này còn là nền tảng cốt lõi giúp Việt Nam đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Điều quan trọng là cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ các doanh nghiệp tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn để biến tiềm năng thành hiện thực.
Khánh An
