"Tư thục quốc tế" ở Việt Nam: Những điều trông thấy mà đau đớn lòng

(CLO) Mục tiêu của giáo dục là đào tạo con người, và đích đến là con người tự do. Nhưng nền giáo dục "vị bằng cấp" đang đẩy cả thầy, trò, phụ huynh phải sống chung với học vẹt, học tủ, thậm chí thờ ơ với dối trá,.. thì làm sao tạo nên những con người tự do, hội đủ nhân cách, trí tuệ?

Đáng lo ngại hơn, việc thúc đẩy xã hội hóa (hay thương mại hóa) giáo dục ngay từ những cấp học đầu tiên (để phổ cập, nâng cao dân trí) diễn ra mạnh mẽ, nhưng công tác quản lý còn lỏng lẻo, tiếp tục dự báo một viễn cảnh không mấy sáng sủa.

1. Hàng chục năm qua, cũng vì "phục vụ" nền giáo dục và xã hội "vị bằng cấp" ở một số quốc gia đang phát triển, nhiều trường quốc tế "ma", bằng quốc tế "ma" đã nối đuôi nhau xuất hiện, khiến không ít quan chức, cán bộ ta "ngã ngựa" ê chề.

Tháng 4/2018, báo Thanh Niên đã khởi đăng loạt bài về hệ thống trường “ma” George Washington International School (GWIS) gây chấn động dư luận xã hội.

Thư từ chối cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp quản lý Trường Quốc tế Singapore.

Thư từ chối cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp quản lý Trường Quốc tế Singapore.

Chấn động là bởi, theo tác giả, đã có rất nhiều trường hợp bị phát giác là đi học hay mua bằng ở các trường "ma" ở nước ngoài, thì GWIS có mặt ngay tại Việt Nam, liên kết giảng dạy khắp các tỉnh, thành. GWIS “ma” đúng nghĩa đen: không có năm thành lập; không có hoạt động học tập; không có thông tin giáo viên; không được chứng nhận kiểm định bởi những tổ chức uy tín của Mỹ;…

Khi thông tin về GWIS tràn ngập trên báo chí, Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam đã nhanh chóng "lật mặt" trường "ma". Bộ GD&ĐT đã phải "cấm cửa" GWIS sau đó.

Tiếp đó là hệ thống trường Quốc tế Singapore, đã có mặt ở một số tỉnh, thành phố Việt Nam. Không "ma" như WIS, hệ thống trường này thuộc Tập đoàn Giáo dục KinderWorld (Singapore), được giới thiệu là mô hình đào tạo theo chuẩn quốc tế.

Tuy nhiên, tháng 6 vừa qua, một cơ sở của Trường Quốc tế Singapore tại TP. Đà Nẵng đã bất ngờ khiến dư luận "dậy sóng" vì thu "phí tiền cọc".

Theo đó, cả trẻ mầm non lẫn học sinh các cấp, khi đăng ký học hoặc chuyển cấp tại trường này ngoài học phí thì phải đóng "phí đặt cọc" từ 6 đến 11 triệu đồng, khiến phụ huynh bức xúc, khiếu nại lên các cơ quan chức năng và báo chí về khoản thu ngoài luật, dấu hiệu chiếm dụng vốn.

Đại diện Kinderworld đã lên tiếng giải thích, đồng thời cho rằng "phí đặt cọc" được xây dựng trên cơ sở của Bộ luật dân sự 2015. Tiếp đó, đầu tháng 8/2019, phụ huynh đã nhận được thông báo từ Kinderworld rằng con họ sẽ không được cung cấp dịch vụ giáo dục vì "không chấp thuận khoản tiền đặt cọc".

2. GWIS "ma", KinderWorld áp dụng Bộ luật dân sự 2015 của Việt Nam để thu "tiền đặt cọc", nhưng Gateway (Hà Nội) mới là đỉnh điểm của sự hãi sợ khi trường "tư thục quốc tế" này có trẻ bị bỏ quên trong xe đưa rước và vong mạng oan ức.

