Iltalehti đang thu hút khoảng 2,6 triệu độc giả mỗi tuần, con số ấn tượng so với dân số chỉ 5,6 triệu người của Phần Lan. Dù vậy, tòa soạn vẫn đang đối mặt với thách thức chung toàn cầu là độc giả ngày càng né tránh tin tức và cảm thấy quá tải thông tin.
Trong một hội thảo trực tuyến do Sáng kiến Đổi mới Phòng tin tức INMA tổ chức, ông Timo Kämäräinen, Giám đốc AI của Alma Media Corporation, đã chia sẻ cách Iltalehti đang dùng AI để giải quyết bài toán này trong bối cảnh đặc thù của Phần Lan.
Ông cho biết Phần Lan nhiều năm liền đứng đầu bảng xếp hạng quốc gia hạnh phúc nhất thế giới, nhưng lại nằm sát biên giới dài hơn 1.300 km với Nga. Điều này khiến các bản tin về xung đột, đặc biệt là chiến sự ở Ukraine, không còn là câu chuyện xa vời mà trở thành một phần hiện diện thường xuyên trong đời sống thông tin của người dân. Sự đối lập giữa “quốc gia hạnh phúc” và “môi trường tin tức căng thẳng” góp phần làm gia tăng tình trạng mệt mỏi thông tin.
Theo Báo cáo Tin tức Kỹ thuật số 2026 của Viện Reuters, xu hướng né tránh tin tức đang tăng trên toàn cầu. Phần Lan có tỷ lệ 31%, thuộc nhóm thấp nhưng vẫn ghi nhận xu hướng gia tăng rõ rệt. Do đó, Iltalehti tìm cách dùng AI để hiểu rõ hơn cách độc giả “cảm” tin tức, thay vì chỉ nhìn vào lượt xem hay lượt click như trước đây.
Hệ thống AI được xây dựng để giúp tòa soạn nhận biết bài viết đang tạo ra cảm xúc gì, tích cực, trung tính hay tiêu cực. Thông tin này giúp biên tập viên điều chỉnh nội dung và cách thể hiện câu chuyện. Ví dụ, nếu một ngày toàn tin tiêu cực, biên tập viên có thể nhận ra sự mất cân bằng và điều chỉnh lại hướng nội dung.
Mỗi bài viết còn được phân tích theo nhiều yếu tố đơn giản hơn như có mang tính giải trí, có truyền cảm hứng hay có giúp người đọc hiểu sâu vấn đề hay không. Cách nhìn này giúp tòa soạn hiểu rõ hơn tác động thật sự của nội dung đối với độc giả.
Một điểm đáng chú ý là các biên tập viên có thể theo dõi phản ứng của độc giả theo thời gian thực. Nhờ đó, họ dễ nhận ra xu hướng đọc tin và điều chỉnh cách làm nội dung phù hợp hơn, tránh để độc giả bị “ngợp” bởi quá nhiều tin xấu hoặc căng thẳng.
Ngay cả tiêu đề bài viết cũng được hỗ trợ. Khi viết bài, hệ thống sẽ gợi ý vài lựa chọn tiêu đề khác nhau, kèm theo đánh giá mức độ thu hút hoặc sắc thái cảm xúc. Nhà báo vẫn là người quyết định cuối cùng khi có thêm dữ liệu để cân nhắc.
Theo Iltalehti, mục tiêu là giúp tòa soạn hiểu rõ hơn tác động cảm xúc của tin tức, từ đó họ có thể cân bằng nội dung tốt hơn và giữ chân độc giả lâu dài.
Sau một thời gian triển khai, tòa soạn ghi nhận rằng những bài viết mang tính tích cực hoặc mang lại góc nhìn giải pháp thường giúp giữ chân độc giả tốt hơn. Nhóm độc giả này cũng có xu hướng quay lại thường xuyên hơn.
Iltalehti cho biết họ sẽ tiếp tục phát triển hệ thống này để nội dung không chỉ nhanh và nhiều, mà còn giúp độc giả "dễ thở" hơn trong bối cảnh tin tức ngày càng dày đặc và áp lực thông tin ngày càng lớn.
