Sau chất vấn - là gì?

(NB&CL) Khác các kỳ họp trước, lần lượt các Bộ trưởng, trưởng ngành được chọn để ngồi “ghế nóng”, thì lần họp này, tất cả sẽ phải sẵn sàng nghe, trả lời, tranh luận với các ĐBQH. Nói như nguyên ĐBQH khóa XIII Lê Nam, trước áp lực ấy, câu trả lời của các Bộ trưởng, trưởng ngành cũng là dấu mốc để chúng ta nhìn lại sau 1-2 năm nữa…

1. Tại kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XIV, trước khi tiến hành chất vấn, Quốc hội đã tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức danh do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn và công khai số phiếu bầu.

Kết quả, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhận số phiếu tín nhiệm cao nhiều nhất (chiếm 90,1%). Người được đánh giá tín nhiệm cao thứ hai là Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (81,03%). Ở chiều ngược lại, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ là người nhận nhiều số phiếu tín nhiệm thấp nhất. Xếp áp chót là Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể và Bộ trưởng Bộ KH-ĐT Nguyễn Chí Dũng.

Việc Chủ tịch Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ đứng đầu về số phiếu “tín nhiệm cao” đã phản ánh đúng những cải tiến không ngừng của Quốc hội và Chính phủ thời gian qua, được nhân dân và cử tri tin tưởng, kỳ vọng. Đối với những tư lệnh ngành nhận nhiều phiếu tín nhiệm thấp, đã cho thấy các vấn đề dân sinh như giáo dục, giao thông, hay kinh tế thu hút đầu tư còn gây nhiều bất mãn xã hội.

Khi chưa phân định rõ tín nhiệm - không tín nhiệm, sẽ khó có cơ sở để các tư lệnh ngành tự chủ động từ chức khi thấy mình không nhận được sự tin tưởng, không đáp ứng được yêu cầu về năng lực, uy tín,… để thực hiện nhiệm vụ. Thêm nữa, việc chưa công khai lý do tín nhiệm thấp,… thì sẽ khó thúc đẩy mạnh mẽ nỗ lực của các tư lệnh ngành trong cải thiện, khôi phục lòng tin của các ĐBQH, cử tri và nhân dân. Vì thế, cuộc bỏ phiếu tín nhiệm và kết quả kiểm phiếu trên ít nhiều đã tạo được những áp lực nhất định lên các Bộ, ngành, nhất là lên người đứng đầu.

Đại biểu Lưu Bình Nhưỡng - Đoàn ĐBQH tỉnh Bến Tre
phát biểu tranh luận tại phiên họp.

2. Có lẽ sau áp lực của tỷ lệ phiếu tín nhiệm, các phiên chất vấn, trả lời, tranh luận của các ĐBQH và các tư lệnh ngành đã diễn ra sôi nổi hẳn lên. Các Bộ trưởng, trưởng ngành đã chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ tư liệu khi trả lời chất vấn, tranh luận với các ĐBQH.

Từ sáng 30/10, Quốc hội bước vào nội dung chất vấn và trả lời chất vấn, hàng loạt các vấn đề nóng, sát thực tiễn, nổi bật nhất là công tác quản lý đất đai, khi mà đại biểu đánh giá đất đai không chỉ là nguồn lực vật chất mà còn là chủ quyền quốc gia, máu và nước mắt của nhân dân.

Tuy vậy, việc đất công thành “đất ông”, đất rừng thành đất nhà, hàng loạt các vụ việc thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển đổi đất của doanh nghiệp nhà nước,… có dấu hiệu phạm luật, nhóm lợi ích diễn ra trên khắp cả nước vẫn trơ trơ thách thức dư luận, kỷ cương phép nước.

Đại biểu Nguyễn Thanh Hồng ghi nhận những nỗ lực của Bộ TN&MT, nhưng thấy ở đây, vấn đề lớn nhất là kỷ cương, kỷ luật. Tình trạng vi phạm quy hoạch, thất thoát tài sản rất lớn ở giá đất. Các đoàn thanh tra đến, địa phương cũng chỉ rút kinh nghiệm, không chỉ ra các sai phạm và xử lý trách nhiệm bất cứ cá nhân nào. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng TN&MT phải có giải pháp kịp thời trong đấu thầu, chuyển đổi đất hiện nay.

Hay vấn đề quản lý xây dựng, dù các ĐBQH “gào” khản cổ, liên tục dẫn đến hiện trạng rất nhiều dự án, công trình trái phép, đặc biệt Tập đoàn Mường Thanh, 8B Lê Trực, rừng phòng hộ Sóc Sơn..., và hoài nghi về việc có nhóm lợi ích đằng sau, thì Bộ Xây dựng đã chưa đi đến tận cùng của vấn đề - vốn là những thứ hiện hữu, quy định pháp luật để xử lý còn rõ ràng hơn vụ đổi 100 USD tại Cần Thơ (!?).

Còn Bộ GD-ĐT, vấn đề “sinh viên bán dâm” như cách nhìn “dưới thắt lưng” ấy được trả lại cho “xã hội”; Bộ VH-TT-DL thì cho rằng vấn đề đạo đức xã hội xuống cấp có “cái gốc là ở kinh tế”. Phải chăng, muốn cải thiện đạo đức xã hội, phải chờ kinh tế tốt lên, chứ không phải do cách chúng ta hời hợt trong làm văn hóa, thể thao, cẩu thả trong dạy học, trồng người !?

Đại biểu Trần Thị Hiền - đoàn ĐBQH tỉnh Hà Nam đặt câu hỏi đối với Bộ trưởng Bộ Nội vụ.

3. Nguyên đại biểu Quốc hội khóa XIII Lê Nam đánh giá việc đổi mới trong chất vấn đã có tác dụng tức thì, tạo ra áp lực rất lớn với các Bộ trưởng, trưởng ngành. “Tôi nghĩ trước áp lực của phiên chất vấn, câu trả lời của các Bộ trưởng cũng là dấu mốc để chúng ta nhìn lại sau 1 - 2 năm nữa”, ông Nam nói.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, ngoài một số sự kiện như “đổi 100 USD” là có thể được NHNN sửa chữa ngay, thì hàng loạt các vấn đề nhức nhối: Đề xuất xây nhà hát 1.500 tỷ tại Thủ Thiêm; thuế về 0% nhưng giá xe ô tô không giảm; dấu hiệu tiêu cực đặc biệt nghiêm trọng trong các dự án BT-BOT, nhóm lợi ích trong cổ phần hóa doanh nghiệp;... chưa biết bao giờ mới hết gây tranh cãi, phẫn nộ trong dư luận xã hội.

Các ý kiến cho rằng, chỉ một vài phút ngắn ngủi, không thể đủ thời gian để các tư lệnh ngành giải tỏa được những bức xúc của đại biểu, cử tri, không phải là cam kết, là lời hứa với Quốc hội, cử tri và nhân dân.

Thế nên, nếu không cụ thể hóa các nội dung chất vấn - trả lời của ĐBQH và các Bộ trưởng, trưởng ngành bằng văn bản, thì sẽ thiếu cơ sở để giám sát, quy trách nhiệm, và hơn hết là khó thúc đẩy mạnh mẽ nỗ lực của các tư lệnh ngành trong cải thiện, khôi phục lòng tin của các ĐBQH, cử tri và nhân dân.

Mong rằng, Quốc hội sẽ không giơ cao đánh khẽ.

Kiên Giang

Xem thêm

Phụ nữ Việt Nam phát huy bản lĩnh trong kỷ nguyên mới

Phụ nữ Việt Nam phát huy bản lĩnh trong kỷ nguyên mới

(CLO) Từ những nữ doanh nhân chèo lái tập đoàn nghìn tỷ trong nền kinh tế số, các nhà khoa học nữ sở hữu công trình tầm cỡ quốc tế, cho đến những nữ chiến sĩ mũ nồi xanh kiên cường tại các phái bộ Liên Hợp Quốc... phụ nữ Việt Nam hôm nay đang viết nên một định nghĩa mới về bản lĩnh. Không còn bị trói buộc bởi những định kiến cũ kỹ, họ chủ động làm chủ công nghệ, đón đầu xu thế và tỏa sáng rực rỡ trong kỷ nguyên mới, trở thành động lực thúc đẩy hành trình vươn mình mạnh mẽ của toàn dân tộc.

Kỳ vọng xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo đồng bộ

Kỳ vọng xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo đồng bộ

(NB&CL) Bộ VHTTDL vừa ra mắt “Mạng lưới phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam” và công bố 17 sáng kiến phát triển ngành năm 2026. Mạng lưới được kỳ vọng trở thành đầu mối kết nối các nguồn lực, chia sẻ cơ hội hợp tác và thúc đẩy những sáng kiến mới, góp phần đưa văn hóa trở thành nguồn lực phát triển kinh tế. Hiệu quả của mô hình sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa các định hướng thành chương trình hợp tác cụ thể, đưa ý tưởng thành sản phẩm có giá trị và tạo chỗ đứng trên thị trường trong nước, quốc tế.

Việc đã rõ phải làm ngay

Việc đã rõ phải làm ngay

(NB&CL) Việc đã xác định rõ thì phải bắt tay thực hiện, vướng mắc phải được tháo gỡ, trách nhiệm phải được xác định đến cùng. Từ Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV, 3 chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với quá trình tổ chức thực hiện các quyết sách: không để công việc chậm trễ vì né tránh, đùn đẩy, không để những vấn đề đã có hướng giải quyết tiếp tục ách tắc, mà phải tạo chuyển biến thực chất trong từng nhiệm vụ, từng lĩnh vực, để người dân và doanh nghiệp sớm nhận thấy kết quả.

Sau cuộc trở về là một lời hứa

Sau cuộc trở về là một lời hứa

(CLO) 731 liệt sĩ được đưa về nơi an nghỉ sau gần 60 năm. Nhưng sự tri ân không thể khép lại cùng một lễ truy điệu. Điều phải ở lại là lời hứa của những người đang sống: không quên quá khứ và xây dựng một đất nước xứng đáng với sự hy sinh ấy.

Hà Nội đang học cách đi nhanh bằng một cách nghĩ khác

Hà Nội đang học cách đi nhanh bằng một cách nghĩ khác

(NB&CL) Có một Hà Nội rất dễ nhận ra qua những câu chuyện hàng ngày, như tắc đường, mưa xuống là lo ngập, những dự án kéo dài, trường học quá tải... Nhưng nếu chỉ nhìn Thủ đô từ những điều ấy, sẽ khó thấy một chuyển động đang diễn ra khá rõ trong thời gian gần đây: Hà Nội đang thay đổi cách nghĩ về con đường phát triển của chính mình.

Đằng sau sự bùng nổ của các hội nhóm trên mạng xã hội: Ranh giới pháp lý cần được phân định!

Đằng sau sự bùng nổ của các hội nhóm trên mạng xã hội: Ranh giới pháp lý cần được phân định!

(NB&CL) Sự xuất hiện của những hội nhóm mang tên như “Hội những người từng đi tù”, “Hội những người vỡ nợ muốn làm liều” hay gần đây là “Con ghét bố mẹ” đang thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội. Đặc biệt, hội nhóm “Con ghét bố mẹ” đã thu hút sự quan tâm khi có hàng trăm nghìn thành viên. Nhiều bài viết chia sẻ những mâu thuẫn, tổn thương trong quan hệ giữa con cái và cha mẹ.

Quy định 220-QĐ/TW: Khi người dám làm được trao cơ hội để cống hiến

Quy định 220-QĐ/TW: Khi người dám làm được trao cơ hội để cống hiến

(NB&CL) Khi nhiều vấn đề mới không thể giải quyết bằng những cách làm cũ, người cán bộ không chỉ cần năng lực và ý tưởng, mà còn cần một môi trường đủ tin cậy để dám quyết định, dám chịu trách nhiệm và được đánh giá công bằng. Quy định 220-QĐ/TW vì thế không chỉ đặt ra cơ chế bảo vệ người dám làm, mà còn gợi mở một yêu cầu lớn hơn, phải biết phát hiện, giao việc, trao quyền và sử dụng đúng những người có năng lực để họ thực sự tạo ra giá trị.

17 Chủ tịch xã ở Quảng Ngãi và câu chuyện 'có mặt' với trách nhiệm

17 Chủ tịch xã ở Quảng Ngãi và câu chuyện 'có mặt' với trách nhiệm

(CLO) Một cuộc họp có thể chỉ kéo dài vài giờ. Nhưng cách một cán bộ tham dự, lắng nghe và xử lý công việc sau đó lại có thể nói nhiều điều về trách nhiệm công vụ. Câu chuyện 17 Chủ tịch UBND xã ở Quảng Ngãi bị phê bình vì không nghiêm túc trong việc tham dự một hội nghị vì thế đáng để nhìn rộng hơn: Có mặt trong một cuộc họp liệu đã đồng nghĩa với có mặt trong công việc?

Làn sóng phim ngắn AI lan tràn trên mạng xã hội - Quản thế nào?

Làn sóng phim ngắn AI lan tràn trên mạng xã hội - Quản thế nào?

(NB&CL) Nội dung giật gân, những tập phim nối tiếp và lời mời trả phí có thể cuốn người xem vào hàng giờ giải trí, tiêu tiền ngoài dự tính. Rủi ro càng đáng quan tâm khi trẻ em tiếp cận nội dung không phù hợp độ tuổi. Phim ngắn AI đang đặt Việt Nam trước bài toán quản lý cả nội dung, nền tảng phân phối và dòng tiền. Sự phát triển của phim ngắn AI đòi hỏi cách quản lý phù hợp với tốc độ sản xuất và thói quen xem phim trên điện thoại. 

Việc triển khai cấp phát miễn phí SGK cho học sinh phổ thông toàn thành phố không chỉ khẳng định triết lý “lấy con người làm trung tâm” mà còn là bước đột phá lớn để bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục. Ảnh Sở GD&ĐT.

Bài 3: Lấy con người làm trung tâm - “Trái tim” của sự phát triển bền vững

(CLO) Không nằm ở những con số tăng trưởng mang tính định lượng khô khan hay các siêu dự án tỷ USD, thước đo nhân văn và sắc nét nhất cho sự bứt phá của Thành phố Quảng Ninh chính là việc định hình lại tiêu chuẩn sống, biến mỗi người dân thành trung tâm thụ hưởng mọi thành quả của sự phát triển.

Khi AI làm phim, ai chịu trách nhiệm cho một nền văn hóa nội dung bằng máy?

Khi AI làm phim, ai chịu trách nhiệm cho một nền văn hóa nội dung bằng máy?

(CLO) Có những buổi tối, tôi nghe tiếng phim phát ra từ điện thoại của vợ mà phát bực. Ăn cơm xong, cô ấy lại nằm xuống xem những bộ phim ngắn với những nhân vật đẹp đến mức không thật, những câu chuyện quanh đi quẩn lại chuyện phản bội, bị coi thường, lật ngược thân phận rồi trả thù. Hết một đoạn lại “Tập tiếp theo”, và cứ thế câu chuyện kéo dài đến khuya.

Chỉ thị 07-CT/TW: Học Bác để làm tốt hơn việc của hôm nay

Chỉ thị 07-CT/TW: Học Bác để làm tốt hơn việc của hôm nay

(NB&CL) Chỉ thị 07-CT/TW được Bộ Chính trị ban hành ngày 13/7/2026, thay thế Chỉ thị 05-CT/TW và Kết luận 01-KL/TW, đặt việc học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong bối cảnh phát triển mới. Khi thực tiễn đặt ra những yêu cầu mới, cách học cũng không thể chỉ dừng ở nhận thức hay những việc làm theo khuôn mẫu. Chỉ thị 07-CT/TW chuyển từ “học tập và làm theo” sang “học tập và thực hành” tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh, đưa việc học trở về với một câu hỏi rất cụ thể: trước công việc của hôm nay, chúng ta sẽ nghĩ và làm như thế nào?

Tháo điểm “nghẽn”, mở rộng không gian, kiến tạo quốc gia biển mạnh!

Tháo điểm “nghẽn”, mở rộng không gian, kiến tạo quốc gia biển mạnh!

(NB&CL) Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Hội nghị lần thứ ba, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh đặt ra yêu cầu chuyển mạnh tư duy từ khai thác biển sang quản trị biển hiện đại, từ phát triển kinh tế biển theo từng ngành, từng lĩnh vực sang quản trị thống nhất, tổng hợp không gian biển quốc gia. 

Quy định 212: Tạo kỷ cương để giải phóng năng lực hành động

Quy định 212: Tạo kỷ cương để giải phóng năng lực hành động

(NB&CL) Một nền kỷ luật nghiêm minh không phải để bộ máy co lại trong tâm thế sợ sai. Khi ranh giới giữa đổi mới và vi phạm được xác lập rõ, người có trách nhiệm mới có cơ sở để quyết đoán, dám nhận việc khó và đi đến cùng với quyết định của mình. Quy định 212-QĐ/TW về kỷ luật tổ chức đảng và đảng viên vi phạm, đặt trong mạch Nghị quyết 24-NQ/TW và yêu cầu mới về quản trị thực thi, vì thế gợi mở một cách nhìn rộng hơn về kỷ luật: tạo kỷ cương để giải phóng năng lực hành động.

Tháo điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho phát triển công nghiệp văn hóa

Tháo điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho phát triển công nghiệp văn hóa

(NB&CL) Luật Phát triển công nghiệp văn hóa được kỳ vọng sẽ tạo dựng hành lang pháp lý đồng bộ, toàn diện, tháo gỡ những điểm nghẽn, khơi thông và huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển công nghiệp văn hóa; qua đó tạo động lực đưa các giá trị, sản phẩm văn hóa Việt Nam vươn mạnh ra thế giới trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết 24-NQ/TW: Gỡ sức ì để cán bộ dám làm, dám chịu trách nhiệm

Nghị quyết 24-NQ/TW: Gỡ sức ì để cán bộ dám làm, dám chịu trách nhiệm

(NB&CL) Có những việc không khó đến mức không thể làm, nhưng vẫn chậm. Có những điểm nghẽn đã nhìn thấy, nhưng tháo gỡ rất lâu. Việc thuộc thẩm quyền vẫn chờ xin ý kiến, việc đáng lẽ phải quyết lại tiếp tục chuyển lên cấp trên. Trong khi đó, người dân chờ, doanh nghiệp chờ, dự án chờ và nguồn lực cũng chờ. Đằng sau sự chậm trễ ấy đôi khi là tâm lý sợ sai, ngại trách nhiệm, chọn cách an toàn nhất là chưa quyết. Nhưng không hành động cũng có thể làm lỡ cơ hội, kéo dài điểm nghẽn và gây lãng phí nguồn lực. Từ thực tế đó, Nghị quyết 24-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra một yêu cầu rõ ràng: cán bộ phải tiên phong, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, và không thể đứng ngoài trách nhiệm với những việc thuộc thẩm quyền của mình.

Đích đến của đổi mới quản trị là một cuộc sống tốt hơn cho người dân

Đích đến của đổi mới quản trị là một cuộc sống tốt hơn cho người dân

(NB&CL) Một nền quản trị quốc gia có thể được nói đến bằng rất nhiều khái niệm: thể chế, bộ máy, phân cấp, dữ liệu, chuyển đổi số, trách nhiệm giải trình, hiệu lực thực thi… Nhưng nếu phải tìm một câu trả lời giản dị nhất cho câu hỏi đổi mới quản trị để làm gì, có lẽ câu trả lời vẫn nằm ở đời sống của mỗi người dân: họ có được sống tốt hơn, làm việc thuận lợi hơn, được bảo vệ tốt hơn và có thêm niềm tin vào tương lai hay không.

Cỡ chữ bài viết: