Tri ân nghề giáo: Đừng chỉ là lời nói!

(CLO) Trước thềm 20/11, Bộ GD&ĐT đã long trọng tổ chức chương trình truyền hình “Thay lời tri ân”, nhằm “nhân lên hạnh phúc giản dị nghề giáo”. Tri ân như vậy, các thầy cô có hạnh phúc, có thoát cảnh “nghèo vẫn hoàn nghèo”, đồng lương có sánh bằng và vượt qua lương... người giúp việc?

1. Mấy ai, kể cả những người yêu và chọn nghề giáo ngờ được rằng, ở một đất nước có truyền thống hiếu học, thậm chí từng đặt địa vị của người thầy trên cả người cha, thì người thầy lại nghèo, lại đói.

Thời bao cấp, nhiều thầy cô ngoài giờ dạy phải lặn lội ruộng đồng, hay buôn thúng bán bưng… Ấy là tình cảnh chung. Nhưng thời mở cửa, nhiều ngành nghề phất lên mà người làm nghề cao quý lại nghèo vẫn hoàn nghèo.

Thậm chí khi Việt Nam đã hội nhập sâu rộng với thế giới cả về kinh tế, văn hóa, giáo dục, thì bỗng ngày 14/1/2009, đích thân Phó Thủ tướng – Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân đã phải phát đi “thư kêu cứu” cho hàng triệu nhà giáo Việt.

Mọi giáo viên vùng cao đều phải tự vượt qua mọi khó khăn, hy sinh cả tuổi đời, sức khỏe vì sự nghiệp trồng người. Ảnh: Giadinh.net

Mọi giáo viên vùng cao đều phải tự vượt qua mọi khó khăn, hy sinh cả tuổi đời, sức khỏe vì sự nghiệp trồng người. Ảnh: Giadinh.net

Trong thư, ông Nhân kêu gọi các tỉnh, thành phố vận động doanh nghiệp giúp các thầy cô có “mâm cơm để cúng ông bà tổ tiên, có được chiếc áo mới cho cha mẹ, con cái, có được chiếc bánh chưng, bánh tét ăn ngày mùng một Tết”.

“Tết thì chết giáo viên” là câu ám ảnh nhà giáo suốt mấy chục năm trước đó, mà sang thế kỷ 21, họ vẫn phải mơ về một mâm cơm, tấm áo.

Thậm chí chỉ vừa mới đây thôi, thầy cô bám bản ở xã An Toàn, huyện An Lão, tỉnh Bình Định đã phải vào làng xin ăn. Trong khi họ, chính họ là những biểu tưởng đẹp nhất về sự hy sinh, cống hiến cho sự nghiệp trồng người.

Ngành giáo dục năm này qua năm khác chỉ ra rả “lời tri ân”.

2. Còn nhớ, trước khi phát đi lời kêu cứu năm 2009, thì vào 17/11/2006, tại cuộc gặp các tân Nhà giáo Nhân dân, tân Giáo sư, ông Nguyễn Thiện Nhân nói bộ sẽ trình Chính phủ đề án cải cách tiền lương, để đến năm 2010 nhà giáo có thể sống được bằng lương.

Thầy cô đã chờ tới 2010, rồi chờ tới giờ là thêm 10 năm nữa, mà đời sống của họ cũng chẳng bớt đi nhọc nhằn. Thật may, họ vẫn dấn thân, chấp nhận sống đạm bạc, dù phải đối diện với muôn vàn áp lực, lúc vật giá leo thang, lúc “tư lệnh ngành” hết bắt “đổi mới" rồi "cải cách"...

Sau ông Nhân, tới ông Phạm Vũ Luận, cũng chỉ nói được một câu đáng nhớ và đáng quên “tôi xin chia sẻ những khó khăn này” trước các giáo viên vùng cao đang tứ bề khó khổ.

Không chỉ ở thành thị, mà cả ở nông thôn, vùng cao, giáo viên cũng không thể sống được với mức lương

Không chỉ ở thành thị, mà cả ở nông thôn, vùng cao, giáo viên cũng không thể sống được với mức lương "chết đói" hiện tại. Ảnh: Giadinhmoi

Nhưng cũng năm 2014 ấy, tên Bộ trưởng Luận gắn với sự kiện “34.000 tỷ đồng làm sách giáo khoa”. Dù ông Luận làm gì đi nữa, làm sách, lo cho nghiên cứu, đào tạo, đi học tập kinh nghiệm nước ngoài,… thì con số 34.000 tỷ đồng ấy so với cảnh thầy cô còn thiếu ăn thiếu mặc là sự tương phản cực kỳ chua chát.

Sang thời ông Phùng Xuân Nhạ, ngày 16/11/2017, ông lại hứa “sẽ đồng hành, tăng lương cho giáo viên”. Nhưng năm 2018, giáo viên THCS lương 2 triệu đồng/tháng, THPT 3 triệu đồng/tháng - mức lương phải gọi đúng là “chết đói”. Trong khi đó, tiền thuê người giúp việc theo tháng đã là 5 triệu đồng.

Bộ trưởng quên mất thầy cô giáo cũng là người, cũng bằng xương bằng thịt, cũng trĩu nặng bổn phận, lo toan. Họ không sống được thì làm sao làm tốt công việc?

3. Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng từng nói: “Các thầy cô giáo không những dạy chữ mà còn dạy người, họ như cây thông trên sườn núi, cây quế giữa rừng sâu thầm lặng tỏa hương dâng hiến trí tuệ, sức lực cho đời”.

Và cũng có thể hiểu đó còn là lời nhắn nhủ, dặn dò, mong đợi thuộc cấp và lãnh đạo ngành giáo dục các thời kỳ của cố Thủ tướng về vai trò, tầm vóc của nhà giáo.

Gần 40 năm đã qua, thầy cô nào đã bớt những giọt nước mắt “chảy ngược vào lòng”?. Bởi chỉ nói về lương, phải tới năm 2022 giáo viên mới có lương mới, khởi điểm dự kiến khoảng 6 triệu đồng/tháng, vẫn thua người giúp việc.

Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ thăm nhà một giáo viên. Năm 2017, ông hứa sẽ đồng hành và tăng lương cho họ.

Bao năm qua, không biết bao lượt nhà giáo đã nêu ý kiến, yêu cầu người đứng đầu ngành giáo dục thực hiện lời hứa tăng lương, để họ có thể sống được, sống đàng hoàng bằng lương, để không còn cảnh các lớp dạy thêm bị "săn bắt", mà hình ảnh, từ ngữ nào cũng làm đau thương người dạy học.

Bộ GD&ĐT thì vẫn vậy, vẫn mau mắn dành những mỹ từ “cao quý”, “hạnh phúc giản đơn”,… để động viên thầy cô bám làng, cắm bản, tiếp tục hiến dâng, thay vì bằng mọi giá nâng mức sống đáng kể cho họ. Không thể nói rằng Bộ chủ quản không quyết tâm. Họ có yêu cầu, kiến nghị, đề xuất tăng lương cho nhà giáo. Nhưng quyết tâm có lớn bằng quyết tâm dành cho các đề án “đổi mới” thi cử, làm sách hay không, chỉ Bộ trưởng mới có thể trả lời.

Lương giáo viên vẫn lè tè ở đáy xã hội, trong khi hàng loạt dự án, đề án “cải tiến – cải lùi” trong giáo dục lũ lượt ra đời, nuốt ngàn vạn tỷ đồng ngân sách mà hiệu quả mơ hồ. Điều đó, càng làm đau những người dạy học.

Ngày 20/11 của năm 2020, những nhà giáo cao quý cả về tri thức và phẩm cách vẫn phải vượt qua mọi khó khăn để sống và làm việc. Có lẽ chính nhờ tình yêu và say mê với sự nghiệp trồng người, không phải vì đồng lương “chết đói” hay mấy lời hứa gió bay của ông Bộ trưởng!

Xem thêm

Khi hiệu quả của chính quyền được đo bằng chất lượng phục vụ và mức độ thụ hưởng của người dân

Khi hiệu quả của chính quyền được đo bằng chất lượng phục vụ và mức độ thụ hưởng của người dân

(NB&CL) Mỗi giai đoạn phát triển của đất nước đều được đánh dấu bằng những quyết sách mang tính mở đường. Có những quyết sách làm thay đổi cách tổ chức nền kinh tế, có những quyết sách tạo nên bước ngoặt về thể chế và phương thức quản trị. Nhưng cũng có những quyết sách không khởi đầu bằng những công trình quy mô lớn hay mục tiêu tăng trưởng cao, mà bắt đầu từ một câu hỏi rất giản dị: sau tất cả những đổi thay, người dân sẽ sống tốt hơn như thế nào?

Nhà nước pháp quyền không có chỗ cho 'quyền lực ảo' phán xét

Nhà nước pháp quyền không có chỗ cho 'quyền lực ảo' phán xét

(CLO) Một đoạn video chưa đầy một phút. Một dòng trạng thái được chia sẻ hàng nghìn lần. Chỉ sau vài giờ, một con người có thể bị quy kết, bị tẩy chay và bị kết án bởi hàng vạn bình luận, ngay cả khi cơ quan có thẩm quyền còn chưa bắt đầu xác minh sự việc.

Một kỳ thi và bài học về sự trung thực

Một kỳ thi và bài học về sự trung thực

(CLO) Mỗi mùa thi tốt nghiệp trung học phổ thông đều mang theo biết bao kỳ vọng của học sinh, gia đình và toàn xã hội. Sau mười hai năm đèn sách, kỳ thi không chỉ khép lại một chặng đường học tập mà còn mở ra cánh cửa của tương lai. Đó có thể là giảng đường đại học, trường nghề hay hành trình lập nghiệp của mỗi người.

Nền tảng cho khát vọng phát triển đất nước

Nền tảng cho khát vọng phát triển đất nước

(NB&CL) Ngày 2/7/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1189/QĐ-TTg về Kế hoạch triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng về phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong thời kỳ mới; đồng thời tạo nền tảng tinh thần vững chắc, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Khi tăng trưởng được đo bằng năng lực thực thi

Khi tăng trưởng được đo bằng năng lực thực thi

(NB&CL) Suốt nhiều năm, “thể chế là điểm nghẽn của điểm nghẽn” gần như đã trở thành một nhận định quen thuộc mỗi khi bàn về những lực cản đối với phát triển. Thế nhưng, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 và Hội nghị trực tuyến với các địa phương đầu tháng 7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra một nhận định khác, ngắn gọn nhưng giàu sức gợi: “Hiện nay, vấn đề cốt tử, cốt lõi là triển khai thực thi. Giai đoạn này, thể chế không còn là điểm nghẽn của điểm nghẽn nữa. Thực thi nhiệm vụ, tổ chức triển khai đang là điểm nghẽn của điểm nghẽn”.

Lớn cùng nhịp bước của đất nước

Lớn cùng nhịp bước của đất nước

(CLO) Mỗi thế hệ đều có một thời điểm phải trả lời câu hỏi: mình sẽ lớn lên như thế nào trong bước chuyển của đất nước. Với tuổi trẻ hôm nay, câu hỏi ấy đến sớm hơn và cũng cụ thể hơn. Khi Việt Nam bước vào một giai đoạn phát triển mới với những cơ hội rộng mở nhưng áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, điều được chờ đợi ở người trẻ không chỉ là khát vọng hay nhiệt huyết, mà còn là năng lực thích ứng, tinh thần học tập không ngừng và bản lĩnh để tạo ra giá trị thật. Lớn cùng nhịp bước của đất nước, vì thế, không còn là một lời cổ vũ, mà đang trở thành một yêu cầu của thời đại.

Nhìn lại một năm cải cách bộ máy

Nhìn lại một năm cải cách bộ máy

(CLO) Một năm trước, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên phạm vi cả nước, cùng với quyết tâm tinh gọn tổ chức bộ máy là hàng loạt băn khoăn về những tác động trong giai đoạn chuyển tiếp. Việc nhiều cán bộ, công chức, viên chức xin nghỉ hưu trước tuổi hoặc thôi việc đã trở thành chủ đề thu hút sự quan tâm của dư luận. Có người coi đây là kết quả tất yếu của quá trình sàng lọc đội ngũ, cũng có người lo ngại bộ máy sẽ thiếu hụt những cán bộ có năng lực, kinh nghiệm đúng vào thời điểm chính quyền cơ sở được giao nhiều quyền hạn và trách nhiệm hơn.

Báo chí Việt Nam - Người đến sau có trách nhiệm!

Báo chí Việt Nam - Người đến sau có trách nhiệm!

(CLO) Vòng xoáy công nghệ có lẽ chẳng bao giờ có điểm dừng. Báo chí bây giờ và trong tương lai vẫn sẽ từng ngày đối mặt với áp lực buộc mình đổi mới. Nhưng dù có ở nền tảng công nghệ nào, dù kỹ thuật làm báo có phát triển đến đâu, thì có những giá trị cốt lõi của báo chí cũng không thể mất và không được phép mất. Như một chiếc la bàn, Báo chí cách mạng có thể định hướng dư luận, góp phần gìn giữ sự ổn định xã hội và vun đắp niềm tin vào sự thật. Mạng xã hội có thể là “mạch máu” kết nối thông tin, nhưng Báo chí cách mạng chính là “trái tim” giữ nhịp đập lý trí và trách nhiệm trong đời sống truyền thông hiện đại, để luôn là một người đến sau có trách nhiệm!

Giữ chủ quyền trên không gian mạng: Từ tư duy đến hành động

Giữ chủ quyền trên không gian mạng: Từ tư duy đến hành động

(NB&CL) Từ cảnh báo về nguy cơ mất an toàn dữ liệu đến yêu cầu xây dựng “thế trận an ninh mạng chủ động, toàn diện”, Chỉ thị số 57-CT/TW đã đặt ra một định hướng chiến lược rõ ràng cho bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian số. Nhưng để biến định hướng ấy thành năng lực phòng thủ thực chất vẫn là bài toán lớn, đòi hỏi sự đồng bộ về công nghệ, nhân lực, thể chế pháp lý và khả năng tự chủ dữ liệu trong bối cảnh các nguy cơ an ninh mạng ngày càng phức tạp và khó lường.

Cần những “lá chắn phòng thủ” mới

Cần những “lá chắn phòng thủ” mới

(NB&CL) Một đường điện bị tê liệt có thể làm cả thành phố tối đèn. Một tuyến giao thông đứt gãy có thể khiến nền kinh tế chao đảo. Nhưng trong thời đại số, chỉ một cuộc tấn công mạng vào trung tâm dữ liệu, hệ thống ngân hàng hay nền tảng điều hành quốc gia cũng có thể tạo ra những xáo trộn không kém một cuộc khủng hoảng ngoài đời thực. Không gian mạng giờ đây đã trở thành phần lãnh thổ đặc biệt, gắn trực tiếp với chủ quyền quốc gia, năng lực quản trị và niềm tin xã hội.

Sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam: Cơ hội định giá lại nông sản Việt Nam

Sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam: Cơ hội định giá lại nông sản Việt Nam

(NB&CL) Trong nhiều năm qua, Việt Nam đứng trong nhóm xuất khẩu nông sản lớn nhất thế giới về sản lượng, nhưng giá trị thu về vẫn chưa tương xứng. Phần lớn các mặt hàng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, gạo… vẫn phụ thuộc vào giá niêm yết trên sàn quốc tế, khiến doanh nghiệp và nông dân trong nước luôn ở thế bị động. Chuyên gia nhận định: Việt Nam dẫn đầu thế giới nhiều mặt hàng nông sản nhưng thiếu sàn giao dịch thực thụ, gây lãng phí nguồn lực và đánh mất quyền định đoạt giá bán.

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Từ đối thoại khu vực đến dấu ấn một Việt Nam chủ động kiến tạo

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Từ đối thoại khu vực đến dấu ấn một Việt Nam chủ động kiến tạo

(NB&CL) Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 được tổ chức tại Hà Nội (từ ngày 9-10/6/2026) vào đúng thời điểm khu vực đang đứng trước những yêu cầu mới về tự cường, đổi mới và thích ứng với các biến động toàn cầu. Trong dòng chảy đó, AFF không chỉ là một sự kiện đối ngoại quan trọng của ASEAN mà còn cho thấy vai trò ngày càng chủ động của Việt Nam trong việc khởi xướng, duy trì và làm sâu sắc thêm các không gian đối thoại khu vực.

Việc tử tế - Bông hoa đẹp của thi đua yêu nước

Việc tử tế - Bông hoa đẹp của thi đua yêu nước

(CLO) Nhân dịp kỷ niệm 78 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc (11/6/1948 - 11/6/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gặp mặt 100 điển hình tiên tiến trong Chương trình “Việc tử tế” của Đài Truyền hình Việt Nam. Đây không chỉ là hoạt động tôn vinh những con người bình dị mà cao quý, mà còn là dịp để xã hội nhìn lại, trân trọng và lan tỏa những giá trị nhân văn tốt đẹp đang hiện hữu trong đời sống hằng ngày.

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

(CLO) Trong nhiều thập niên qua, người lao động Việt Nam từng đối mặt với không ít biến động của nền kinh tế. Nhưng có lẽ chưa bao giờ câu chuyện tương lai nghề nghiệp lại được đặt ra rõ ràng như hôm nay, khi trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và chuyển đổi số đang làm thay đổi cách con người làm việc và tạo ra giá trị. Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một nhiệm kỳ đại hội.

 Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

(NB&CL) Hà Nội một lần nữa đưa kế hoạch thu phí phương tiện giao thông vào nội đô với lộ trình bắt đầu từ Vành đai 1 vào năm 2028 với kỳ vọng “công cụ kinh tế” sẽ giúp điều tiết giao thông và thúc đẩy người dân chuyển sang phương tiện công cộng. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, việc nghiên cứu thu phí phương tiện vào nội đô cần được đánh giá toàn diện cả ở góc độ giao thông, kinh tế lẫn tác động xã hội.

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

(NB&CL) Một năm trước, mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương chính thức đi vào vận hành sau cuộc sắp xếp quy mô lớn nhất trong nhiều thập niên. Hàng loạt đơn vị hành chính được tổ chức lại, nhiều cơ quan được hợp nhất, hàng nghìn đầu mối được tinh gọn, mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên phạm vi cả nước.

Cỡ chữ bài viết: