Lấy độc giả làm trung tâm là ưu tiên sống còn của báo chí

Khi các cuộc thảo luận về trí tuệ nhân tạo ngày càng dày đặc, một thông điệp quen thuộc lại liên tục được nhắc tới: báo chí cần tập trung tối đa vào khách hàng ngay lập tức. Đây được xem là ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự năm 2026, trong bối cảnh AI, nền tảng phân phối và mô hình doanh thu đang đồng loạt thay đổi.

Tại Đại hội Thế giới INMA, CEO Dow Jones Almar Latour nhấn mạnh rằng việc chỉ nói về lượng view đồng nghĩa với thất bại. “Đây là những độc giả, khách hàng của chúng ta”, ông nói. Thông điệp này được đưa ra giữa lúc nhiều tòa soạn vẫn bị cuốn vào các cuộc tranh luận về công nghệ, trong khi yếu tố duy nhất họ thực sự kiểm soát được là trải nghiệm dành cho độc giả.

Một người đàn ông đang ngồi trên ghế dài đọc báo.
Ảnh minh họa: Unsplash

Tuy vậy, cách ngành báo chí đo lường thành công lâu nay lại không phục vụ mục tiêu đó. Nhiều tòa soạn vẫn tối ưu theo các chỉ số cũ: lượt xem trang ưu tiên số lượng hơn giá trị; người dùng hoạt động hằng ngày, hàng tuần hay hàng tháng phản ánh tần suất truy cập nhưng không cho thấy chiều sâu; thời gian ở lại trang đôi khi được “thưởng” dù trải nghiệm không thực sự tích cực. Trong khi đó, các bộ phận quảng cáo tập trung vào doanh thu, còn khối biên tập lại theo đuổi tần suất hoặc thời lượng tiêu thụ nội dung, tạo ra những động lực cạnh tranh và ma sát nội bộ.

Một hạn chế lớn của các chỉ số truyền thống là không phản ánh được sự đa dạng trong hành vi đọc. Một độc giả trung thành có thể dành hàng giờ để khám phá nội dung, nhưng cũng có thể chỉ lướt nhanh tiêu đề trước giờ làm việc. Trong những khoảnh khắc như vậy, trải nghiệm tốt hơn là trải nghiệm nhanh gọn và phù hợp, không phải kéo dài thời gian sử dụng. Tuy nhiên, các KPI phổ biến hiếm khi ghi nhận điều này.

Nếu thực sự muốn tối ưu cho khách hàng, các nhà xuất bản được cho là cần suy nghĩ lại về hệ thống đo lường. Không có một giải pháp duy nhất, nhưng có những cách tiếp cận tinh tế hơn. Các chỉ số tổng hợp như tần suất, độ mới và khối lượng có thể cung cấp bức tranh toàn diện hơn về mức độ gắn bó.

Đo lường gắn kết thương hiệu, bao gồm mức độ kết nối và khả năng giới thiệu, phản ánh giá trị mà thời gian truy cập không thể hiện được. Bên cạnh đó, giá trị trọn đời của khách hàng giúp các tổ chức tập trung vào tăng trưởng bền vững thay vì những kết quả ngắn hạn.

Trong khi OpenAI dường như tối ưu hóa cho tiện ích khách hàng, các nền tảng mạng xã hội lại theo đuổi sự tương tác, câu hỏi đặt ra là báo chí có thể học được gì từ việc tập trung quyết liệt vào một chỉ số duy nhất, và liệu có nên làm vậy hay không.

Tại Hội thảo Sản phẩm & Công nghệ INMA, Katharine Bailey, Giám đốc toàn cầu về sản phẩm và thiết kế của Condé Nast, cho biết tập đoàn này đang chuyển trọng tâm từ người dùng hoạt động hàng tháng (MAU) sang người dùng hoạt động hàng tuần (WAU), phản ánh sự dịch chuyển từ tương tác sang lòng trung thành.

Điểm chung của các cách tiếp cận này là cùng hướng đến một mục tiêu: mang lại trải nghiệm người dùng xuất sắc, phù hợp và lấy con người làm trung tâm. Khi các nhà xuất bản ngừng chạy theo lưu lượng truy cập và bắt đầu thiết kế sản phẩm cho độc giả thực sự, những yếu tố còn lại - từ lòng trung thành đến tăng trưởng và doanh thu - được kỳ vọng sẽ đến một cách bền vững hơn.

Xem thêm

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

Báo chí Việt Nam trước không gian phát triển mới

(NB&CL) Không gian phát triển mới của báo chí không còn là một khái niệm thuộc về tương lai. Nó đang hiện hữu trong từng thay đổi của công chúng, công nghệ, phương thức sản xuất và phân phối thông tin; trong sự xuất hiện của những nền tảng truyền thông mới, những mô hình sản phẩm mới và cả những thay đổi trong chính sách, pháp luật đối với hoạt động báo chí. Sự dịch chuyển ấy chính là cơ sở để Diễn đàn Tổng Biên tập lần thứ 8 – năm 2026 lựa chọn chủ đề “Báo chí Cách mạng Việt Nam - Cơ hội trong không gian phát triển mới”.

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

Độc giả ngày càng tin nhà báo hơn thương hiệu báo chí

(CLO) Các số liệu và thảo luận tại nhiều sáng kiến của Hiệp hội Tin tức và Truyền thông Quốc tế (INMA) cho thấy mối quan hệ giữa độc giả với từng nhà báo, người sáng tạo nội dung đang ngày càng có giá trị, trong khi sức mạnh của thương hiệu báo chí truyền thống không còn đủ để giữ chân công chúng.

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

Luật Báo chí 2025: Cơ hội mới, động lực mới cho báo chí địa phương

(CLO) Với các cơ quan báo chí địa phương, tác động của Luật Báo chí 2025 không chỉ nằm ở những quy định mới về quản lý hoạt động báo chí. Điều đáng chú ý hơn là một tư duy mới đang được đặt ra: từ “thuần quản lý hành chính” sang “đồng hành và kiến tạo phát triển” trong môi trường truyền thông số.

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

Tương lai ngành truyền thông: AI làm tin thường nhật, nhà báo tập trung tạo nội dung khác biệt

(CLO) Sau một tuần tham dự Hội nghị bàn tròn CEO của INMA tại Vail (Mỹ), với sự góp mặt của khoảng 40 lãnh đạo các tổ chức báo chí, nhiều quan điểm về tương lai ngành truyền thông đã được đưa ra, trong đó nổi bật là việc tự động hóa các công việc thường nhật và tăng đầu tư vào những nội dung tạo khác biệt.

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

Khi AI ngày càng mạnh, tòa soạn phải mạnh lên từ bên trong

(CLO) Rời xa giai đoạn thí điểm rời rạc, báo chí đang bước vào kỷ nguyên ứng dụng AI sâu vào quy trình và hạ tầng. Cuộc đua công nghệ giờ đây không thuộc về ai sở hữu nhiều công cụ hơn, mà được định đoạt bởi năng lực biến dữ liệu và tri thức tòa soạn thành sức mạnh nội tại.

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

Luật Báo chí 2025: Cơ quan báo chí được liên kết sản xuất nội dung, bổ sung nguồn thu mới

(CLO) Luật Báo chí 2025 cho phép cơ quan báo chí liên kết với cơ quan báo chí khác, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cùng sản xuất nội dung. Luật cũng bổ sung các nguồn thu từ bán quyền đọc, nghe, xem, cấp phép khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí; đồng thời quy định cụ thể hơn về xuất nhập khẩu sản phẩm báo chí.

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

Bản quyền báo chí giữa 'cơn lốc' sao chép và khai thác dữ liệu

(CLO) Một bài báo có thể mất nhiều ngày tác nghiệp, xác minh, biên tập nhưng chỉ cần vài phút để bị sao chép. Video bị cắt ghép, livestream lại; dữ liệu bị tự động "cào" cho các hệ thống công nghệ. Công nghệ giúp báo chí lan xa hơn, nhưng cũng khiến tài sản trí tuệ của tòa soạn dễ bị khai thác hơn bao giờ hết.

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

Tòa soạn của tương lai sẽ được điều hành bằng dữ liệu

(NB&CL) Cuộc cạnh tranh của báo chí đang thay đổi. Trong kỷ nguyên AI, khoảng cách giữa các tòa soạn sẽ không còn được tạo ra bởi việc ứng dụng thêm một công nghệ mới, mà bởi năng lực quản trị, khả năng tổ chức dữ liệu và những lựa chọn chiến lược được thực hiện từ hôm nay. Khi công nghệ dần trở thành điều kiện phổ biến, dữ liệu sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của mỗi cơ quan báo chí.

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

Chuyên gia Lê Quốc Vinh: 'Đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí là thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin'

(CLO) “Trong một thế giới mà thông tin ngày càng dư thừa nhưng niềm tin ngày càng khan hiếm, đổi mới sáng tạo lớn nhất của báo chí có lẽ không nằm ở việc sản xuất thêm nội dung, mà ở việc thực hiện tốt hơn vai trò hạ tầng niềm tin cho phát triển” - ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Le Group of Companies, nhấn mạnh khi đề xuất cách tiếp cận 'Báo chí Hạ tầng Niềm tin'.

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

VnExpress: Làm chủ dữ liệu để hiểu độc giả và tối ưu sản phẩm

(NB&CL) Với VnExpress, xây dựng năng lực dữ liệu bắt đầu từ nhu cầu trả lời những câu hỏi rất cụ thể về độc giả và sản phẩm: Vì sao pageview tăng hoặc giảm? Độc giả là ai? Họ đến và đi vì điều gì? Làm thế nào để kéo họ quay lại và tương tác? Sau nhiều năm xây dựng hệ thống riêng, dữ liệu trở thành một phần trong cách tòa soạn phân tích nội dung, hiểu độc giả và vận hành sản phẩm.

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

AI mạnh đến đâu, phụ thuộc dữ liệu đến đó

(NB&CL) AI đang đi rất nhanh từ một công nghệ được báo chí thử nghiệm sang một năng lực được tích hợp vào hoạt động tác nghiệp. Nhưng phía sau những mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh vẫn tồn tại một điều kiện nền tảng: AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi nó được cung cấp dữ liệu đủ tốt, đủ ngữ cảnh và có thể sử dụng một cách đáng tin cậy.

Cỡ chữ bài viết: