Ngai vàng triều Nguyễn: Một cú trèo, ba đoạn gãy và vô số câu hỏi

(CLO) Ngai vàng triều Nguyễn – biểu tượng tối thượng của quyền lực phong kiến Việt Nam, bảo vật quốc gia được gìn giữ giữa chính điện Thái Hòa, Đại nội Huế – vừa bị một người đàn ông "ngáo đá" ngồi lên, bẻ gãy nhiều bộ phận. Cảnh tượng đau lòng ấy diễn ra ngay giữa ban ngày, trước mắt du khách, trong khi lực lượng bảo vệ chỉ kịp có mặt… sau khi sự đã rồi.

Chuyện thật như đùa, nhưng chẳng ai cười nổi.

3(1).jpg
Ngai vàng triều Nguyễn - bảo vật quốc gia bị bẻ gãy. Trong ảnh, ngai vàng triều Nguyễn đặt tại chính điện Thái Hòa khi ngôi điện này được hoàn thành trùng tu vào cuối năm 2024 - Ảnh: Nhật Linh

Di sản trăm năm, bị phá trong vài phút

Ngày 24/5, một người đàn ông được cho là ngáo đá đã "đi xuyên" hàng rào bảo vệ, leo thẳng lên ngai vàng, thỏa thích đập phá một bảo vật quốc gia - di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận - giữa chốn linh thiêng rồi mới bị ngăn chặn, khống chế. Trong khi đó, theo lời Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, thời điểm xảy ra vụ việc có hai bảo vệ đang canh trực.

Xem lại các video và diễn biến câu chuyện, nhiều người rất bức xúc về sự cố vô cùng đáng tiếc này. Nhiều vấn đề nổi cộm được đặt ra:

Hai người bảo vệ này đã ở đâu khi một đối tượng lạ mặt, có biểu hiện bất thường, trèo lên một hiện vật được công nhận là bảo vật quốc gia và đập phá trước mặt bao người? Camera giám sát để làm gì? Còi báo động đâu? Lúc nào thì hệ thống bảo vệ mới làm đúng vai trò của nó?

Trên mạng xã hội và các diễn đàn, không ít bình luận bày tỏ sự giận dữ, thẳng thắn cho rằng lực lượng bảo vệ tại di tích "có cũng như không", “Trói gà không chặt mà giao giữ bảo vật à?”. Một số khác bày tỏ sự xót xa khi chứng kiến những di sản được gìn giữ cả trăm năm, vượt qua chiến tranh, thiên tai… lại bị tổn hại bởi sự lơ là của con người hôm nay, “Di tích vài trăm năm, bị phá trong vài phút!”.

Đó không chỉ là những lời phẫn nộ nhất thời. Mà là nỗi đau từ một câu hỏi lớn hơn: "Chúng ta đang thật sự đối xử với di sản như thế nào?"

Di sản không thể tự bảo vệ mình. Những cổ vật, ngai vàng, bảo vật quốc gia… đều không biết kêu cứu. Chúng chỉ biết đau, rất đau, khi bị chạm vào, đập phá, không phải bằng những cú đánh, mà bằng sự thiếu trách nhiệm.

Bảo vệ hiện vật hay chỉ “canh gác thời gian”?

Có nhà sử học từng chia sẻ rằng: “Di sản là một phần máu thịt của lịch sử, không được tái tạo nếu mất đi”. Những thứ như ngai vàng, sắc phong, tượng đá, bức hoành phi… không có bản sao. Khi một chi tiết bị gãy, một vết xước xuất hiện thì đó là vết thương của cả lịch sử.

Tuy nhiên nhiều năm qua, lực lượng bảo vệ di tích ở nhiều nơi vẫn bị xem nhẹ, được tuyển chọn chủ yếu với yêu cầu “có mặt là được”, và hoạt động mang tính hình thức. Không được đào tạo về ứng xử với khách, về phát hiện dấu hiệu bất thường, càng không có kỹ năng phản ứng nhanh với tình huống nguy hiểm.

Có nơi, nhân viên bảo vệ ngồi cả buổi với chiếc ghế nhựa, mắt không rời khỏi... điện thoại. Có người lại nghĩ mình đang trông coi kho hàng, chứ không phải một phần linh hồn văn hóa dân tộc.

Đúng là đối tượng phá hoại có biểu hiện ngáo đá, hành vi manh động. Nhưng câu hỏi đặt ra là: một di tích quốc gia, nơi đặt hiện vật độc bản tại sao không có giải pháp bảo vệ chặt chẽ hơn? Tại sao không lắp đạt Camera giám sát? Cảnh báo tự động? Hàng rào như thế nào mà trèo cái là lên tận ngai vàng? Hai bảo vệ mà để một người ngáo đá “làm chủ” ngai vàng giữa thanh thiên bạch nhật?

Câu chuyện tại điện Thái Hòa lần này là một bài học đắt giá: bảo vệ di tích không thể là công việc “giữ cho có”, mà phải là giữ bằng cả nhận thức, kỹ năng và tinh thần trách nhiệm.

Đây cũng là lời cảnh tỉnh nghiêm khắc không chỉ với riêng điện Thái Hòa, mà với mọi nơi đang lưu giữ ký ức lịch sử dân tộc: các bảo tàng, đền thờ, nhà tưởng niệm… Đừng để những hiện vật vô giá nằm đó như những “ông già ngủ gật”, phó mặc số phận cho lòng người.

Có cần một “Luật bảo vệ bảo vật”?

Ở nhiều nước, các khu di sản, bảo tàng lớn đều có quy trình bảo vệ nghiêm ngặt. Ở Pháp, bảo tàng Louvre nơi đặt bức tranh Mona Lisa, không chỉ có lớp kính chống đạn mà còn có đội bảo vệ phản ứng nhanh được đào tạo chuyên nghiệp. Ở Nhật Bản, những đền chùa cổ đều bố trí nhân viên hướng dẫn am hiểu văn hóa, sẵn sàng xử lý tình huống thay vì “trông cho hết ca”.

Còn ở ta, nhiều bảo tàng và di tích quốc gia vẫn đang “đứng chờ sự cố” xảy ra mới đi tìm cách sửa. Câu hỏi đặt ra lúc này là, với hàng ngàn hiện vật quý đang trưng bày trên khắp cả nước, liệu có bao nhiêu phần trăm trong số đó được bảo vệ đúng nghĩa?

Có lẽ, đã đến lúc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần xây dựng một hệ thống tiêu chuẩn về quản lý và bảo vệ bảo vật, trong đó yêu cầu nghiêm ngặt hơn với lực lượng trực tiếp canh giữ di sản. Đồng thời cần mạnh dạn xã hội hóa, huy động công nghệ (AI giám sát, cảnh báo tự động, phản ứng nhanh), thay cho việc phó mặc vài nhân viên ngồi ghế nhựa giữa trưa nắng.

Hậu sự cố: xin đừng chỉ "rút kinh nghiệm”

th1_yvcu(1).jpg
Một số bộ phận ngai vàng triều Nguyễn bị đập gãy. Ảnh: CA

Sau sự việc đau lòng này, rất có thể sẽ có những bản báo cáo dài, những cuộc họp “nghiêm túc kiểm điểm”, những lời hứa “sẽ rút kinh nghiệm sâu sắc”. Nhưng xin đừng để ngai vàng bị gãy rồi ta mới nghĩ đến chuyện dựng lại.

Bởi ngai vàng có thể sửa, nhưng niềm tin vào cách chúng ta gìn giữ di sản, một khi đã vỡ, thì khó mà hàn gắn.

Chúng ta đã từng ngậm ngùi trước những pho tượng cổ bị trộm mất đầu, những sắc phong bị đánh cắp, những cổ vật bị làm giả tráo đổi… Và giờ là ngai vàng bị ngồi lên, đập gãy.

Nếu chúng ta thật sự xem di sản là một phần của tổ quốc, thì hãy bảo vệ nó bằng cách của người có trí, có tâm, và có trách nhiệm. Nếu không, mai đây, chuyện “ngồi lên ngai vàng” sẽ không còn là cú sốc, mà chỉ là khởi đầu cho một loạt mất mát có thể dự báo trước, hay chương tiếp theo trong chuỗi bi hài kịch về… “bảo vật bị bảo vệ lơ là”.

Xem thêm

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

(CLO) Trong nhiều thập niên qua, người lao động Việt Nam từng đối mặt với không ít biến động của nền kinh tế. Nhưng có lẽ chưa bao giờ câu chuyện tương lai nghề nghiệp lại được đặt ra rõ ràng như hôm nay, khi trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và chuyển đổi số đang làm thay đổi cách con người làm việc và tạo ra giá trị. Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một nhiệm kỳ đại hội.

 Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

(NB&CL) Hà Nội một lần nữa đưa kế hoạch thu phí phương tiện giao thông vào nội đô với lộ trình bắt đầu từ Vành đai 1 vào năm 2028 với kỳ vọng “công cụ kinh tế” sẽ giúp điều tiết giao thông và thúc đẩy người dân chuyển sang phương tiện công cộng. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, việc nghiên cứu thu phí phương tiện vào nội đô cần được đánh giá toàn diện cả ở góc độ giao thông, kinh tế lẫn tác động xã hội.

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

(NB&CL) Một năm trước, mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương chính thức đi vào vận hành sau cuộc sắp xếp quy mô lớn nhất trong nhiều thập niên. Hàng loạt đơn vị hành chính được tổ chức lại, nhiều cơ quan được hợp nhất, hàng nghìn đầu mối được tinh gọn, mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên phạm vi cả nước.

Bảo vệ thế hệ trẻ trước những cạm bẫy trên không gian mạng

Bảo vệ thế hệ trẻ trước những cạm bẫy trên không gian mạng

(CLO) Chưa bao giờ internet và mạng xã hội có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến đời sống con người như hiện nay. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, bất kỳ ai cũng có thể học tập, giải trí, kết nối bạn bè và tiếp cận kho tri thức toàn cầu. Không gian mạng đã mở ra nhiều cơ hội phát triển trong thời đại số.

Xăng E10 và định hướng tăng trưởng xanh của nền kinh tế!

Xăng E10 và định hướng tăng trưởng xanh của nền kinh tế!

(NB&CL) Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được phân phối trên toàn quốc theo lộ trình của Bộ Công Thương. Việc các doanh nghiệp xăng dầu đồng loạt chuyển sang kinh doanh xăng sinh học E10 cho thấy, quá trình chuyển đổi năng lượng xanh ở Việt Nam đang từng bước thích ứng với xu hướng phát triển bền vững, giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Nếu phát triển tốt nhiên liệu sinh học, Việt Nam không chỉ có thêm một giải pháp giảm phát thải mà còn mở ra dư địa cho nông nghiệp nguyên liệu, công nghiệp chế biến và xu hướng kinh tế tuần hoàn.

Xăng E10: 14 năm chuẩn bị và bài toán đồng thuận xã hội

Xăng E10: 14 năm chuẩn bị và bài toán đồng thuận xã hội

(NB&CL) Xăng E10 sẽ chính thức được triển khai trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 theo đúng lộ trình được Chính phủ hoạch định từ hơn một thập niên trước. Nhưng điều khiến dư luận tranh luận những ngày qua không chỉ là một loại nhiên liệu mới, mà là cách một chủ trương đúng được đưa vào đời sống. Bởi kinh nghiệm cho thấy, một chính sách có thể được chuẩn bị rất kỹ trên giấy tờ, nhưng chỉ thực sự thành công khi người dân hiểu, tin và sẵn sàng đồng hành cùng nó.

Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa những giá trị tốt đẹp vào đời sống hằng ngày

Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa những giá trị tốt đẹp vào đời sống hằng ngày

(CLO) Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa đang được đặt ra như một bước phát triển mới trong tư duy quản trị ở cơ sở. Theo PGS.TS Lê Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, đây là thời điểm “chín muồi” để đưa những giá trị của chủ nghĩa xã hội đi vào đời sống bằng những thay đổi cụ thể mà người dân có thể nhìn thấy, cảm nhận được mỗi ngày.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường bảo vệ tác quyền trên môi trường số

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường bảo vệ tác quyền trên môi trường số

(NB&CL) Hàng loạt vụ xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan bị khởi tố hình sự đánh dấu bước chuyển mạnh trong câu chuyện bản quyền tại Việt Nam. Động thái của Bộ Công an được xem là cú đánh trực diện vào tư duy “xài chùa” vốn tồn tại dai dẳng trong môi trường giải trí và nội dung số.

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến khát vọng hùng cường của dân tộc

Từ tư tưởng Hồ Chí Minh đến khát vọng hùng cường của dân tộc

(CLO) Tháng Năm lại về. Những con đường bắt đầu nhiều hơn sắc đỏ của cờ hoa. Những bài hát về Bác lại vang lên từ các ô cửa nhỏ, từ loa phát thanh trong mỗi khu dân phố, từ những chương trình truyền hình buổi tối. Có điều, năm nay, cảm xúc về ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh dường như đến theo một cách khác.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết” trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

(CLO) Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đại thành công”. Đó không chỉ là lời hiệu triệu cách mạng, mà còn là kết tinh sâu sắc tư tưởng chính trị, triết lý nhân văn và tầm nhìn chiến lược của Người về sức mạnh của dân tộc Việt Nam.

Không có ngoại lệ cho người nổi tiếng

Không có ngoại lệ cho người nổi tiếng

(CLO) Thông tin ca sĩ Miu Lê bị Công an Thành phố Hải Phòng khởi tố, bắt tạm giam để điều tra hành vi “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” thêm một lần nữa đặt ra những suy ngẫm về trách nhiệm xã hội của người nổi tiếng. Dù vụ việc vẫn đang trong quá trình điều tra và chờ kết luận chính thức từ cơ quan chức năng, song việc một nghệ sĩ nổi tiếng vướng vòng lao lý cũng đủ gióng lên hồi chuông cảnh báo về lối sống lệch chuẩn, về ý thức thượng tôn pháp luật của một bộ phận nghệ sĩ hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, giải trí hiện nay.

Nỗi bất an phía sau những lọ thuốc nhỏ mắt bị thu hồi

Nỗi bất an phía sau những lọ thuốc nhỏ mắt bị thu hồi

(CLO) Dung dịch nhỏ mắt, hay thứ người ta vẫn quen gọi đơn giản là “thuốc nhỏ mắt” vốn từ lâu được mặc nhiên xem là sản phẩm có thể đưa thẳng vào đôi mắt, nơi nhạy cảm và mong manh nhất của cơ thể. Nhưng khi một lô thuốc bị thu hồi vì không đạt chỉ tiêu độ trong, câu chuyện không còn chỉ là lỗi kỹ thuật của nhà sản xuất, mà là lời cảnh báo rằng, không phải thứ gì mang tên thuốc nhỏ mắt cũng có thể yên tâm nhỏ vào mắt.

“Nghe dân”, gần dân và bước chuyển mình của Mặt trận

“Nghe dân”, gần dân và bước chuyển mình của Mặt trận

(NB&CL) Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQ) có lẽ là một trong những kỳ Đại hội đặc biệt nhất nhiều năm trở lại đây. Không chỉ vì diễn ra vào thời điểm đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với hàng loạt thay đổi lớn về tổ chức bộ máy, mô hình quản trị và yêu cầu tăng trưởng, mà còn bởi chính Đại hội này cho thấy một sự thay đổi khá rõ trong cách Mặt trận nhìn về vai trò của mình.

Điều đáng tiếc nhất khi một bộ phận người nổi tiếng sống buông thả

Điều đáng tiếc nhất khi một bộ phận người nổi tiếng sống buông thả

(CLO) “Lại thêm một nghệ sĩ dính ma túy”. Có lẽ đó là câu xuất hiện nhiều nhất trên mạng xã hội sau thông tin ca sĩ Miu Lê (tên thật là Lê Ánh Nhật) bị bắt để điều tra hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Điều lạ là vụ việc ồn ào thật, tranh cãi cũng dữ dội thật, nhưng cảm giác sốc thì dường như không còn bao nhiêu.

Định hướng cho thế hệ trẻ

Định hướng cho thế hệ trẻ

(CLO) Mỗi mùa hoa phượng nở cùng với cái nóng oi ả đầu hè cũng là lúc nhiều gia đình bước vào những tháng ngày thấp thỏm, lo âu vì các kỳ thi lớp 10, thi tốt nghiệp trung học phổ thông và kỳ tuyển sinh đại học. Cái nóng ngoài trời dường như càng thêm ngột ngạt bởi không khí thi cử. Từ trong các lớp học đến những bữa cơm gia đình, câu chuyện điểm số, trường lớp, đỗ hay trượt luôn hiện diện như một áp lực vô hình bao trùm lên cả học sinh lẫn cha mẹ.

Sân bay Dubai. Ảnh: DXB

Khi yêu cầu “gần dân, sát dân” trở thành thước đo đổi mới

(NB&CL) Từ ngày 11 đến 13/5/2026, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI sẽ chính thức diễn ra với sự tham dự của hơn 1.300 đại biểu, đại diện cho các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, tôn giáo, kiều bào và các tổ chức thành viên trong và ngoài nước.

Nỗi đau mang tên bạo hành trẻ em

Nỗi đau mang tên bạo hành trẻ em

(CLO) Có những đứa trẻ chưa kịp hiểu thế nào là cuộc đời đã sớm học cách sợ hãi người lớn. Có những đứa trẻ chưa thuộc hết bảng chữ cái nhưng đã quen với tiếng quát tháo, tiếng đồ vật ném xuống nền nhà, tiếng chân người lớn đi về phía mình trong tâm trạng bất an. Và có những đứa trẻ, như cháu bé 4 tuổi ở phường Phú Diễn vừa qua, đã rời khỏi thế giới này ngay trong chính gia đình – nơi lẽ ra phải là chỗ bình yên nhất.

Cỡ chữ bài viết: