Đó cũng là đích đến của truyền thông du lịch trong giai đoạn mới. Không chỉ đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới, báo chí còn góp phần định hướng cách phát triển của ngành du lịch, phản biện những điểm nghẽn, lan tỏa những giá trị văn hóa và tạo dựng niềm tin xã hội đối với điểm đến Việt Nam.
Không chỉ kể câu chuyện của hôm nay
Theo ông Tạ Quang Dũng, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội, Báo Nhân Dân, trong nhiều năm qua, lĩnh vực du lịch luôn được xác định là một trong những trọng tâm tuyên truyền quan trọng của Báo Nhân Dân.
Nhưng điều đáng chú ý là cách tiếp cận của báo chí chính luận không chỉ dừng lại ở việc phản ánh hoạt động của ngành hay quảng bá điểm đến.
Ông cho biết, các tuyến bài về du lịch của Báo Nhân Dân ngày càng tập trung vào những vấn đề mang tính chiến lược như chuyển đổi xanh, chuyển đổi số trong du lịch, phát triển kinh tế đêm, xây dựng thương hiệu du lịch quốc gia, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao hay liên kết vùng trong phát triển du lịch.
“Các tuyến bài về du lịch trên các ấn phẩm của Báo Nhân Dân không chỉ dừng ở việc phản ánh hoạt động, quảng bá điểm đến mà còn tập trung làm rõ các vấn đề mang tính chiến lược”, ông Tạ Quang Dũng chia sẻ.
Có thể thấy, đây cũng là điểm khác biệt giữa báo chí chính luận với truyền thông quảng bá thông thường.
Nếu hoạt động quảng bá hướng tới việc đưa hình ảnh điểm đến đến gần hơn với công chúng thì báo chí chính luận quan tâm nhiều hơn tới câu hỏi điều gì tạo nên sức sống lâu dài của điểm đến ấy.
Bởi một địa phương có thể sở hữu cảnh quan đẹp, tài nguyên phong phú hay những di sản quý giá. Nhưng nếu thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, thiếu quy hoạch dài hạn, thiếu sự cân bằng giữa bảo tồn và khai thác hoặc chưa giải quyết được các thách thức về môi trường, sức hấp dẫn của điểm đến sẽ rất khó được duy trì trong thời gian dài.
Chính vì vậy, theo ông Tạ Quang Dũng, bên cạnh việc lan tỏa những mô hình hay, cách làm sáng tạo, báo chí cũng cần nhìn thẳng vào những tồn tại và hạn chế đang đặt ra đối với ngành du lịch.
Đó là tình trạng quá tải tại một số điểm đến nổi tiếng, ô nhiễm môi trường, thương mại hóa di sản, những khó khăn trong chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, hạn chế trong liên kết vùng hay tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao.
“Không dừng ở phản ánh thành tựu, các bài viết của Báo Nhân Dân đã đưa ra những phân tích về tồn tại, hạn chế, bất cập trong phát triển du lịch”, ông nói.
Theo ông, thông qua việc phản ánh những vấn đề này, báo chí không chỉ góp phần nâng cao nhận thức xã hội mà còn thúc đẩy các cơ quan chức năng nghiên cứu, hoàn thiện chính sách quản lý.
Từ câu chuyện đào tạo nguồn nhân lực, khắc phục tính mùa vụ, thu hút đầu tư, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số cho tới tháo gỡ những điểm nghẽn để đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, các bài viết đều hướng tới mục tiêu chung là góp phần thúc đẩy sự phát triển chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững của ngành.
Báo chí trực tiếp tạo ra những trải nghiệm mới
Không chỉ thể hiện vai trò định hướng thông qua các tuyến bài chuyên sâu, những năm gần đây, Báo Nhân Dân còn mở rộng không gian hoạt động của báo chí sang các lĩnh vực văn hóa, công nghệ và trải nghiệm cộng đồng.
Theo ông Tạ Quang Dũng, quá trình chuyển đổi số đã tạo điều kiện để Báo Nhân Dân đổi mới mạnh mẽ cách thức truyền tải các nội dung về du lịch. Những sản phẩm E-Magazine, Longform hay các tác phẩm đa phương tiện giúp thông tin được thể hiện sinh động hơn, hấp dẫn hơn và phù hợp hơn với thói quen tiếp nhận của công chúng hiện đại.
Nhưng điều đáng chú ý hơn là báo chí không chỉ viết về du lịch mà còn trực tiếp tham gia tạo ra những không gian quảng bá và trải nghiệm mới.
Một trong những ví dụ tiêu biểu là chương trình Good Morning Vietnam do Báo Nhân Dân phối hợp triển khai từ năm 2023.
Theo ông Tạ Quang Dũng, đây là dự án âm nhạc quốc tế vì cộng đồng với sứ mệnh đưa âm nhạc đỉnh cao thế giới đến Việt Nam, đồng thời lan tỏa giá trị văn hóa, lịch sử của đất nước ra thế giới.
Từ Kenny G Live in Vietnam, Bond Live in Vietnam đến Secret Garden Live in Vietnam, các nghệ sĩ quốc tế không chỉ biểu diễn mà còn ghi hình tại nhiều danh thắng nổi tiếng của Việt Nam.
Thông qua âm nhạc, hình ảnh về Hà Nội, Quảng Ninh, Ninh Bình và nhiều địa phương khác đã được giới thiệu tới công chúng quốc tế bằng một ngôn ngữ giàu cảm xúc hơn.
Bên cạnh đó, dự án “Yêu lắm Việt Nam” cũng cho thấy khả năng kết hợp giữa báo chí và công nghệ trong quảng bá điểm đến.
Thông qua hệ thống bảng gắn chip NFC tại hàng trăm danh lam, di tích và điểm du lịch trên cả nước, du khách có thể tiếp cận các mô hình 3D, video tư liệu, câu chuyện lịch sử, bản đồ dẫn đường và nhiều nội dung đa phương tiện khác.
“Đây là cách để công nghệ giúp du khách hiểu sâu hơn về điểm đến, lịch sử và văn hóa thay vì chỉ dừng lại ở việc tham quan hay chụp ảnh. Khi ấy, báo chí không chỉ kể những câu chuyện về du lịch mà đang trực tiếp góp phần tạo ra trải nghiệm du lịch”, ông Dũng chia sẻ.
Kiến tạo hình ảnh một Việt Nam đáng đến
Xây dựng một Việt Nam đáng đến, đáng nhớ và đáng quay trở lại không chỉ là câu chuyện của sản phẩm du lịch hay hạ tầng điểm đến.
Đó còn là quá trình kiến tạo hình ảnh quốc gia, xây dựng niềm tin thị trường và duy trì sự kết nối với du khách bằng những thông tin chính xác, kịp thời và có trách nhiệm.
Theo ông Nguyễn Ngọc Toàn, Tổng Biên tập Báo Thanh Niên, trong thời đại kinh tế số và báo chí đa phương tiện, vai trò của báo chí đã vượt xa chức năng truyền tin đơn thuần để trở thành lực lượng “định hình xu hướng tiêu dùng, kiến tạo hình ảnh điểm đến và kết nối cung - cầu du lịch một cách hiệu quả và bền vững”.
“Trong khi mạng xã hội lan truyền cảm xúc, báo chí định hình nhận thức. Đó là sự khác biệt cốt lõi”, ông Nguyễn Ngọc Toàn nhận định.
Theo ông, những kết quả mà du lịch Việt Nam đạt được trong những năm gần đây cho thấy ngành du lịch đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội bứt phá.
Nếu cách đây vài năm việc Việt Nam tiến gần các cường quốc du lịch trong khu vực vẫn còn là điều khó hình dung thì hiện nay điều đó đã trở nên thực tế hơn. Tốc độ tăng trưởng liên tục cùng quyết tâm đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn đang mở ra cơ hội để du lịch Việt Nam khẳng định vị thế ngày càng rõ nét trên bản đồ du lịch khu vực.
"Đằng sau những con số tăng trưởng không chỉ là nỗ lực của ngành du lịch, doanh nghiệp hay các địa phương, mà còn có sự đóng góp bền bỉ của các cơ quan báo chí trong việc quảng bá hình ảnh đất nước, lan tỏa những giá trị của điểm đến và củng cố niềm tin của du khách đối với thị trường Việt Nam", ông Toàn nhận định.
Từ thực tiễn hoạt động của Báo Thanh Niên, ông cho rằng xây dựng thương hiệu du lịch quốc gia không phải là công việc của riêng ngành du lịch mà cần sự tham gia của nhiều chủ thể, trong đó có báo chí.
Bởi một điểm đến muốn được lựa chọn không chỉ cần có sản phẩm tốt mà còn phải được nhận diện đúng, được kể bằng những câu chuyện hấp dẫn và được duy trì sự hiện diện thường xuyên trong nhận thức của công chúng.
Theo ông, những câu chuyện thực tiễn cùng các phân tích chuyên sâu không chỉ giúp du khách có thêm thông tin trước mỗi hành trình mà còn góp phần để họ hiểu hơn về đất nước, con người Việt Nam, từ đó từng bước xây dựng hình ảnh một điểm đến an toàn, thân thiện, năng động và giàu bản sắc trong mắt bạn bè quốc tế.
“Có người nói, báo chí và du lịch là những người bạn đồng hành. Tôi nghĩ điều này hoàn toàn đúng”, ông chia sẻ.
Kể câu chuyện Việt Nam bằng chiều sâu văn hóa
Mỗi hành trình du lịch không chỉ mở ra một không gian trải nghiệm mới mà còn là cơ hội để con người tiếp cận sâu hơn với lịch sử, văn hóa và bản sắc của một vùng đất.
Ông Phùng Công Sưởng, Tổng biên tập Báo Tiền Phong cho rằng, nếu nhìn du lịch chỉ qua những chỉ số về lượng khách hay doanh thu thì vẫn chưa phản ánh hết những giá trị mà ngành kinh tế này mang lại.
Ông nhấn mạnh, du lịch còn là không gian giáo dục văn hóa, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước và khơi dậy những năng lượng tích cực trong xã hội, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ.
Khi người trẻ lên đường khám phá một vùng đất Việt Nam, họ không chỉ đi du lịch. Họ tiếp xúc với lịch sử, thiên nhiên, con người, phong tục, lao động sáng tạo và những giá trị chung của cộng đồng.
"Truyền thông du lịch không chỉ bán một điểm đến, mà còn làm cho những giá trị văn hóa, lịch sử và con người phía sau điểm đến ấy hiện lên sống động, tin cậy và hấp dẫn hơn trong mắt công chúng", ông nói.
Vì thế hiệu quả truyền thông không nằm ở một bài viết riêng lẻ hay một sự kiện đơn lẻ. Điều quan trọng là sự kết hợp giữa những tuyến thông tin được theo đuổi bền bỉ, những sự kiện tạo ra trải nghiệm thực tế, sức lan tỏa của các nền tảng số và các diễn đàn chính sách nhằm tháo gỡ những vấn đề đang đặt ra đối với ngành du lịch.
Theo ông, khi cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và báo chí cùng nhìn về một hướng, du lịch Việt Nam sẽ có thêm sức mạnh cạnh tranh.
“Sức mạnh ấy không chỉ đến từ cảnh quan đẹp hay di sản quý, mà từ khả năng kể câu chuyện Việt Nam một cách trung thực, hấp dẫn, hiện đại và có trách nhiệm”, ông nhấn mạnh.
Từ câu chuyện chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực, quảng bá hình ảnh điểm đến hay xây dựng thương hiệu quốc gia, đích đến cuối cùng vẫn là làm cho Việt Nam trở thành một điểm đến hấp dẫn hơn, chuyên nghiệp hơn và giàu bản sắc hơn.
Một Việt Nam đáng đến bởi vẻ đẹp của thiên nhiên và văn hóa.
Một Việt Nam đáng nhớ bởi những trải nghiệm chân thực và những con người thân thiện.
Và một Việt Nam đáng quay trở lại bởi những giá trị mà du khách mang theo sau mỗi hành trình.
Bởi cuối cùng, sức hấp dẫn bền vững nhất của một điểm đến không nằm ở những gì du khách nhìn thấy, mà ở những điều còn đọng lại sau khi chuyến đi đã kết thúc.