Trường "quốc tế" đã ra đời với triết lý, mục tiêu gì, đã dạy và học kiểu gì khi những đứa trẻ cuối cùng ra khỏi xe không quan tâm tới bạn mình, nhân viên đưa đón, lái xe đã bỏ quên trẻ trong xe và giáo viên chủ nhiệm cắt đứt (hoặc buộc phải cắt đứt) liên hệ với gia đình khi trẻ vắng mặt bất thường và chết?

Hoa và nến tưởng niệm học sinh tử vong trước Trường Gateway. Ảnh: Phan Ngọc Minh.

Hoa và nến tưởng niệm học sinh tử vong trước Trường Gateway. Ảnh: Phan Ngọc Minh.

Nhà báo Tâm Chánh đã viết: Có những khoảng trống con người trong toàn bộ quy trình đến trường của những đứa trẻ. Con người dường như cũng đã biến hình trên những khoảng trống đó. Những đứa trẻ cắm đầu cắm cổ đi học như người nông dân ra đồng từ lúc tinh sương, không còn đến trường trong sự sảng khoái, tỉnh táo. Nhân viên đưa đón thay vì làm bảo mẫu đã làm lơ xe. Tài xế thì chỉ điều khiển phương tiện. Nhà trường là cơ sở vật chất kĩ thuật của giáo dục. Giáo viên đứng lớp. Chủ trường là nhà đầu tư. Phụ huynh là một bên hợp đồng dịch vụ...

Người ta thả cửa cho đủ kiểu bất bình đẳng tồn tại trong nhà trường. Xã hội hoá hay thương mại hoá, biến các quan hệ vốn mô phạm thành quan hệ dịch vụ; biến sự tham gia của người dân vào nền giáo dục quốc dân thành quá trình đổi chác, đầu cơ?

Từ đây, có thể quay lại ngôi trường của KinderWorld tại Đà Nẵng.

Nó tiếp tục cho thấy nhóm "tư thục quốc tế" của chúng ta, từ mầm non tới cấp học đầu tiên, còn ngồn ngộn một thực tế ngang trái: Học sinh - đối tượng của  các mục tiêu phổ cập giáo dục, nâng cao dân trí - chỉ được thụ hưởng dịch vụ học tập khi và chỉ khi phụ huynh đồng thuận đóng thêm khoản gọi là "tiền đặt cọc".

Trường học không còn giữ "bổn phận nghề nghiệp", đầy những khoản thu và hành động nghiệt ngã, thì việc người làm giáo dục "bỏ quên" đứa trẻ đâu có gì khó hiểu?

Một sự sống bé thơ đã mất bởi chuỗi hành vi vô giáo dục. Và Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ, như mọi khi, coi đó là sự việc đau lòng, nhận ra rằng "từ đây cũng cho thấy nhiều bất cập..."

Chưa một giải pháp căn cốt nào được đưa ra, và chúng ta còn mãi ám ảnh: Sẽ còn bao nhiêu sự sống nữa bị bỏ quên?

3. Trường tư thục với đủ thứ "nhãn mác" tây, tàu vẫn đua nhau mọc lên, và thầy cô thì vẫn phải dậy thêm (để kiếm thêm thu nhập, hoặc để thỏa khát vọng truyền dạy kiến thức).

Sáng 6/8, một video ghi cảnh người quỳ gối trong UBND để dâng đơn cho lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk tràn lan trên internet xuất hiện, khiến dư luận phẫn nộ, đau xót.

Cô giáo quỳ gối

Cô giáo quỳ gối "dâng đơn" trong khuôn viên UBND tỉnh Đăk Lăk (Ảnh cắt từ video).

Người quỳ gối ấy là cô giáo Nguyễn Thị Hoa Anh - giáo viên Trường tiểu học Đinh Bộ Lĩnh (xã Cư Êbur, TP. Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk). Khi biết thông tin UBND tỉnh tổ chức tiếp dân, cô mang đơn khiếu nại về việc mình bị chuyển từ trường Tiểu học Võ Thị Sáu (trung tâm TP. Buôn Ma Thuột) về Trường Đinh Bộ Lĩnh (vùng ven, cách trung tâm khoảng 10km).

Theo hồ sơ, cô giáo Hoa Anh có 25 năm trong nghề, dạy một trường vùng xa trong 14 năm thì được chuyển về Trường tiểu học Võ Thị Sáu. Hè năm 2017, cô bị lập biên bản vì dạy thêm trái quy định, sau đó nhận được quyết định chuyển từ trường Võ Thị Sáu về trường Đinh Bộ Lĩnh.

Cô đã quỳ gối "dâng đơn" để mong có người ra tiếp.

Vì sao và từ bao giờ, ở một đất nước giàu truyền thống tôn sư trọng đạo, lại xuất hiện cảnh đoàn này đoàn nọ đi "truy bức", báo chí lê ống kính đi "tìm diệt" người thầy trong các lớp dạy/học thêm, và cô giáo dạy thêm phải quỳ gối "dâng đơn" một cách quá ư chua xót?

Có phải chính lối lối học vị bằng cấp, áp đặt, làm thui chột óc sáng tạo và hứng thú đã buộc trẻ phải học thêm kiến thức chứ không phải kỹ năng? Có phải nền giáo dục thiếu nhân văn, khai phóng đã khiến con người dễ dàng quỳ gối?

Có ý kiến cho rằng, chỉ khi giáo dục không còn hổ lốn như chợ trời, đầu cơ, bán mua, ban phát được dẹp bỏ, mới có thể hình thành nên những con người tự do, hội đủ nhân cách, trí tuệ và không bao giờ quỳ gối.

Và đó mới là nền tảng của tầm vóc, phẩm giá quốc gia, thưa Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ.

Kiên Giang

Xem thêm

Khi hiệu quả của chính quyền được đo bằng chất lượng phục vụ và mức độ thụ hưởng của người dân

Khi hiệu quả của chính quyền được đo bằng chất lượng phục vụ và mức độ thụ hưởng của người dân

(NB&CL) Mỗi giai đoạn phát triển của đất nước đều được đánh dấu bằng những quyết sách mang tính mở đường. Có những quyết sách làm thay đổi cách tổ chức nền kinh tế, có những quyết sách tạo nên bước ngoặt về thể chế và phương thức quản trị. Nhưng cũng có những quyết sách không khởi đầu bằng những công trình quy mô lớn hay mục tiêu tăng trưởng cao, mà bắt đầu từ một câu hỏi rất giản dị: sau tất cả những đổi thay, người dân sẽ sống tốt hơn như thế nào?

Nhà nước pháp quyền không có chỗ cho 'quyền lực ảo' phán xét

Nhà nước pháp quyền không có chỗ cho 'quyền lực ảo' phán xét

(CLO) Một đoạn video chưa đầy một phút. Một dòng trạng thái được chia sẻ hàng nghìn lần. Chỉ sau vài giờ, một con người có thể bị quy kết, bị tẩy chay và bị kết án bởi hàng vạn bình luận, ngay cả khi cơ quan có thẩm quyền còn chưa bắt đầu xác minh sự việc.

Một kỳ thi và bài học về sự trung thực

Một kỳ thi và bài học về sự trung thực

(CLO) Mỗi mùa thi tốt nghiệp trung học phổ thông đều mang theo biết bao kỳ vọng của học sinh, gia đình và toàn xã hội. Sau mười hai năm đèn sách, kỳ thi không chỉ khép lại một chặng đường học tập mà còn mở ra cánh cửa của tương lai. Đó có thể là giảng đường đại học, trường nghề hay hành trình lập nghiệp của mỗi người.

Nền tảng cho khát vọng phát triển đất nước

Nền tảng cho khát vọng phát triển đất nước

(NB&CL) Ngày 2/7/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1189/QĐ-TTg về Kế hoạch triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng về phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong thời kỳ mới; đồng thời tạo nền tảng tinh thần vững chắc, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Khi tăng trưởng được đo bằng năng lực thực thi

Khi tăng trưởng được đo bằng năng lực thực thi

(NB&CL) Suốt nhiều năm, “thể chế là điểm nghẽn của điểm nghẽn” gần như đã trở thành một nhận định quen thuộc mỗi khi bàn về những lực cản đối với phát triển. Thế nhưng, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 và Hội nghị trực tuyến với các địa phương đầu tháng 7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra một nhận định khác, ngắn gọn nhưng giàu sức gợi: “Hiện nay, vấn đề cốt tử, cốt lõi là triển khai thực thi. Giai đoạn này, thể chế không còn là điểm nghẽn của điểm nghẽn nữa. Thực thi nhiệm vụ, tổ chức triển khai đang là điểm nghẽn của điểm nghẽn”.

Lớn cùng nhịp bước của đất nước

Lớn cùng nhịp bước của đất nước

(CLO) Mỗi thế hệ đều có một thời điểm phải trả lời câu hỏi: mình sẽ lớn lên như thế nào trong bước chuyển của đất nước. Với tuổi trẻ hôm nay, câu hỏi ấy đến sớm hơn và cũng cụ thể hơn. Khi Việt Nam bước vào một giai đoạn phát triển mới với những cơ hội rộng mở nhưng áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, điều được chờ đợi ở người trẻ không chỉ là khát vọng hay nhiệt huyết, mà còn là năng lực thích ứng, tinh thần học tập không ngừng và bản lĩnh để tạo ra giá trị thật. Lớn cùng nhịp bước của đất nước, vì thế, không còn là một lời cổ vũ, mà đang trở thành một yêu cầu của thời đại.

Nhìn lại một năm cải cách bộ máy

Nhìn lại một năm cải cách bộ máy

(CLO) Một năm trước, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên phạm vi cả nước, cùng với quyết tâm tinh gọn tổ chức bộ máy là hàng loạt băn khoăn về những tác động trong giai đoạn chuyển tiếp. Việc nhiều cán bộ, công chức, viên chức xin nghỉ hưu trước tuổi hoặc thôi việc đã trở thành chủ đề thu hút sự quan tâm của dư luận. Có người coi đây là kết quả tất yếu của quá trình sàng lọc đội ngũ, cũng có người lo ngại bộ máy sẽ thiếu hụt những cán bộ có năng lực, kinh nghiệm đúng vào thời điểm chính quyền cơ sở được giao nhiều quyền hạn và trách nhiệm hơn.

Báo chí Việt Nam - Người đến sau có trách nhiệm!

Báo chí Việt Nam - Người đến sau có trách nhiệm!

(CLO) Vòng xoáy công nghệ có lẽ chẳng bao giờ có điểm dừng. Báo chí bây giờ và trong tương lai vẫn sẽ từng ngày đối mặt với áp lực buộc mình đổi mới. Nhưng dù có ở nền tảng công nghệ nào, dù kỹ thuật làm báo có phát triển đến đâu, thì có những giá trị cốt lõi của báo chí cũng không thể mất và không được phép mất. Như một chiếc la bàn, Báo chí cách mạng có thể định hướng dư luận, góp phần gìn giữ sự ổn định xã hội và vun đắp niềm tin vào sự thật. Mạng xã hội có thể là “mạch máu” kết nối thông tin, nhưng Báo chí cách mạng chính là “trái tim” giữ nhịp đập lý trí và trách nhiệm trong đời sống truyền thông hiện đại, để luôn là một người đến sau có trách nhiệm!

Giữ chủ quyền trên không gian mạng: Từ tư duy đến hành động

Giữ chủ quyền trên không gian mạng: Từ tư duy đến hành động

(NB&CL) Từ cảnh báo về nguy cơ mất an toàn dữ liệu đến yêu cầu xây dựng “thế trận an ninh mạng chủ động, toàn diện”, Chỉ thị số 57-CT/TW đã đặt ra một định hướng chiến lược rõ ràng cho bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian số. Nhưng để biến định hướng ấy thành năng lực phòng thủ thực chất vẫn là bài toán lớn, đòi hỏi sự đồng bộ về công nghệ, nhân lực, thể chế pháp lý và khả năng tự chủ dữ liệu trong bối cảnh các nguy cơ an ninh mạng ngày càng phức tạp và khó lường.

Cần những “lá chắn phòng thủ” mới

Cần những “lá chắn phòng thủ” mới

(NB&CL) Một đường điện bị tê liệt có thể làm cả thành phố tối đèn. Một tuyến giao thông đứt gãy có thể khiến nền kinh tế chao đảo. Nhưng trong thời đại số, chỉ một cuộc tấn công mạng vào trung tâm dữ liệu, hệ thống ngân hàng hay nền tảng điều hành quốc gia cũng có thể tạo ra những xáo trộn không kém một cuộc khủng hoảng ngoài đời thực. Không gian mạng giờ đây đã trở thành phần lãnh thổ đặc biệt, gắn trực tiếp với chủ quyền quốc gia, năng lực quản trị và niềm tin xã hội.

Sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam: Cơ hội định giá lại nông sản Việt Nam

Sàn giao dịch hàng hóa Việt Nam: Cơ hội định giá lại nông sản Việt Nam

(NB&CL) Trong nhiều năm qua, Việt Nam đứng trong nhóm xuất khẩu nông sản lớn nhất thế giới về sản lượng, nhưng giá trị thu về vẫn chưa tương xứng. Phần lớn các mặt hàng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, gạo… vẫn phụ thuộc vào giá niêm yết trên sàn quốc tế, khiến doanh nghiệp và nông dân trong nước luôn ở thế bị động. Chuyên gia nhận định: Việt Nam dẫn đầu thế giới nhiều mặt hàng nông sản nhưng thiếu sàn giao dịch thực thụ, gây lãng phí nguồn lực và đánh mất quyền định đoạt giá bán.

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Từ đối thoại khu vực đến dấu ấn một Việt Nam chủ động kiến tạo

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Từ đối thoại khu vực đến dấu ấn một Việt Nam chủ động kiến tạo

(NB&CL) Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 được tổ chức tại Hà Nội (từ ngày 9-10/6/2026) vào đúng thời điểm khu vực đang đứng trước những yêu cầu mới về tự cường, đổi mới và thích ứng với các biến động toàn cầu. Trong dòng chảy đó, AFF không chỉ là một sự kiện đối ngoại quan trọng của ASEAN mà còn cho thấy vai trò ngày càng chủ động của Việt Nam trong việc khởi xướng, duy trì và làm sâu sắc thêm các không gian đối thoại khu vực.

Việc tử tế - Bông hoa đẹp của thi đua yêu nước

Việc tử tế - Bông hoa đẹp của thi đua yêu nước

(CLO) Nhân dịp kỷ niệm 78 năm Ngày Bác Hồ ra Lời kêu gọi thi đua ái quốc (11/6/1948 - 11/6/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gặp mặt 100 điển hình tiên tiến trong Chương trình “Việc tử tế” của Đài Truyền hình Việt Nam. Đây không chỉ là hoạt động tôn vinh những con người bình dị mà cao quý, mà còn là dịp để xã hội nhìn lại, trân trọng và lan tỏa những giá trị nhân văn tốt đẹp đang hiện hữu trong đời sống hằng ngày.

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

Tương lai đất nước bắt đầu từ người lao động hôm nay

(CLO) Trong nhiều thập niên qua, người lao động Việt Nam từng đối mặt với không ít biến động của nền kinh tế. Nhưng có lẽ chưa bao giờ câu chuyện tương lai nghề nghiệp lại được đặt ra rõ ràng như hôm nay, khi trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và chuyển đổi số đang làm thay đổi cách con người làm việc và tạo ra giá trị. Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một nhiệm kỳ đại hội.

 Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

Hà Nội thu phí vào nội đô từ năm 2028: Cần lộ trình dài hơi và các giải pháp hỗ trợ đi kèm

(NB&CL) Hà Nội một lần nữa đưa kế hoạch thu phí phương tiện giao thông vào nội đô với lộ trình bắt đầu từ Vành đai 1 vào năm 2028 với kỳ vọng “công cụ kinh tế” sẽ giúp điều tiết giao thông và thúc đẩy người dân chuyển sang phương tiện công cộng. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, việc nghiên cứu thu phí phương tiện vào nội đô cần được đánh giá toàn diện cả ở góc độ giao thông, kinh tế lẫn tác động xã hội.

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

Một năm triển khai chính quyền 3 cấp: Từ “sắp xếp xong” đến “vận hành tốt”

(NB&CL) Một năm trước, mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương chính thức đi vào vận hành sau cuộc sắp xếp quy mô lớn nhất trong nhiều thập niên. Hàng loạt đơn vị hành chính được tổ chức lại, nhiều cơ quan được hợp nhất, hàng nghìn đầu mối được tinh gọn, mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai trên phạm vi cả nước.

Cỡ chữ bài viết: