Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất lộ trình tăng lương giáo viên theo 2 giai đoạn
Thông tin vừa được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết chiều 17/11, trong dự thảo Nghị định về chính sách tiền lương và phụ cấp đối với nhà giáo, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất lương giáo viên được hưởng thêm hệ số lương đặc thù bên cạnh các chế độ tiền lương, phụ cấp đang có như phụ cấp ưu đãi theo nghề, thâm niên, chức vụ... Riêng với phụ cấp ưu đãi nghề, theo Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, giáo viên mầm non và phổ thông được nhận tối thiểu 70%, mức cao nhất là 100% với thầy cô ở khu vực đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo.... Với nhân viên trường học, phụ cấp là 30%.
Cũng theo người đứng đầu Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ đề xuất thực hiện việc này theo 2 giai đoạn, cụ thể: Giai đoạn 1 từ năm 2026 đến 2030, mức phụ cấp với giáo viên mầm non, phổ thông tăng thêm 15% so với hiện nay, tức 45-85%. Với hệ đại học và giáo dục nghề nghiệp, mức tăng là 5%, lên 30%. Riêng với nhân viên trường học - nhóm hiện chưa được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề, Bộ đề xuất mức 20%.
Giai đoạn 2 từ năm 2031 trở đi sẽ thực hiện mức phụ cấp ưu đãi như Nghị quyết 71.
Về nguồn lực, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cho biết sẽ được bố trí trong kế hoạch ngân sách hàng năm. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, các địa phương cần chủ động hơn trong việc cân đối, ưu tiên cho giáo dục, để chính sách thật sự đi vào cuộc sống, góp phần cải thiện đời sống, tạo động lực để giáo viên yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với nghề.
Luật Nhà giáo được Quốc hội thông qua hồi tháng 6, xác định lương nhà giáo được ưu tiên xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp. Trong dự thảo Nghị định về chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp với nhà giáo công bố tuần trước, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất áp dụng hệ số đặc thù 1,25 với giáo viên mầm non công lập, giáo viên phổ thông là 1,15. Như vậy, lương giáo viên sẽ tăng từ 0,8 đến 3,7 triệu đồng một tháng, mức tăng phổ biến là 1-2 triệu. Ngân sách phát sinh hàng tháng là 1.652 tỷ đồng.
Theo Bộ GD&ĐT, tại khoản 4 Điều 23 Luật Nhà giáo, Quốc hội giao cho Chính phủ quy định chi tiết về tiền lương và phụ cấp đối với nhà giáo. Như vậy, trách nhiệm cụ thể hóa quy định: “Lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp”, hiện thực hóa chủ trương của Đảng đã xác định gần 30 năm qua không phải là trách nhiệm của riêng Bộ Giáo dục và Đào tạo mà là trách nhiệm chung của các Bộ, ngành có liên quan để cùng tham mưu Chính phủ các giải pháp chính sách cụ thể để thực hiện nhiệm vụ Quốc hội giao.
Việc Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất các nội dung chính sách tại dự thảo Nghị định quy định chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp đối với nhà giáo hoàn toàn là thực hiện nhiệm vụ Quốc hội, Chính phủ giao theo quy định của Luật Nhà giáo; bảo đảm đáp ứng các chủ trương của Đảng tại các Nghị quyết, Kết luận liên quan đến lương của nhà giáo; tuân thủ quy định về lương mà Luật Nhà giáo đã quy định.
Tranh luận về “hệ số lương đặc thù”
Đề xuất nhà giáo được hưởng “hệ số lương đặc thù” đang tạo nhiều ý kiến tranh luận. Nhiều ý kiến so sánh nhân viên y tế làm việc vất vả gấp nhiều lần, trực đêm, trực lễ, đối mặt rủi ro, nhưng lương lại thấp hơn. Trong bối cảnh hiện nay, bất cứ đề xuất nào cũng cần tính đến sự hài hòa giữa các ngành nghề trong xã hội để không tạo nên sự so sánh. Một số đại biểu Quốc hội cũng thể hiện quan điểm thận trọng trước đề xuất này của Bộ GD&ĐT. Không ít đại biểu lưu ý, phải tính đến sự hài hòa giữa tiền lương các ngành nghề, tính đến lộ trình thực hiện, đánh giá nguồn lực để bảo đảm khả thi trong triển khai, bởi số lượng nhà giáo, nhân viên trong các cơ sở giáo dục công lập là rất lớn.
Ngày 14/11, Bộ GD&ĐT đã phát hành thông cáo liên quan đến đề xuất này. Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 369/NQ-CP, thông qua hồ sơ báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 - 2035. Theo đó, Chính phủ giao Bộ trưởng GD&ĐT thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ ký tờ trình trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư chương trình theo quy định.
Bộ GD&ĐT đang xây dựng và lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định chính sách tiền lương, chế độ phụ cấp với nhà giáo - một nội dung quan trọng nhằm thể chế hóa Luật Nhà giáo trong thời gian tới. Trước những ý kiến cho rằng việc đề xuất “hệ số lương đặc thù” là không có cơ sở pháp lý và làm phá vỡ thiết kế hệ thống tiền lương, Bộ GD&ĐT khẳng định đây là cách tiếp cận phù hợp và cần thiết, không làm ảnh hưởng đến cấu trúc lương chung. Theo Bộ GD&ĐT, thang bậc lương của nhà giáo vẫn sử dụng hệ thống chung với viên chức sự nghiệp công lập, chỉ bổ sung hệ số đặc thù để bảo đảm đúng nguyên tắc đã được Đảng xác định: “Lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong thang bậc lương hành chính sự nghiệp”. Hệ số lương đặc thù chỉ được dùng để tính mức lương cơ bản, không tính vào phụ cấp, cũng không ảnh hưởng đến các khoản chênh lệch bảo lưu.
Bộ GD&ĐT khẳng định việc bổ sung hệ số lương đặc thù là cần thiết để khắc phục bất cập, bảo đảm đúng chủ trương tôn vinh, đãi ngộ nhà giáo. Đây không phải là sự ưu ái mang tính “ân huệ”, mà là chính sách hợp lý để khẳng định vai trò, vị thế của người thầy trong xã hội. Trong thời gian tới, Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục hoàn thiện nội dung quy định chính sách lương trong dự thảo nghị định, phối hợp với Bộ Tài chính để xác định nguồn lực và bảo đảm tính khả thi, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời thể hiện sự nhất quán với quan điểm xuyên suốt của Đảng và Nhà nước trong việc ưu tiên phát triển giáo dục và chăm lo đội ngũ nhà giáo.
Giáo viên kỳ vọng chính sách đặc thù
Thông tin mới nhất từ Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy, 88% nhà giáo đang xếp lương thấp hơn viên chức các ngành, lĩnh vực khác. Nhóm này có thể được hưởng hệ số lương cao nhất là 6,78; trong khi viên chức các ngành khác có thể được hưởng hệ số lương cao nhất là 8,0 (cao hơn gấp khoảng 1,18 lần). Trong khi đó, nhà giáo phải có trình độ đào tạo đáp ứng theo chuẩn quy định. 100% giáo viên mầm non đang xếp lương thấp nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp.
Mức lương còn khiêm tốn đang là thực tế khiến nhiều giáo viên đối mặt với áp lực tài chính, trong khi công việc của họ đòi hỏi trách nhiệm lớn và sự cống hiến không ngừng. Dù ngày ngày đứng lớp, gieo tri thức, hình thành nhân cách và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ, nhiều thầy cô vẫn phải cân đối chi tiêu từng tháng để lo cho gia đình, đôi khi phải kiêm thêm công việc khác để trang trải cuộc sống.
Thực trạng này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của nhà giáo mà còn tác động lâu dài đến chất lượng dạy và học, khi những con người tận tụy với nghề đôi khi bị chùn bước trước áp lực kinh tế.
Tại dự thảo Nghị định quy định chính sách tiền lương, phụ cấp đối với nhà giáo, Bộ GD&ĐT đề xuất, mọi nhà giáo sẽ được hưởng hệ số lương đặc thù. Trong đó, Bộ đề xuất áp mức 1,25 với giáo viên mầm non công lập, giáo viên phổ thông là 1,15. Hệ số đặc thù chỉ tính với lương, không áp dụng cho phụ cấp.
Chia sẻ với phóng viên, thầy Văn Thông - giáo viên Trường THCS & THPT Vĩnh Lộc (An Giang) - cho biết, một trong những khó khăn lớn của nhà giáo hiện nay là lương. “Mức sống của người dân hiện rất cao, hàng hóa cũng đắt đỏ, lương của người giáo viên có tăng nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tế” - thầy Thông nói và bày tỏ mong muốn tất cả nhà giáo đều được hưởng hệ số lương đặc thù.
Đồng quan điểm, cô Ánh Nguyệt - giáo viên Trường Tiểu học C Quốc Thái (An Giang) trông chờ vào quy định “lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp”. Đây là đãi ngộ xứng đáng đối với vai trò, vị thế và trách nhiệm của nhà giáo.
“Khi Luật Nhà giáo có hiệu lực từ 1/1/2026, không chỉ riêng tôi mà tất cả các đồng nghiệp rất hân hoan khi lương tăng. Điều này mang lại môi trường làm việc nhiều tiếng cười, góp phần giúp cuộc sống ổn định hơn” - cô Nguyệt bày tỏ.
Khẳng định cần có chính sách đặc thù về lương cho nhà giáo, bà Nguyễn Thị Việt Nga - Ủy viên Ủy ban Văn hóa, Xã hội của Quốc hội - cho rằng, đội ngũ giáo viên, đặc biệt là giáo viên mầm non, vùng khó khăn… đang rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng. Mức thu nhập hiện hành không còn đáp ứng được mức sống tối thiểu.
Bên cạnh đó, không thể kỳ vọng “đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục” nếu chúng ta không bắt đầu từ đầu tư đúng mức cho đội ngũ nhà giáo.
“Luật Nhà giáo đã xác lập vị trí đặc thù của nhà giáo, giao Chính phủ quy định xếp lương nhà giáo ở mức cao nhất. Đây là một chính sách đã được Quốc hội quyết định và các cơ quan Chính phủ phải triển khai” - bà Nga nhấn mạnh.
